تاریکخانه تصمیمهای شهری نورافکن روی «رایگانسازی حملونقل»
در حالی که بخش مهمی از مصوبات و تصمیمهای شورای شهر در سکوت و بدون دسترسی رسانهها پیش میرود، روایت رسمی تنها بر چند موضوع محدود متمرکز شده است. این روزها اگر به خروجی رسانهای مدیریت شهری تهران نگاه کنید، یک موضوع بیش از همه به چشم میآید: رایگانشدن حملونقل عمومی.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
در حالی که بخش مهمی از مصوبات و تصمیمهای شورای شهر در سکوت و بدون دسترسی رسانهها پیش میرود، روایت رسمی تنها بر چند موضوع محدود متمرکز شده است. این روزها اگر به خروجی رسانهای مدیریت شهری تهران نگاه کنید، یک موضوع بیش از همه به چشم میآید: رایگانشدن حملونقل عمومی. اما پشت این قاب پرنور، مجموعهای از تصمیمهای مالی، نظارتی و اجرائی در حال بررسی است که یا در سکوت پیش میرود یا در روایت رسمی کمتر دیده میشود. نتیجه این وضعیت، شکلگیری تصویری ناقص از روند تصمیمگیری در شهری است که همزمان با چندین پرونده مهم اداره میشود. از ۹ اسفند تا امروز، جلسات شورای شهر تهران بدون حضور خبرنگاران برگزار میشود؛ تغییری که امکان پوشش مستقیم و بیواسطه صحن شورا را از رسانهها گرفته است. در نتیجه، آنچه از مهمترین نهاد تصمیمگیر شهری به افکار عمومی میرسد، دیگر روایت کامل جلسه نیست، بلکه گزیدهای از آن چیزی است که از مسیرهای رسمی منتشر میشود. روایت رسانهای مدیریت شهری نیز به شکل محسوسی روی چند محور محدود متمرکز شده است. در صدر این محورها، بحث «رایگانسازی حملونقل عمومی» قرار دارد؛ موضوعی که در هفتههای اخیر بارها در رسانههای رسمی تکرار شده و به یکی از اصلیترین تیترهای حوزه شهری تبدیل شده است. این در حالی است که همزمان، پروندههای متعدد دیگری در شورا در حال بررسی است؛ از گزارشهای حسابرسی و مجوزهای مربوط به فروش املاک گرفته تا وضعیت باغات شهری و تصمیمهای مرتبط با منابع درآمدی و نظارتی شهر. موضوعاتی که وزن اجرائی و مالی آنها کمتر از بحث حملونقل نیست، اما در فضای عمومی کمتر دیده میشوند. در مورد حملونقل نیز وضعیت همچنان مبهم است. با وجود اجرای موقت طرح رایگانشدن مترو و اتوبوس در ماههای اخیر و مطرحشدن طرح «اصلاح نظام بلیت الکترونیک حملونقل عمومی تهران»، هنوز جمعبندی نهایی در صحن شورا شکل نگرفته است؛ یک بار ادامه رایگانسازی مطرح میشود و بار دیگر بازگشت به پرداخت بلیت، اما در نهایت تصمیم قطعی و شفاف به مردم اعلام نمیشود. این بلاتکلیفی در سطح اظهارنظرها نیز دیده میشود؛ برخی اعضا از ادامه مدیریت وضعیت توسط شهرداری میگویند و برخی دیگر بر ضرورت تعیین تکلیف سریع طرح تأکید دارند. با این حال، خروجی نهایی همچنان نامشخص است و شهروندان در میانه این رفتوآمد تصمیمها، پاسخ روشنی دریافت نکردهاند. در کنار این وضعیت، مسئله مهمتر به نحوه گردش اطلاعات در مدیریت شهری برمیگردد. سخنگوی شورا، روابطعمومی و برخی اعضا، بیشتر از طریق گفتوگوهای محدود و گزینشی با رسانههای همسو یا همراه مواضع خود را اعلام میکنند. این الگو باعث شده جریان اطلاعرسانی، به جای چندصدایی و شفافیت، بیشتر به یک مسیر کنترلشده و انتخابی نزدیک شود. در شهرداری تهران نیز روند مشابهی قابل مشاهده است؛ از دعوتهای گزینشی رسانهها به برخی مراسمها گرفته تا انتشار محدود و مدیریتشده اخبار. در چنین شرایطی، بخش قابل توجهی از افکار عمومی تنها به بخشی از اطلاعات دسترسی دارد که از فیلتر روابطعمومی عبور کرده است. منتقدان این وضعیت معتقدند ارجاع به شرایط خاص یا فضای «ایام بحرانی» نمیتواند توجیهی برای کاهش دسترسی عمومی به اطلاعات باشد؛ چراکه تصمیمهای شهری مستقیما با زندگی روزمره شهروندان در ارتباط بوده و محدودشدن شفافیت، به معنای فاصلهگرفتن مردم از فرایند تصمیمسازی است. در نهایت، تمرکز سنگین رسانهای بر یک موضوع مشخص، باعث شده سایر تصمیمها در حاشیه قرار بگیرند. گویی یک نورافکن قوی تنها روی یک بخش از صحنه افتاده و باقی فضا که بخش مهمی از اداره شهر را شامل میشود، در تاریکی نسبی قرار گرفته است. مسئله اصلی اما فقط رایگان بودن یا نبودن حملونقل نیست؛ مسئله این است که چرا تصویر تصمیمگیری شهری به چند تیتر محدود تقلیل یافته، چرا صحن شورا از دسترسی مستقیم رسانهها خارج شده و چرا شهروندان باید از میان خبرهای گزینشی، تصویر کامل شهر را بازسازی کنند.
