ضربالاجل جمعه؛ ترامپ چگونه با بنبست کنگره در جنگ ایران روبرو میشود؟
«دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه با یک ضربالاجل مهم روبروست؛ او یا باید به جنگ ایران پایان دهد و یا برای کنگره بهانه ای بتراشد که این درگیری را تمدید کند. با این حال، به احتمال زیاد این مهلت بدون هیچ تغییری در مسیر جنگی که این روزها به یک گرهکور بر سر راههای کشتیرانی تبدیل شده، سپری خواهد شد.»
به گزارش گروه رسانهای شرق،
رویترز با این مقدمه می نویسد: به نظر میرسد پایان دادن به این جنگ اصلاً محتمل نیست. در عوض، تحلیلگران و دستیاران کنگره میگویند انتظار دارند ترامپ یکی از دو کار را بکند: یا کنگره را رسماً در جریان تصمیمش برای تمدید ۳۰ روزه قرار دهد، و یا کلاً این ضربالاجل را نادیده بگیرد؛ در حالی که مقامات دولت او مدعیاند آتشبس فعلی با تهران، به معنای پایان یافتن درگیری است.
دقیقاً مثل اکثر سیاستها در یک کنگره به شدت دوپاره، مسئله «اختیارات جنگی» هم به میدان بازیهای حزبی وارد شده است. دموکراتهای مخالف میخواهند کنگره دوباره حقوق اساسی خود را برای اعلام جنگ اعمال کند، اما جمهوریخواهان آنها را متهم میکنند که دموکراتها قصد دارند از قانون اختیارات جنگ برای ضربه زدن به ترامپ سوءاستفاده کنند.
دموکراتها از روز ۲۸ فوریه که جنگ آغاز شد، بارها تلاش کردند تا قطعنامههایی را تصویب کنند که ترامپ را مجبور به عقبکشیدن نیروهای آمریکایی یا گرفتن مجوز از کنگره کند. اما جمهوریخواهان وفادار به ترامپ که اکثریت شکنندهای در هر دو مجلس سنا و نمایندگان دارند، تقریباً به اتفاق آرا این تلاشها را خنثی کردهاند.
طبق قانون اختیارات جنگ که در سال ۱۹۷۳ تصویب شد، رئیسجمهور آمریکا تنها برای ۶۰ روز میتواند دست به اقدام نظامی بزند. پس از آن یا باید جنگ را تمام کند، یا برای ادامه آن از کنگره مجوز بگیرد. تنها راه دیگر این است که به دلیل «ضرورت نظامی غیرقابلاجتناب برای حفظ جان نیروهای مسلح آمریکا» درخواست تمدید ۳۰ روزه کند.
جنگ ایران در ۲۸ فوریه و با حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل آغاز شد. ترامپ ۴۸ ساعت بعد، طبق قانون، حضور در این جنگ را رسماً به کنگره اطلاع داد و عملاً ساعت شمار ۶۰ روزهای را به راه انداخت که اول ماه مه به پایان میرسد.
آتشبسی شکننده
در چند ساعت اخیر گفته شده که ترامپ قرار است گزارشی درباره طرحهای تازه برای حمله نظامی به ایران دریافت کند؛ حملاتی که هدفشان راضی کردن تهران به نشستن پای میز مذاکره برای پایان جنگ است.
اگر دوباره درگیری آغاز شود، ترامپ میتواند به قانونگذاران بگوید که یک ساعت شمار ۶۰ روزه جدید کلید زده است. رویهای که روسای جمهور از هر دو حزب، از زمان تصویب این قانون (که در واکنش به جنگ ویتنام و با وتوی ریچارد نیکسون تصویب شد) بارها در پیش گرفتهاند. جنگ ویتنام هم بدون مجوز کنگره آغاز شده بود.
