مصوبه دیرهنگام شورای شهر
ابراهیم ایوبی . وکیل دادگستری
درآمد: 24 ساعت قبل از فروریختن ساختمان پلاسکو و مدفونشدن تعدادی از آتشنشانان در زیر آوار، سایت «روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران» - که براساس ماده 3 قانون مدنی مرجع رسمی انتشار قوانین و مقررات بهشمار میرود- دو مصوبه شورای اسلامی شهر تهران را در زمینه بهبود خدمات آتشنشانی و اعطای تسهیلات به آتشنشانان معلول و جانباخته منتشر کرد. هرچند این مصوبات نسبت به فاجعه پلاسکو حکم «نوشداروی بعد از مرگ سهراب» را دارد؛ اما نسبت به حوادث احتمالی آینده میتواند مفید و پیشگیرانه باشد. در ادامه، هر دو مصوبه را مرور میکنیم.
اول: مصوبه «توسعه و بهبود خدمات ایمنی و آتشنشانی» ابلاغی مورخ 18/7/1395: در بخشی از مقدمه این مصوبه آمده است که هدف از تصویب آن اجرای بند 14 ماده 55 «قانون شهرداریها» (اتخاذ تدابیر مؤثر و اقدام لازم برای حفظ شهر از خطر سیل و حریق و...) و «برنامه عملیاتی پنجساله دوم شهرداری تهران» (از 1393 تا 1397) بهمنظور رعایت اصول و مقررات ایمنی در ساختوسازها و فضاهای شهری، ارتقاي ایمنی ساختمانها و توانمندسازی شهروندان برای مقابله با حوادث احتمالی، حفظ جان و اموال شهروندان، ایجاد نظام بازرسی ایمنی و آتشنشانی با اولویت ساختمانها و فضاهای شهری پرخطر، پیشگیری از وقوع آتشسوزی و بهکارگیری روشهای آموزشی در زمان وقوع حوادث غیرمترقبه است.
برایناساس شهرداری از طریق سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی موظف شده است در راستای ارتقاي سطح کیفی ایمنی شهر، اقدام به نظارت و بازرسیهای دورهای ضوابط ایمنی و آتشنشانی در همه ساختمانها، فضاهای شهری، معابر، تأسیسات، تجهیزات و تسهیلات شهری کرده و موارد نقص و مشکلات ایمنی را به مالک (ذینفع) و شهرداری منطقه ذیربط ابلاغ کند. شهرداریهای مناطق 22گانه نیز مکلفند اقدامات لازم برای الزام مالک به رفع نواقص را به عمل آورند.
همچنین اماکن و تأسیسات شهری بر اساس میزان خطرپذیری به سه دسته «پرخطر»، «میانخطر» و «کمخطر» تقسیم میشوند و سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی بازرسی خود را به ترتیب میزان خطر هر یک سال، سهسال و 10 سال انجام میدهد. مطابق ماده دوم این مصوبه، شهرداری مکلف به الزام مالکان ساختمانهای جدیدالاحداث در کلیه پروانهها و پایانکارهای ساختمانی با هر تعداد طبقه و هر میزان مساحت، جهت رعایت ضوابط و مقررات ملی ساختمان و دستورالعمل ایمنی و آتشنشانی شده است. در زمان صدور پروانه ساختمانهای بلندمرتبه باید دسترسی خودروهای آتشنشانی به محل ساختمان بهمنظور حفاظت ساختمان در مقابل حریق با توجه به شرایط بررسی و در صورت عدم تأمین شرایط، نسبت به موضوع در کمیته مشترک معاونت شهرسازی و معماری و سازمان آتشنشانی اتخاذ تصمیم شود.نظر به اهمیت و گستردگی استفاده از مترو، متروي تهران موظف شده است با همکاری سازمان آتشنشانی، نسبت به تأمین خودروها و تجهیزات مورد نیاز مقابله با حریق و حوادث، تأمین شرایط استاندارد امدادرسانی داخل تونلها، فضاها و ایستگاهها اقدام کند. معاونت حملونقل ترافیک شهرداری نیز باید در تمام طرحهای توسعه معابر،
حداقل زمان دسترسی خودروها و نیروهای امدادی آتشنشانی را در تمام مناطق شهری مدنظر قرار دهد و درمورد معابر و خطوط حملونقل موجود نیز در مدت دو سال به اصلاح دسترسی و تأمین نظر سازمان آتشنشانی اقدام کند.
از مهمترین نکات این مصوبه، تکلیف شهرداری تهران به ارتقای فرهنگ ایمنی از طریق اجرای طرح آموزشهای عمومی ایمنی و آتشنشانی با همکاری آموزشوپرورش شهر تهران، سازمان صداوسیما و دیگر نهادهای مرتبط است. در پایان شهرداری مکلف به ارائه گزارش ششماهه به شورای شهر شده است.
دوم: مصوبه «اعطای تسهیلات به جانباختگان و معلولین آتشنشان و کادر امداد و نجات در عملیات سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهر تهران» (25/8/1395): شایان ذکر است این متن در راستای اصلاح مصوبه اصلی به تاریخ 5/2/1394 است. در این متن به طور خلاصه برای معلولان و بازماندگان جانباختگان حوادث آتشنشانی تسهیلاتی در زمینه استمرار رابطه شغلی، افزایش حقوق، سنوات خدمت، امکانات رفاهی و بازنشستگی در نظر گرفته شده است. نکته قابل نقد مصوبه، نیاز به 30 سال خدمت برای نیل به بازنشستگی است که با توجه به سخت و زیانآوربودن شغل شریف دوستان آتشنشان، منطقی به نظر نمیرسد.
