چمران صحنه را خالی نکرد

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

شرق: پیش‌بینی می‌شد که مهدی چمران باز هم برای رقابت در انتخابات شورای شهر تهران ثبت‌نام کند. او نیمه مهرماه امسال زمانی که در برابر پرسش خبرنگاران قرار گرفت که آیا در انتخابات شوراهای هفتم شرکت می‌کند، گفت که قصد شرکت ندارم. ثانیه‌ای بعد مکث می‌کند و درحالی‌که مشخص است از پاسخی که داده پشیمان است، ادامه می‌دهد: اما فشارهای دوستان و پیش‌بینی‌ها را باید ببینم چه می‌شود. او زمان ثبت‌نام برای انتخابات هم به رسانه‌ها گفت که ثبت‌نام در فضای مجازی است و در فرمانداری‌هاست. با هم می‌رویم و ثبت‌نام می‌کنیم؛ خبر حضورم را بعدا می‌دهم. چمران روز شنبه 27 دی ماه برای انتخابات شوراهای شهر شرکت کرد. او دلیل این حضور را این‌طور توصیف می‌کند: بعد از اینکه به میدان آمدن مردم را دیدم، صلاح ندانستم در این کارزار عقب بنشینم؛ در میدان بودن یکی از راه‌های مقابله با آمریکاست و آمده‌ام تا خدمت کنم. حالا اگر انتخابات هفتم شوراها برگزار شود و او باز بتواند پا به ساختمان چوبی بهشت بگذارد، می‌تواند جشن 89سالگی‌اش را در شورای هفتم بگیرد. مهدی چمران متولد سال 1320 است. چمران رکورددار ریاست شورای شهر تهران است. او از شورای دوم در شورای شهر بوده و تنها در شورای پنجم که فهرست یکدست اصلاح‌طلب برنده انتخابات شوراها شد، چهار سالی از صندلی شورای شهر و ریاست دور بود.

