به مناسبت روز ملی خلیج فارس

‎خلیج فارس جدا از پیشینه تاریخی و هویتی برای ایرانیان، سند دیرینگی اکوسیستمی و اقلیمی منطقه هم محسوب می‌شود. دریایی نیمه بسته که از حساسیت اکولوژیک بالایی برخوردار است. در این میان خبرهای درز کرده مبنی بر طرح های بی سروصدای امارات برای ساخت آبراه کشتی روی ۱۸۰ کیلومتری که ساحل امارات در خلیج فارس را با دور زدن تنگه هرمز مستقیم به بندر فحیره امارات در ساحل دریای مکران (عمان) متصل می‌کند، به جهت تحمیل ریسک بالای تخریب اکوسیستم طبیعی خلیج فارس و دریای عمان، نگرانی های زیادی برای متخصصان محیط زیست به وجود آورده است.
‎امارات، سال‌هاست با سرمایه‌گذاری عظیم، با سرعت مشغول توسعه ناپایدار صنعتی و تجاری است که یکی از برنامه های اجراشده آن ساخت جزیره های مصنوعی در کرانه‌های جنوبی خلیج فارس بوده است. پروژه‌ای عظیم که با هدف توسعه صرف رفاه و رضایتمندی اجتماعی مردم امارات، اکوسیستم دریایی خلیج فارس را به شدت در معرض نهدید قرار داده است.

 در فقدان رکنی به نام دیپلماسی آب و محیط زیست در دستگاه دیپلماتیک وزارت خارجه و سازمان حفاظت محیط زیست همراه بوده است، خبر تدارک امارات برای ایجاد آبراهی جدید از خلیج فارس به ساحل دریای عمان برای دور زدن تنگه هرمز، که مستقیم امنیت ملی، مرزهای آبی و محیط زیست ایران را در معرض تهدید قرار می‌دهد، به نحو شایسته و درخور بازتاب نداشته است!
‎فراموش نباید کرد که هر دستکاری غیر طبیعی بی شک تغییری غیر قابل پیش بینی بر اکوسیستم های شکننده از جمله پهنه آبی نیمه بسته خلیج فارس تحمیل خواهد کرد.
‎
دولت امارات عربی متحده، پیشتر هم ساخت جزیره‌های مصنوعی ضدمحیط زیستی و تهدید کننده قلمرو دریایی ایران به نام های النخیل و العالم را شامل سه جزیره مصنوعی به شکل نخل و مجموعه ۳۲۵ جزیره مصنوعی به شکل نقشه جهان در کرانه های جنوبی خلیج فارس به اجرا درآورده است. 

برپایه برآوردها، ۲۰ میلیارد دلار هزینه برای ساخت جزیره نخل (Palm Lands) صرف شده و دست کم همین مبلغ برای ساخت آبراه خلیج فارس به دریای عمان پیش بینی شده است.
‎در پروژه جزیره‌سازی مصنوعی امارات سه جزیره به شکل نخل که طول هر کدام بیش از 6 کیلومتر است و یک جزیره بیضوی به شکل نقشه پنج قاره کره زمین در منطقه‌ای به طول 9 کیلومتر و عرض 6 کیلومتر و با مساحتی نزدیک 63 کیلومتر مربع ساخته شده که کاملا در تضاد با اکوسیستم بکر و محیط زیست طبیعی خلیج فارس است.
‎سلطان بن سلیم، مدیر پروژه جزیره‌های مصنوعی امارات با این اظهارات، پرده از نیت اصلی امارات از ساخت این جزیره‌ها برداشته بود: «با توجه به این که تنها بخش کوچکی از ساحل خلیج فارس به امارات تعلق دارد، در زمان پایان پروژه، دولت امارات با داشتن 1200 کیلومتر ساحل، به مقدار کافی ابزار برای اعمال فشار به ایران خواهد داشت»!