درآمد: 24 ساعت قبل از فروریختن ساختمان پلاسکو و مدفونشدن تعدادی از آتشنشانان در زیر آوار، سایت «روزنامه رسمی جمهوری اسلامی ایران» - که براساس ماده 3 قانون مدنی مرجع رسمی انتشار قوانین و مقررات بهشمار میرود- دو مصوبه شورای اسلامی شهر تهران را در زمینه بهبود خدمات آتشنشانی و اعطای تسهیلات به آتشنشانان معلول و جانباخته منتشر کرد. هرچند این مصوبات نسبت به فاجعه پلاسکو حکم «نوشداروی بعد از مرگ سهراب» را دارد؛ اما نسبت به حوادث احتمالی آینده میتواند مفید و پیشگیرانه باشد. در ادامه، هر دو مصوبه را مرور میکنیم.
اول: مصوبه «توسعه و بهبود خدمات ایمنی و آتشنشانی» ابلاغی مورخ 18/7/1395: در بخشی از مقدمه این مصوبه آمده است که هدف از تصویب آن اجرای بند 14 ماده 55 «قانون شهرداریها» (اتخاذ تدابیر مؤثر و اقدام لازم برای حفظ شهر از خطر سیل و حریق و...) و «برنامه عملیاتی پنجساله دوم شهرداری تهران» (از 1393 تا 1397) بهمنظور رعایت اصول و مقررات ایمنی در ساختوسازها و فضاهای شهری، ارتقاي ایمنی ساختمانها و توانمندسازی شهروندان برای مقابله با حوادث احتمالی، حفظ جان و اموال شهروندان، ایجاد نظام بازرسی ایمنی و آتشنشانی با اولویت ساختمانها و فضاهای شهری پرخطر، پیشگیری از وقوع آتشسوزی و بهکارگیری روشهای آموزشی در زمان وقوع حوادث غیرمترقبه است.
برایناساس شهرداری از طریق سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی موظف شده است در راستای ارتقاي سطح کیفی ایمنی شهر، اقدام به نظارت و بازرسیهای دورهای ضوابط ایمنی و آتشنشانی در همه ساختمانها، فضاهای شهری، معابر، تأسیسات، تجهیزات و تسهیلات شهری کرده و موارد نقص و مشکلات ایمنی را به مالک (ذینفع) و شهرداری منطقه ذیربط ابلاغ کند. شهرداریهای مناطق 22گانه نیز مکلفند اقدامات لازم برای الزام مالک به رفع نواقص را به عمل آورند.
همچنین اماکن و تأسیسات شهری بر اساس میزان خطرپذیری به سه دسته «پرخطر»، «میانخطر» و «کمخطر» تقسیم میشوند و سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی بازرسی خود را به ترتیب میزان خطر هر یک سال، سهسال و 10 سال انجام میدهد. مطابق ماده دوم این مصوبه، شهرداری مکلف به الزام مالکان ساختمانهای جدیدالاحداث در کلیه پروانهها و پایانکارهای ساختمانی با هر تعداد طبقه و هر میزان مساحت، جهت رعایت ضوابط و مقررات ملی ساختمان و دستورالعمل ایمنی و آتشنشانی شده است. در زمان صدور پروانه ساختمانهای بلندمرتبه باید دسترسی خودروهای آتشنشانی به محل ساختمان بهمنظور حفاظت ساختمان در مقابل حریق با توجه به شرایط بررسی و در صورت عدم تأمین شرایط، نسبت به موضوع در کمیته مشترک معاونت شهرسازی و معماری و سازمان آتشنشانی اتخاذ تصمیم شود.نظر به اهمیت و گستردگی استفاده از مترو، متروي تهران موظف شده است با همکاری سازمان آتشنشانی، نسبت به تأمین خودروها و تجهیزات مورد نیاز مقابله با حریق و حوادث، تأمین شرایط استاندارد امدادرسانی داخل تونلها، فضاها و ایستگاهها اقدام کند. معاونت حملونقل ترافیک شهرداری نیز باید در تمام طرحهای توسعه معابر،
حداقل زمان دسترسی خودروها و نیروهای امدادی آتشنشانی را در تمام مناطق شهری مدنظر قرار دهد و درمورد معابر و خطوط حملونقل موجود نیز در مدت دو سال به اصلاح دسترسی و تأمین نظر سازمان آتشنشانی اقدام کند.
از مهمترین نکات این مصوبه، تکلیف شهرداری تهران به ارتقای فرهنگ ایمنی از طریق اجرای طرح آموزشهای عمومی ایمنی و آتشنشانی با همکاری آموزشوپرورش شهر تهران، سازمان صداوسیما و دیگر نهادهای مرتبط است. در پایان شهرداری مکلف به ارائه گزارش ششماهه به شورای شهر شده است.
دوم: مصوبه «اعطای تسهیلات به جانباختگان و معلولین آتشنشان و کادر امداد و نجات در عملیات سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهر تهران» (25/8/1395): شایان ذکر است این متن در راستای اصلاح مصوبه اصلی به تاریخ 5/2/1394 است. در این متن به طور خلاصه برای معلولان و بازماندگان جانباختگان حوادث آتشنشانی تسهیلاتی در زمینه استمرار رابطه شغلی، افزایش حقوق، سنوات خدمت، امکانات رفاهی و بازنشستگی در نظر گرفته شده است. نکته قابل نقد مصوبه، نیاز به 30 سال خدمت برای نیل به بازنشستگی است که با توجه به سخت و زیانآوربودن شغل شریف دوستان آتشنشان، منطقی به نظر نمیرسد.