وقتی رنجها جایی گفته نمیشوند
گاهی برای فهمیدن یک فاجعه، باید کمی عقبتر از لحظه وقوع آن ایستاد و به آدمهایی نگاه کرد که پیش از آن، هرکدام به شکلی درگیر زندگی بودهاند. سوگند ۱۶ سال داشت. دختری در ابتدای راهی که قرار بود پر از تجربههای کوچک و بزرگ باشد. در سوی دیگر این ماجرا، پدری قرار دارد که شاید خود نیز زیر بار فشارهای زندگی، خستگی، اضطراب و درماندگی، مدتهاست توان مواجهه سالم با مسائلش را از دست داده باشد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
پگاه پاکزاد : گاهی برای فهمیدن یک فاجعه، باید کمی عقبتر از لحظه وقوع آن ایستاد و به آدمهایی نگاه کرد که پیش از آن، هرکدام به شکلی درگیر زندگی بودهاند. سوگند ۱۶ سال داشت. دختری در ابتدای راهی که قرار بود پر از تجربههای کوچک و بزرگ باشد. در سوی دیگر این ماجرا، پدری قرار دارد که شاید خود نیز زیر بار فشارهای زندگی، خستگی، اضطراب و درماندگی، مدتهاست توان مواجهه سالم با مسائلش را از دست داده باشد. البته هیچکدام از این فشارها خشونت را توجیه نمیکند و مسئولیت رفتار خشونتآمیز را از میان نمیبرد اما آیا میتوانیم فقط به لحظه آخر نگاه کنیم؟ ما در جامعهای زندگی میکنیم که فشارهای اقتصادی و اجتماعی، فرسودگی روانی و ترس از قضاوت دیگران، به بخش جداییناپذیر زندگی بسیاری از خانوادها تبدیل شده، خانوادههایی که شاید در ظاهر هنوز مشغول اداره زندگی روزمرهاند، اما در خلوت خود با تعارضهایی دستوپنجه نرم میکنند که نه زبان گفتوگو برای حل آنها را دارند و نه دسترسی آسان به حمایت حرفهای. در این میان، انگ اجتماعی کار را دشوارتر میکند. پدر یا مادری که در مواجهه با فرزندش درمانده شده، گاهی به جای درخواست کمک، از ترس برچسبخوردن سکوت میکند. نوجوانی که تجربهای متفاوت از خواسته خانواده دارد، ممکن است به جای گفتوگو، با سرزنش، تهدید یا ترس از بیآبرویی روبهرو شود. در چنین فضایی، مسئله حل نمیشود و فقط به حریم خصوصی خانه عقب رانده میشود. ما معمولا خانواده را به عنوان نخستین نهاد حمایتگر کودک و نوجوان میشناسیم، اما کمتر درباره خانوادههایی حرف میزنیم که خودشان به حمایت نیاز دارند. درباره پدرانی که فرسودهاند، مادرانی که تنها ماندهاند و نوجوانانی که نمیتوانند با والدینشان حرف بزنند. حمایت از خانواده، به معنای نادیدهگرفتن حقوق اعضای آن نیست. اتفاقا باید مراقبت از آسیبپذیرترین عضو خانواده در مرکز این حمایت قرار بگیرد. اینجاست که جای خالی نظام حمایت اجتماعی و روانی بیشتر به چشم میآید؛ مدرسه، مددکاری اجتماعی، خدمات سلامت روان و نهادهای مداخله در بحران، نباید فقط پس از وقوع فاجعه به یاد آورده شوند. خانوادهای که در آستانه فروپاشی است و نوجوانی که در معرض خشونت قرار دارد به مسیرهای امن و در دسترس برای درخواست کمک نیاز دارند؛ مسیرهایی که قرار نباشد با شرم، انگ و ترس از قضاوت همراه باشند. ما هنوز همه جزئیات زندگی سوگند و حقیقت این پرونده را نمیدانیم و داوری درباره مسئولیتهای حقوقی را باید به روند رسیدگی سپرد، اما میتوانیم درباره پرسش بزرگتری فکر کنیم: چرا در بسیاری از بحرانهای خانوادگی، کمکگرفتن آخرین گزینه است؟ چرا آدمها باید تا مرز درماندگی پیش بروند تا کسی متوجه شود که به حمایت نیاز دارند؟ شاید لازم باشد به جای آنکه فقط درباره آدمهایی که در لحظه بحران از کنترل خارج میشوند حرف بزنیم درباره سالهایی هم حرف بزنیم که در آنها خستگی، ترس، شرم و تعارض، بیآنکه جایی برای بیان و رسیدگی پیدا کنند، روی هم انباشته میشوند. سوگند ۱۶ سال داشت. برای او و آنچه بر او گذشته، هیچ توضیح اجتماعی جای حقیقت و عدالت را نمیگیرد، اما اگر این اتفاق فقط به یک خبر، چند روز بحث و بعد فراموشی محدود شود، باز هم بخش مهمی از ماجرا را ندیدهایم. خانوادههایی که کمک نمیگیرند، نوجوانانی که شنیده نمیشوند و رنجهایی که پشت درهای بسته، بیصدا بزرگ میشوند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.