عمق فاجعه‌ ضد محیط زیستی پروژه جزیره های مصنوعی امارات به اذعان رسمی مجریان، کاربرد 1. 65 میلیارد متر مکعب ماسه و 87 میلیون تن سنگ‌های صخره‌ای برای پی‌سازی و برای تکمیل محوطه‌ها و یک میلیارد تن سنگ های خردشده کوهستانی قاچاق شده به امارات بوده است که بی تردید در پروژه آبراه خلیج فارس به فجیره هم همین رویکرد از سوی امارات قابل پیش بینی است.
در این میان، آنچه برای ایرانیان از اهمیت بسیاری برخوردار است، در پیش گرفتن سیاست مناسب و واکنش درخور مسئولان و دست‌اندرکاران سیاست خارجی و سازمان حفاظت محیط زیست و نمایندگان ملت در برابر آثار فاجعه‌بار پروژه های بلندپروازانه ضدمحیط زیستی امارات است که افزون بر نابودی زنجیره حیات اکوسیستم دریایی خلیج فارس و دریای عمان، بی سر و صدا، آینده مرزهای آبی را نیز نشانه رفته است.
از مهم ترین پیامد‌های فاجعه بار محیط زیستی آبراه مصنوعی خلیج فارس به دریای عمان می‌توان به این موارد اشاره نمود:
1. آسیب به زیستگاه‌های ساحلی و دریایی و نابودی محیط زیست طبیعی ساحلی با تخریب خاک‌ها و سنگ‌های صخره‌ای کوهستان‌های منطقه.
2. تهدید امنیت زیستی پرندگان مهاجر و جانداران دریایی خلیج فارس و دریای عمان.
3. خطر نابودی پوشش زنده مرجان های خلیج فارس و اکوسیستم ساحلی دریای همان به عنوان پتانسیل‌های مهم تجمع زیستی.
4. تخریب پهنه بندی طبیعی بستر دریا با جابه‌جایی رسوبات و فعالیت ماشین آلات و استخراج ریزدانه‌ها از بستر ساحل دو دریا.
5. تغییر مسیر جریان‌های طبیعی آب از اقیانوس هند و دریای عمان به خلیج فارس از طریق تنگه هرمز که می‌تواند در توان خودپالایی طبیعی خلیج فارس اختلال ایجاد نماید.
6. به هم ریختن ساختار طبیعی فون و فلور کنار بستر و بستر ساحل خلیج فارس و دریای عمان.
7. تخلیه انواع آلودگی های آب توازن کشتی های نفت کش و رهاسازی پسماند‌ها، پساب‌های آلوده کننده و انواع آلاینده‌های فسفره و... به ساحل خلیج فارس و دریای عمان.
8. ‎نشت آلاینده‌ها و انتشار مواد شیمیایی خطرناک و آسیب و پیامدهایی ماندگار و فرامرزی و تهدید سلامت نسل‌های کنونی و آینده و احتمال بروز فجایع محیط زیستی غیرقابل پیش بینی و غیرقابل جبران
9. تخریب یکی از ارزشمندترین اکوسیستم‌های دریایی دنیا از راه نابودی زیستگاه آبزیان خلیج فارس، شامل 400 تا 450 گونه ماهی و 300 تا 450 گونه از دیگر آبزیان، از جمله لاک پشت‌های دریایی خلیج فارس.
10. پیامدهای پیش بینی نشده محیط زیستی ناشی از تبدیل بخش‌هایی از حریم دریا به خشکی و بخشهایی از بیابان های منطقه برای حفر کانال های مسیر آبراه های کشتی رو.
11. کاهش ظرفیت گرمایی ویژه منطقه و خشک‌تر شدن اقلیم آن و افزایش توفان‌های گرد و غبار که مستقیم روی کیفیت حیات اقتصادی، اجتماعی مردم منطقه به ویژه ساحل نشینان جنوب ایران نیز تأثیر می‌گذارد.
