فاطمه قاضيها، فرزانگي و تلاش
فخرالسادات محتشميپور-- رئيس هيئتمديره انجمن زنان مدير کارآفرين
قدرشناسي از خدمتگزاران تاريخ و فرهنگ و ادب ايرانزمين از سنتهاي حسنهاي است که بايد ترويج شود؛ خاصه قدرداني از کساني که بيادعا و بهدوراز هياهو به انجام آنچه براي اعتلاي فرهنگ ميهنشان لازم ميدانند، ميپردازند و آن را براي خود وظيفه ميدانند. هرچند اين بزرگواران، خود بهدنبال کسب نام و مقام نيستند اما کساني که در ميدان تاريخ قلم و قدم ميزنند و نام پژوهشگر بر خود نهادهاند، نميتوانند نسبت به اين وظيفه اخلاقي و انساني و فرهنگي بيتوجه باشند. از اين رو، صاحب اين قلم نيز به بهانه مراسم نکوداشتي که انجمن زنان پژوهشگر تاريخ براي بانوي سندشناس، پژوهشگر، نويسنده و کارشناس ارشد کتابداري نسخ خطي و آثار کمياب، سرکار خانم فاطمه قاضيها برگزار کرده است، بر آن شد تا به قدر وسع و توان ناچيز خود و متناسب با شناختي که از اين بانوي پرتوان دارد، مراتب سپاس و تقدير خود را با نگارش اين يادداشت کوتاه ابراز دارد.آشنايي نگارنده با سرکار خانم قاضيها به برکت شکلگيري نهادي مدني با قدمتي 20ساله با نام انجمن زنان پژوهشگر تاريخ ميسر شد. آنگاه که بر آن شديم تا پژوهشگران تاريخ را شناسايي و از طريق سايت انجمن معرفي کنيم و طبيعي است يکي از مراکزي که بهطورقطع و يقين محل خدمت پژوهشگراني ازایندست ميدانستيم و به آن مراجعه کرديم، سازمان اسناد ملي ايران بود. در اواسط دهه 60 و دوران دانشجويي، وقتي جناب طيراني براي معرفي سازمان اسناد ملي ايران و امکانات و ظرفيتهاي آن به گروه تاريخ دانشگاه تهران دعوت شد، با دلوجان نقش سند و سندخواني را در پژوهشهاي تاريخي معاصر دريافتم و هميشه براي آنان که با زحمت و مشقت فراوان به خوانش، بررسي و انتشار اسنادي ميپردازند که براي عموم قابل بهرهگيري نيست، احترام قائل بوده و هستم و در اين ميان نام فاطمه قاضيها درخششي ويژه دارد. هم به دليل دقت نظر و رعايت ظرایف و لطائف در کار سندشناسي و هم به جهت مداومت و استمرار و سختکوشي در انتشار اسناد موردپژوهش و بررسي. در کنار اين ويژگيها، تواضع و فروتني و نقش معلمگونه ايشان در انتقال تجربيات و اندوختهها، تصويري متفاوت از ايشان در حوزه فعاليتهاي علمي و تاريخيشان ارائه داده است. با فاطمه قاضيها ميتوان نشستوبرخاست کرد، ميتوان گفتوشنود داشت، ميتوان تبادل تجربه کرد، ميتوان مباحثه کرد؛ بيتکلف و بيمنت و از او ميتوان بسيار آموخت که معلمي قابل دسترسي است، مانند استادش و استاد ما مرحوم دکتر محمداسماعيل رضواني که جاي خالياش هنوز و تا هميشه پر نشده و نميشود.حضور ايشان در انجمن زنان پژوهشگر تاريخ بهعنوان يک نهاد مدني ديرپا که در جريان افتوخيزهاي سياسي و اجتماعي کشورمان اصول و ارزشهاي خود را حفظ کرده و وظايف و مأموريتها و مسئوليت اجتماعي و فرهنگي خويش را در حد امکان به انجام رسانده، فرصت و مجالي شايسته براي انجمن و اعضايش فراهم آورده است.
تمرکز مطالعات و پژوهشهاي اين بانو بر دوره قاجار و تأليف بيش از 50 کتاب و مقاله با بهرهگيري از اسناد موجود و در دسترس به واقع شایان قدرداني است و چه خوب است که انجمن بتواند با استفاده از توان علمي و تجربيات ناب ايشان در حوزه سندشناسي بر دايره فعاليتهاي اثربخش خويش بيفزايد. به سهم خود از هيئتمديره انجمن زنان پژوهشگر تاريخ که در پايانِ سالي سخت، اهتمام به برگزاري مراسم نکوداشت اين بانوي فرزانه داشته و نام او را از ميان انبوه اسناد خاکخورده و آثار کمياب بيرون کشيده و در معرض ديد و شناخت عموم قرار دادهاند، سپاسگزارم و در پايان، وجه ديگري از شخصيت ايشان را يادآور ميشوم که همانا نيکوکاري و پاي نهادن در امور خيري است که تا حدي در جريان آن هستم و لابد بسياري نيز از چشم من و ديگران پنهان است. باشد که نسل جديد پژوهشگران تاريخ بدانند که نامآوري در فرهنگ ايراني مقدمات و مراحل و اصول و آموزههايي دارد که کسبکردن و طيکردنش چندان آسان نيست.بر دستان تواناي اين بانوي گرانقدر بوسه ميزنيم و اميد داريم تا الگوهايي اينچنين، توسط آنان که در مقام و مسئوليتهاي فرهنگي هستند، معرفي و شناسايي شوند. مراسم نکوداشت بانوي سندپژوه و مصحح نسخ خطي فاطمه قاضيها امروز 20/12/97 ساعت ۱۴ تا 18 در محل کتابخانه ملي، مرکز همايشها، سالن فرهنگ برگزار خواهد شد و شرکت براي عموم آزاد است.