وقتی وارد سیاست شد، با نام برادرش شناخته می‌شد، زیرا در همه سال‌های قبل از ورود به سیاست، راوی انحصاری برادر در سیما بود. وقتی به سیاست وارد شد و ریاست شورای شهری را برعهده گرفت که در اختیار اصولگرایان بود، همین روحیه را حفظ کرد. در اکثر نشست‌ها خاطراتی از برادر می‌گفت. او با اینکه در اولین تجربه سیاسی خود در کنار باقی اعضا تجربه رئیس‌جمهوری‌سازی را کسب کرد، هیچ‌گاه از صحنه سیاسی تهران بالاتر نرفت. برخی می‌گویند چون شورا را سیاسی نمی‌دانست و برخی دیگر می‌گویند او سال‌ها دوست داشت مثل مصطفی باشد؛ مصطفایی که روایت می‌کرد؛ بنابراین در همین سطح می‌توانست برادر بزرگ را تکرار کند. به‌همین‌دلیل در سطح شورا خود را نگه داشت تا ریش‌سفید اصولگراها در مدیریت شهری باشد. برادر بزرگی اقتضا می‌کرد همه را زیر چتر خود داشته باشد. برای همین او بسیاری از وقت‌ها نصیحت می‌کرد اما انتقاد و اعتراض نه. دوست داشت اختلاف‌ها در خفا بیان و حل شود و در عیان مسئله‌ای بیان نشود. با وجود واگرایی‌ها در شورای به‌ظاهر اصولگرا او همه چیز را عادی نگه می‌داشت. وقتی با شهرداران اصولگرا به چالش می‌خورد، ترجیح می‌داد در آشکار دندان بر جگر بگذارد تا وحدت جناحی آنها حفظ شود. در مقابل اعضا و مدیران شهری نیز حرمت ریش ‌سفید را حفظ می‌کردند و در برابر تفاسیر او و نحوه اداره جلسه او خاضع بودند و در برابر تصمیم‌های او گردن می‌نهادند. شورای یک‌نفره، توصیفی بود از وضعیت شورای شهر تهران به ریاست مهدی چمران. او از شورای دوم شهر تهران بر صندلی ریاست شورای شهر نشست و تنها در سال آغازین شورای شهر چهارم جای خود را یک سالی به احمد مسجدجامعی داد. در این سال‌ها او به یک شیوه شورای شهر تهران را اداره کرد؛ «کدخدامنشانه». گروهی او را مبتکر جلسات غیرعلنی روز یکشنبه در شوراهای دوم تا چهارم می‌دانستند. هرچند خود او این موضوع را همیشه رد می‌کند اما نمی‌توان منکر این شد که تمام اتفاقات و تصمیم‌گیری‌های مهم در شورا در جلسات روز یکشنبه رخ می‌داد و معمولا گزارش حسابرسی از سازمان‌های پرحاشیه پشت درهای بسته ارائه می‌شد. در دوران مدیریت در شوراهای شهر دوم تا چهارم اعضای شورا کمتر از حق طرح سؤال از شهردار استفاده کردند و میزان تذکرهای کتبی به شهرداری تهران به نسبت سال‌های فعالیت چشمگیر نبود. چمران قرائت خود را از آیین‌نامه اجرای جلسات شورای شهر دارد. نحوه ادارات جلسات چمران براساس آیین‌نامه اجرائی اختصاصی اوست. شاید به‌این‌دلیل که زمانی که آیین‌نامه جلسات را شورای‌عالی استان‌ها تصویب کرد، او خود ریاست این شورا را برعهده داشت و به‌همین‌دلیل تلاشی نمی‌کند که به آیینی که خود در تنظیم آن نقش داشته، عمل کند. او چندان اعتقادی به تمدید جلسات شورا برای رأی‌گیری ندارد و اگر برخی از اعضا به او تذکر ندهند، تاکیدی بر رأی‌گیری برای ادامه وقت قانونی صحن ندارد و ساعت خود را برای پایان جلسات دارد. حتی 31نفره شدن شورای چهارم هم نتوانست تأثیری در سبک کاری او بگذارد. اگرچه اعضای شورای شهر تهران معتقد بودند چمران دیگر نمی‌تواند به شیوه دو شورای گذشته جلسات را اداره کند و موضوع پنهانی از مردم در شورای 31نفره امکان‌پذیر نیست اما در عمل همین اتفاق افتاد. او را رئیس شورای رئیس‌جمهورساز و مبتکر مصوبه پرحاشیه برج‌باغ‌ها هم می‌خوانند. اما چمران شورای ششم با گذشته تفاوت‌های زیادی کرد. از اینکه میانه جلسه صندلی ریاست را ترک می‌کند و مدیریت جلسه را به پرویز سروری می‌دهد، تا گلایه‌هایی که گاه تند می‌شود. شورای ششم برای مهدی چمران، مصادف با روزهای بیماری بود. او دو بار از حضور در صحن به دلیل بیماری منع شد. غیبت اولیه، کوتاه‌تر بود اما زمانی که او به کرونا مبتلا شد، چند ماهی توان حضور در صحن را نداشت. او نیز در کنار سروری کم‌تذکرترین عضو شورای شهر تهران است، هرچند در سخنانش، کنایه‌های زیادی می‌زند و یک بار هم درباره بی‌توجهی به قانون در حوزه شهرسازی تذکر داده و در هشدار جدی به شهردار و معاونانش گفته بی‌قانونی در حوزه شهرسازی، می‌تواند پای آنها را به قوه قضائیه هم باز کند. او بارها در صحن شورا گفته که ممکن است اگر برخی از مدیران شهرداری را در خیابان ببیند، نشناسد. کنایه او بر تعامل‌نداشتن این مدیران با شورایی‌هاست. چمران این دوره عوض شده، شاید چون اصولگراهای جوان کمتر حرمت ریش ‌سفید را نگه می‌داشتند، اعتراض می‌کردند و زیر بار حرف‌ها و نظراتش نمی‌رفتند. عارضه‌ای که از همان روز اول برای چمران مشخص شد، وقتی به خواست او بی‌توجهی شد و ترکیب آرای شهردار منتخب و نام شهردار هم به رسانه‌ها داده شد تا بدترین شب در طول شب‌های زندگی چمران رقم بخورد و او بگوید از شب‌های جنگ هم شب بدتری را گذرانده. چمران نیز همانند قبل صبوری نمی‌کند. او در شورای شهر ششم جسورانه‌تر به شهردار منتخب خود و مدیریت منتخب خود در شهرداری نقد کرد. او در جلسات شورای شهر ششم بارها فریاد زد، اشک ریخت و حتی در تریبون صحن علنی اعلام کرد که برای حفظ جایگاه شورا حاضر است استعفا دهد. او معتقد بود شهرداری، شورا را در موضوع بررسی طرح جامع ترافیک دور زده است. چمران در این چهار سال بارها مجبور شد از تریبون شورا خواسته‌های خود را از دولت و دیگر نهادها بیان کند. او بارها فریاد زد و با نشان‌دادن بند انگشتش خواسته است به او اعتماد کنند. به نظر می‌رسد با وجود اینکه او را پدر شورا می‌دانند و در ظاهر حرمت نگه می‌دارند، اما در عمل حرف‌هایش نه در دولت و نه در شهرداری چندان خریداری نداشت. او سه نامه برای توقف بخش‌نامه شهرداران زد و بارها به موضوع حریم تهران اشاره کرده، اما به نتیجه‌ای نرسید. شهردار تهران هم در یکی از جلسات شورا زمانی که قرار بود اساسنامه نهاد پایش به تصویب برسد، او را به بی‌قانونی در تصویب بودجه متهم کرد و گفت: اگر قانون را رعایت نکنیم، سنگ روی سنگ بند نمی‌شود. روزی که برخی از اعضای شورای شهر آن را روز سیاه شورای شهر توصیف کردند. مهدی اقراریان، رئیس کمیته نظارت شورا، آن زمان با اشاره به نقش مهدی چمران در مدیریت آرام فضای شورا به «شرق» گفته بود: در این دوره از شورای اسلامی شهر تهران از یک شخصیت ملی برخوردار بودیم. آقای مهندس چمران شخصیتی ملی هستند و در دوره‌های گذشته نیز شورا میزبان چهره‌های ملی بوده است. رویکرد آقای چمران از ابتدا این بود که شورا درگیر تنش و درگیری درونی یا با شهرداری نشود، اما به نظر می‌رسد تعامل سازنده شورا با شهرداری امروز به نقطه‌ای رسیده که موجب بروز ناراحتی و بی‌احترامی شده است. اما با وجود آنکه جریان حاکم بر شورا تلاش کرد ویترین پدری شورا را برای چمران حفظ کند اما شیوه اداره صحن شورا مورد انتقاد برخی از اعضای شورای شهر تهران بود و با وجود رأی اکثریت برای ریاست در همه این سال‌ها، انتقادهایی هم به عملکرد او بود؛ انتقادهایی که گاهی به صحن علنی هم کشیده می‌شد. او دوباره می‌خواهد خود را در معرض انتخاب قرار دهد. رئیس 84ساله شورای شهر تهران همچنان می‌خواهد در صحنه بماند و این بار بهانه آمدن، ماندن برای مبارزه با آمریکاست.

آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.