12. نقض فاحش پیمان‌نامه حفاظت محیط زیست منطقه‌ای دریای عمان و خلیج فارس مشهور به «راپمی» که از سوی همه کشور‌های ساحلی خلیج فارس از جمله امارات در سال 1978 به امضا رسیده و در آن تأکید شده که آب‌های خلیج فارس و دریای عمان، بین‌المللی هستند و همه کشورها باید به حریم آنها احترام بگذارند و هر نوع توسعه‌ای که حریم آن را به خطر می‌اندازد، برای کشورهای همسایه آن ممنوع است.
از پیامدهای ژئوپلیتیک احداث آبراه خلیج فارس به فجیره امارات می‌توان موارد زیر را بر شمرد:
1. دور زدن تنگه هرمز و تحمیل کاهش اهمیت استراتژیک تنگه هرمز برای امنیت ملی مرزهای دریایی ایران.
2. توسعه حریم مرز‌های دریایی امارات.
3. تصرف گام به گام فلات قاره و بستر خلیج فارس و دریای عمان .
4. تبلیغ و ترویج نام جعلی برای خلیج فارس با تبلیغات رسانه‌ای و پخش نقشه‌های جلب مشارکت کشتیرانی بین‌المللی.

فرجام سخن
طرح آبراه خلیج فارس به دریای عمان توسط امارات در حالی بی سر و صدا و در سکوت خبری رسانه‌ای در حال پیگیری است که طراحان گرافیکی نقشه های ایران، در سهوی نابخشودنی در طرح نقشه های ایران از بخش جنوبی خلیج فارس غافل می‌شوند و گویی با خط کش ساحل جنوبی خلیج فارس را جدا می‌کنند و ساحل امارات را جزو خلیج همیشگی فارس به حساب نمی‌آورند!
در ترسیم نقشه های ایران، سهو دیگر، ترسیم دریای کاسپین به شکل از وسط نصف شده است! حقوق مشاع ایران در کاسپین یعنی حقوق ملت ایران از همه کاسپین از شمال تا جنوب و از شرق تا غرب آن منهای ده مایل انحصاری ساحلی و هویت ایرانی خلیج فارس شامل همه سواحل شمال تا جنوب آن و همه جزیره های آن می‌شود از قشم و کیش و خارگ و‌ بوموسی و تنب بزرگ و تنب کوچک.
بنابراین ترسیم دریای کامل کاسپین از شمال تا جنوب آن و دریای کامل خلیج فارس از شمال تا جنوب آن باید در کاربرد نقشه های ایران در اسناد و کتاب های درسی و نمایش در رسانه های همگانی و نشان سینه و تبلیغات و... توسط دولت الزامی شود چون تمامیت ارضی ایران صرفا شامل پهنه مرزهای خشکی های ایران نیست و ترسیم نقشه مرزهای خشکی ایران بدون دریاهای ایران بی معنا و نوعی خودزنی ضدملی است و تمامیت ارضی ایران شامل همه بخش های دریاهای شمال و جنوب ایران و جزیره های درون آنها هم می‌شود.
باری، تحمیل خسارت‌های جبران ناپذیر بر زیستگاه آبی خلیج فارس و دریای عمان ناشی از آبراه اماراتی خلیج فارس به فجیره، ایجاب می‌کند متخصصان حوزه محیط زیست و ژئوپلیتیک و حقوق بین‌الملل با حساسیت بیشتر، در جلوگیری از فعالیت‌های غیرقانونی طرف اماراتی تلاش دوچندان نمایند و نیز ضروری است مسئولان محیط زیستی و دیپلماتیک ایرانی با بهره از اهرم‌ها و کنوانسیون‌های بین‌المللی، دنیا را به فاجعه پروژه های بلندپروازانه ضدمحیط زیستی اماراتی آشنا کنند و اماراتی‌ها را ملزم کنند از ادامه فعالیت‌های تخریب گرانه ضد مجیط زیستی خود دست بردارند و طبق قوانین و حقوق بین‌الملل ملزم به پرداخت خسارت‌های محیط زیستی به ایران شوند.