ایران روز پنجشنبه اعلام کرد که اگر واشنگتن دوباره دست به حمله بزند، با «ضرباتی طولانی و دردناک» به مواضع آمریکاییها پاسخ خواهد داد. این موضع، برآمد واشنگتن را برای تشکیل یک ائتلاف بینالمللی به منظور بازگشایی تنگه هرمز بسیار دشوارتر کرده است.
نظرسنجیها نشان میدهد که جنگ ایران در میان مردم آمریکا از محبوبیتی برخوردار نیست؛ این در حالی است که تنها شش ماه تا انتخابات نوامبر باقی مانده که قرار است تعیین کند کنگره سال آینده در دست کدام حزب باشد.
در ماه جاری، محبوبیت ترامپ به پایینترین سطحِ دوران ریاستجمهوری فعلیاش سقوط کرد. آمریکاییها از گرانیهای سرسامآور به تنگ آمدهاند و مقصر اصلی افزایش قیمتها را این جنگ میدانند.
با این حال، ترامپ همچنان کنترل سفت و سختی بر حزب خود دارد و تاکنون جمهوریخواهان کمتری جرأت اعتراض به سیاستهای او را پیدا کردهاند. از سوی دیگر، جمهوریخواهان حامی سرسخت اسرائیل (که او هم در حال بمباران ایران است) هستند و از آنچه تضعیف شدن ایران می دانند استقبال می کنند.
کریستوفر پرِبِل، پژوهشگر ارشد اندیشکده «مرکز استیمسون» در واشنگتن میگوید: «مسئله صرفاً و در سادهترین حالت، همان موضعگیری حزبی است. جمهوریخواهان به هیچوجه حاضر نیستند در برابر رئیسجمهور بایستند، همین و بس.»
مذاکرات پشت پرده
کاخ سفید هنوز مشخص نکرده که قرار است چه مسیری را برود و آیا از کنگره میخواهد که حمله نظامی به ایران را رسمیت ببخشد یا خیر.
یک مقام کاخ سفید که نخواست نامش فاش شود، در این باره گفت: «دولت در حال گفتوگوهای جدی و پشت پرده با کنگره است. نمایندگانی که تلاش میکنند با دست درازی به اختیارات فرمانده کل قوا، برای خودشان کیسه ای بدوزند، فقط به ارتش آمریکا در خارج از کشور لطمه میزنند؛ کاری که هیچ مقام منتخبی نباید بخواهد آن را انجام دهد.»
طبق قانون اساسی آمریکا، تنها کنگره حق اعلام جنگ را دارد، نه رئیسجمهور؛ اما این محدودیت برای عملیاتهای کوتاهمدت یا مقابله با تهدیدهای فوری صدق نمیکند.
جان کورتیس، سناتور جمهوریخواه ایالت یوتا، در مقالهای نوشت که اگرچه از اقدامات ترامپ حمایت میکند اما پس از پایان این ضربالاجل، بدون گرفتن چراغ سبز کنگره با تداوم جنگ مخالف است. اما برخی دیگر گفتند که میخواهند صبر کنند.
جان تون، سناتور ایالت داکوتای جنوبی و رهبر اکثریت جمهوریخواهان در سنا، گفت که اگر واشنگتن و تهران بتوانند به توافق صلح برسند، «ایدهآل» خواهد بود. با این حال، او به خبرنگاران گفت که احتمال برگزاری رایگیری برای قانونی کردن جنگ را منتفی نمیداند.
چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا، یکی از حامیان اصلی قطعنامههای پایان جنگ است. او در سخنرانی در سنا با اشاره به افزایش تند و تیز قیمت بنزین و سایر اقلام گفت: «جمهوریخواهان خوب میدانند که مدیریت ترامپ در این جنگ یک فاجعه تمامعیار بوده است. آنها میبینند که مردم آمریکا الان چقدر اذیت میشوند.»
شومر پرسید: «دموکراتها باید چند قطعنامه درباره اختیارات جنگ به کنگره ببرند تا بالاخره جمهوریخواهانِ سنا حاضر شوند کار درست را انجام بدهند؟»