قدرشناسي از خدمتگزاران تاريخ و فرهنگ و ادب ايرانزمين از سنتهاي حسنهاي است که بايد ترويج شود؛ خاصه قدرداني از کساني که بيادعا و بهدوراز هياهو به انجام آنچه براي اعتلاي فرهنگ ميهنشان لازم ميدانند، ميپردازند و آن را براي خود وظيفه ميدانند. هرچند اين بزرگواران، خود بهدنبال کسب نام و مقام نيستند اما کساني که در ميدان تاريخ قلم و قدم ميزنند و نام پژوهشگر بر خود نهادهاند، نميتوانند نسبت به اين وظيفه اخلاقي و انساني و فرهنگي بيتوجه باشند. از اين رو، صاحب اين قلم نيز به بهانه مراسم نکوداشتي که انجمن زنان پژوهشگر تاريخ براي بانوي سندشناس، پژوهشگر، نويسنده و کارشناس ارشد کتابداري نسخ خطي و آثار کمياب، سرکار خانم فاطمه قاضيها برگزار کرده است، بر آن شد تا به قدر وسع و توان ناچيز خود و متناسب با شناختي که از اين بانوي پرتوان دارد، مراتب سپاس و تقدير خود را با نگارش اين يادداشت کوتاه ابراز دارد.آشنايي نگارنده با سرکار خانم قاضيها به برکت شکلگيري نهادي مدني با قدمتي 20ساله با نام انجمن زنان پژوهشگر تاريخ ميسر شد. آنگاه که بر آن شديم تا پژوهشگران تاريخ را شناسايي و از طريق سايت انجمن معرفي کنيم و طبيعي است يکي از مراکزي که بهطورقطع و يقين محل خدمت پژوهشگراني ازایندست ميدانستيم و به آن مراجعه کرديم، سازمان اسناد ملي ايران بود. در اواسط دهه 60 و دوران دانشجويي، وقتي جناب طيراني براي معرفي سازمان اسناد ملي ايران و امکانات و ظرفيتهاي آن به گروه تاريخ دانشگاه تهران دعوت شد، با دلوجان نقش سند و سندخواني را در پژوهشهاي تاريخي معاصر دريافتم و هميشه براي آنان که با زحمت و مشقت فراوان به خوانش، بررسي و انتشار اسنادي ميپردازند که براي عموم قابل بهرهگيري نيست، احترام قائل بوده و هستم و در اين ميان نام فاطمه قاضيها درخششي ويژه دارد. هم به دليل دقت نظر و رعايت ظرایف و لطائف در کار سندشناسي و هم به جهت مداومت و استمرار و سختکوشي در انتشار اسناد موردپژوهش و بررسي. در کنار اين ويژگيها، تواضع و فروتني و نقش معلمگونه ايشان در انتقال تجربيات و اندوختهها، تصويري متفاوت از ايشان در حوزه فعاليتهاي علمي و تاريخيشان ارائه داده است. با فاطمه قاضيها ميتوان نشستوبرخاست کرد، ميتوان گفتوشنود داشت، ميتوان تبادل تجربه کرد، ميتوان مباحثه کرد؛ بيتکلف و بيمنت و از او ميتوان بسيار آموخت که معلمي قابل دسترسي است، مانند استادش و استاد ما مرحوم دکتر محمداسماعيل رضواني که جاي خالياش هنوز و تا هميشه پر نشده و نميشود.حضور ايشان در انجمن زنان پژوهشگر تاريخ بهعنوان يک نهاد مدني ديرپا که در جريان افتوخيزهاي سياسي و اجتماعي کشورمان اصول و ارزشهاي خود را حفظ کرده و وظايف و مأموريتها و مسئوليت اجتماعي و فرهنگي خويش را در حد امکان به انجام رسانده، فرصت و مجالي شايسته براي انجمن و اعضايش فراهم آورده است.
تمرکز مطالعات و پژوهشهاي اين بانو بر دوره قاجار و تأليف بيش از 50 کتاب و مقاله با بهرهگيري از اسناد موجود و در دسترس به واقع شایان قدرداني است و چه خوب است که انجمن بتواند با استفاده از توان علمي و تجربيات ناب ايشان در حوزه سندشناسي بر دايره فعاليتهاي اثربخش خويش بيفزايد. به سهم خود از هيئتمديره انجمن زنان پژوهشگر تاريخ که در پايانِ سالي سخت، اهتمام به برگزاري مراسم نکوداشت اين بانوي فرزانه داشته و نام او را از ميان انبوه اسناد خاکخورده و آثار کمياب بيرون کشيده و در معرض ديد و شناخت عموم قرار دادهاند، سپاسگزارم و در پايان، وجه ديگري از شخصيت ايشان را يادآور ميشوم که همانا نيکوکاري و پاي نهادن در امور خيري است که تا حدي در جريان آن هستم و لابد بسياري نيز از چشم من و ديگران پنهان است. باشد که نسل جديد پژوهشگران تاريخ بدانند که نامآوري در فرهنگ ايراني مقدمات و مراحل و اصول و آموزههايي دارد که کسبکردن و طيکردنش چندان آسان نيست.بر دستان تواناي اين بانوي گرانقدر بوسه ميزنيم و اميد داريم تا الگوهايي اينچنين، توسط آنان که در مقام و مسئوليتهاي فرهنگي هستند، معرفي و شناسايي شوند. مراسم نکوداشت بانوي سندپژوه و مصحح نسخ خطي فاطمه قاضيها امروز 20/12/97 ساعت ۱۴ تا 18 در محل کتابخانه ملي، مرکز همايشها، سالن فرهنگ برگزار خواهد شد و شرکت براي عموم آزاد است.
