|
کدخبر: 846173

حاشیه‌هایی فراتر از متن

یکی از بارزترین نمودهای رشد سریع شهرنشینی، شکل‌گیری سکونتگاه‌های غیررسمی در بسیاری از کشورهای درحال توسعه و از‌جمله ایران است که به نمادی از فقر شهری بدل شده است. پدیده اسکان غیررسمی اگر تا همین یک دهه پیش یکی از مهم‌ترین مشکلات شهرهای بزرگ بود، حالا و در کنار هر شهر کوچکی جزیره‌های کوچک و بزرگ این سکونتگاه‌های غیررسمی رشد کرده‌اند.

کوهیار آفاق: یکی از بارزترین نمودهای رشد سریع شهرنشینی، شکل‌گیری سکونتگاه‌های غیررسمی در بسیاری از کشورهای درحال توسعه و از‌جمله ایران است که به نمادی از فقر شهری بدل شده است. پدیده اسکان غیررسمی اگر تا همین یک دهه پیش یکی از مهم‌ترین مشکلات شهرهای بزرگ بود، حالا و در کنار هر شهر کوچکی جزیره‌های کوچک و بزرگ این سکونتگاه‌های غیررسمی رشد کرده‌اند. بر‌اساس داده‌های طرح جامع مسکن، مساحت کل بافت‌های نابسامان و پهنه‌های فقر شهری حدود ۱۳۳ هزار هکتار برآورد می‌‌شود که محل سکونت حدود شش میلیون خانوار است و حدود ۲۱ میلیون نفر جمعیت دارد. از این میزان، ۷۷ هزار هکتار بافت‌های فرسوده و با‌ارزش شهری است که محل سکونت ۱۰‌ میلیون نفر، ۲.۸ میلیون خانوار است و ۲.۶ میلیون واحد مسکونی دارد. به‌علاوه ۵۶ هزار هکتار محدوده سکونتگاه‌ها‌ی غیررسمی است که محل سکونت ۱۱ میلیون نفر، ۳.۲ میلیون خانوار است و ۲.۹ میلیون واحد مسکونی را در خود جای داده است. اما آنچه سکونت در این فضاها را با بحران‌های متعدد روبه‌رو می‌کند، مواردی مانند فقدان تأسیسات شهری مناسب و کافی، فقدان خدمات شهری، افزایش تنش‌ها به علت شکاف عمیق اجتماعی بین ساکنان این سکونتگاه‌ها و مناطق رسمی شهری و پیچیدگی و دشواری تأمین خدمات به علت توسعه ناموزون و برنامه‌ریزی‌نشده است. مرتضی‌گرد اگرچه محله‌ای قدیمی است؛ اما سکونتگاه‌های غیررسمی اطراف آن مانند دره که بالای سه دهه قدمت دارند، هم جزء همین مناطق است؛ اما ایران و پایتختش تا چه اندازه درگیر این معضل است؟

طبق آخرین اعلام رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تهران:

سکونت 31 درصد مردم تهران در سکونتگاه‌های غیررسمی، مناطق حاشیه‌ای شهرها و بافت‌های ناکارآمد

سکونت بیش از چهار میلیون نفر از جمعیت ۱۴ میلیونی استان تهران در حاشیه‌های شهر

بیشترین تعداد اسکان غیررسمی در شهرهای تهران، مشهد، زاهدان، تبریز و اصفهان

نگاهی به اسکان‌های غیررسمی در سایر استان‌های کشور:

استان سیستان‌و‌‌بلوچستان: سکونت در چهار‌هزار‌و ۲۹ هکتار با ۳۴۹‌هزار‌و ۲۸۶ نفر جمعیت حاشیه‌نشین

(یک‌سوم جمعیت و فضای شهری زاهدان را سکونتگاه‌های غیررسمی و جمعیت حاشیه‌‌نشین تشکیل داده‌اند).

استان آذربایجان شرقی: تبریز با 17 محله غیررسمی و جمعیت 300 هزار نفری در محیط هزارو 922 هکتاری

(یک‌چهارم سطح شهر را حاشیه‌نشینان تشکیل داده‌اند).

استان خراسان جنوبی: شهر مشهد با 42 محله حاشیه‌نشین در صدر استان

استان اصفهان: شهر اصفهان با 20 محله حاشیه‌ای که جمعیت آنها ۲۲۱ هزار نفر است، در صدر استان

طبق آخرین داده‌های مرکز آمار از جزئیات هزینه و درآمد خانوارهای ایرانی در سال ۱۳۹۹:

هزینه شهرنشین‌ها به طور میانگین: ۶۲‌میلیون‌و ۱۳۹ هزار تومان در یک‌ سال برای مسکن

حدود ۳۷ درصد از 62 میلیون تومان صرف تأمین مسکن

۲۵/۴ درصد صرف خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها

۹/۸ درصد آن خرج بهداشت و درمان.