روشی برای زیست آگاهانه
«ذن در زندگی روزمره» کتابی است نوشته شارلوت جوکر بک که با زبانی ساده و دور از اصطلاحات پیچیده بودایی، تمرین ذن را به تجربههای معمول زندگی پیوند میدهد. شارلوت جوکر بک از نخستین زنان غربی بود که در سنت ذن به جایگاه استادی رسید و در تغییر تصویر استاد ذن در آمریکا نقش داشت؛ او از بسیاری از نشانههای رسمی و سلسلهمراتبی سنت ژاپنی، مانند پوشیدن ردای رسمی و استفاده از عناوین سنتی، فاصله گرفت. تأثیر او بعدها در مجموعهای از شاگردان و استادان نسلهای بعدی ادامه یافت.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: «ذن در زندگی روزمره» کتابی است نوشته شارلوت جوکر بک که با زبانی ساده و دور از اصطلاحات پیچیده بودایی، تمرین ذن را به تجربههای معمول زندگی پیوند میدهد. شارلوت جوکر بک از نخستین زنان غربی بود که در سنت ذن به جایگاه استادی رسید و در تغییر تصویر استاد ذن در آمریکا نقش داشت؛ او از بسیاری از نشانههای رسمی و سلسلهمراتبی سنت ژاپنی، مانند پوشیدن ردای رسمی و استفاده از عناوین سنتی، فاصله گرفت. تأثیر او بعدها در مجموعهای از شاگردان و استادان نسلهای بعدی ادامه یافت.
«ذن در زندگی روزمره» اخیرا با ترجمه احسان کرمویسی توسط نشر بیدگل منتشر شده است. مترجم در یادداشت ابتدایی اثر به این نکته اشاره کرده که چون ذن از دل بودیسم برآمده، اغلب تصور میشود وابسته به آن است. اما ذن در واقع روشی برای زیست آگاهانه است و از اینرو با هیچ آیینی در تضاد نیست؛ چراکه هر آیینی «در ژرفترین لایههایش، انسان را به آگاهی، به فروتنی در برابر هستی، به رهایی از خویشتنِ متوهم فراخواند؛ و این دقیقا همانجاست که که ذن نیز قدم برمیدارد. ذن نه آموزهای تازه برای باور، بلکه تمرینی برای دیدن است؛ دیدنی که پیش از گفتار و نظر میآید».
گفتارهایی که در کتاب «ذن در زندگی روزمره» گرد آمدهاند، نسخههایی ویرایششده از سخنرانیهای غیررسمی جوکو بک است که طی دورههای مراقبه فشرده یا برنامههای هفتگی صبحهای شنبه ضبط شدهاند. جوکو در این سخنرانیها اغلب از جلسه ذن به سادگی با عنوان نشستن یاد میکند.
بک با تکیه بر سالها پژوهش و تدریس در زمینه ذن و با بیانی روشن و بیتکلف نشان میدهد که تمرین ذهنآگاهی در قدم اول از زندگی روزمره شروع میشود. او با ارائه آموزههای عملی در کنار روایتهایی از تجربیات خود و شاگردانش، مفاهیم بنیادین ذن را از فضای انتزاعی و آیینی جدا میکند و با رویکردی ملموس و کاربردی آنها را در بستر زندگی عادی مینشاند. کتاب او از ما دعوت میکند به تجربیات روزمره توجه نشان دهیم و آنها را همانطور که هستند ببینیم تا بفهمیم پذیرش فعالانه رنجهای کوچک و بزرگمان چه امکانها و فرصتهایی را در برابر ما قرار میدهد.
کتاب این پرسشها را مطرح میکند که در دنیای پرهیاهوی امروز، در جستوجو از پی آرامش و آگاهی، چطور به لحظه حال برمیگردیم؟ با عواطفی همچون ترس، تنهایی، حسادت یا خشم، آنهم در دل دشواریهای معمول زندگیمان، چطور مواجه میشویم؟ به عقیده شارلوت جوکو بک، به جای فرار از این تجربیات یا طلب وضعیتی ایدئال از آرامش و خرسندی، بهتر است یاد بگیریم که با کنجکاوی و گشودگی نگاهی به امیال و افکار و عاداتمان بیندازیم و اثرگذاری و اثرپذیریشان را در چنین مواجهههایی ردیابی کنیم.
شارلوت جوکر بک از تأثیرگذارترین استادان ذن در آمریکا و از چهرههای مهم در شکلگیری ذن معاصر غرب بود. او آموزش ذن را در میانسالی و نزد تایزان مازومی، استاد برجسته ذن، آغاز کرد و بعدها به یکی از وارثان دارمای او تبدیل شد. ویژگی اصلی اندیشه بک، تأکید بر این ایده بود که بیداری معنوی قرار نیست تجربهای خارقالعاده یا گریزی از زندگی عادی باشد. از نگاه او، کار، رابطه، خشم، اضطراب، ترس، رنج و عادتهای ذهنی همگی میتوانند بخشی از تمرین ذن باشند. او به جای جستوجوی «لحظه روشنشدن» یا تجربهای ویژه، بر مشاهده بیواسطه آنچه در هر لحظه رخ میدهد تأکید داشت؛ یعنی دیدن افکار و واکنشهای خود بدون آنکه بلافاصله با آنها یکی شویم یا بخواهیم واقعیت را مطابق میل خود تغییر دهیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.