حیوانات در فضا

در سال 1957 سگی به نام «لایکا» را به فضا فرستادند. این سگ نخستین موجود زمینی‌ای بود که راهی فضا شد. این فضانورد پشمالو سوار بر کپسول فضایی اسپوتنیک-2 به دور زمین چرخید تا آنکه چهار سال بعد از آن، نخستین انسان نیز همین مسیر هیجان‌انگیز را طی کند. زمانی که لایکا را به آن سفر تاریخی فرستادند، هنوز مشخص نبود که بشر می‌تواند در فضا زنده بماند یا خیر؟ و اگر بله، چند ساعت؟ این سگ همانند قناری در معدن زغال‌سنگ، نقش پیشمرگ را داشت.
«جولی رابینسون»، دانشمند ارشد ناسا در زمینه ایستگاه فضایی بین‌المللی، درباره اولین سفرهای فضایی انسان می‌گوید: «ما حتی نمی‌دانستیم که آیا انسان می‌تواند در فضا غذا را هضم کند یا خیر. ما حتی نگران این موضوع بودیم که نکند محتویات معده فضانورد بالا بیاید و او را خفه کند».
هرچند لایکا در سفر تاریخی خود به فضا، جانش را از دست داد، اما اولین آزمایش‌های فضایی روي این سگ و سایر حیواناتی که پس از آن به فضا فرستاده شدند. انجام شد و آنها باعث شدند دانشمندان به درک بهتری از وضعیت بدنی انسان در فضا برسند و پاسخ این پرسش خود را بگیرند که در فضا چه اتفاقی برای انسان می‌افتد؟ اگر بخواهیم کلی بگوییم، دانشمندان هنوز هم حیوانات را به فضا می‌فرستند تا پاسخ چنین پرسش‌هایی را پیدا کنند، البته با این تفاوت که پرسش‌هایی که امروزه در این زمینه مطرح می‌شود، بسیار دقیق‌تر از پرسش‌هایی است که در سال 1957 مطرح می‌شد.
فرستادن حیوانات به فضا، دانشمندان را مطمئن کرد که فضانوردان، به هر ترتیب در سفر فضایی زنده می‌مانند. از زمان آغاز برنامه‌های فضایی انسان در دهه 60 و 70 میلادی، دانشمندان در تلاش بودند اثر گرانش را از بین ببرند. البته باید دانست گرانش پدیده‌ای است که بشر هرگز نمی‌تواند آن را در زمین به طور کامل از بین ببرد.
از دهه 1980 به‌بعد، بشر به انجام آزمایش‌هایی در فضا پرداخت که نتیجه آنها مستقیما بر سلامت افراد ساکن در زمین تأثیر داشت. این آزمایش‌ها، کاربردهایی از علوم فضایی بود که دانشمندانی که در دهه 1940 آن آزمایش‌ها را روی حیوانات انجام می‌دادند، هرگز فکرش را هم نمی‌کردند.
امروزه استفاده از حیوانات و انجام آزمایش روی آنها، بهترین ابزار دانشمندان است تا بتوانند خطرهایی که بشر را در سفر به مریخ یا اقامت طولانی‌مدت در ماه تهدید می‌کند، بشناسند و اقدام‌های لازم را برای حفظ سلامت فضانوردان انجام دهند.
هرچند لایکا، نامدارترین حیوانی است که به فضا رفته است، اما شامپانزه‌ای به نام «هام» نیز که ناسا آن را به فضا فرستاده بود، تا حدود زیادی معروف شد. سه ماه پس از سفر این شامپانزه بود که «آلن شپارد»، مرزهای زمین را پشت‌سر گذاشت و به فضا رفت.
سفر به مریخ، برنامه بعدی ناسا و شرکت‌های خصوصی مانند اسپیس‌ایکس است، اما با وجود تمامی تلاش‌ها و پژوهش‌هایی که انجام شده است، هنوز با قاطعیت نمی‌توان درباره اتفاق‌های احتمالی این سفر تاریخی سخن گفت.
اکنون یک‌بار دیگر بحث استفاده از حیوانات به‌عنوان ابزارهای کمکی برای دانشمندان مطرح می‌شود. بدون‌شک فرستادن حیوانات به فضا، به مدیران برنامه‌های سفر به ماه و مریخ کمک می‌کند به درک بهتری از شرایط پیش‌روی فضانوردان در سفرها دست یابند.

در سال 1957 سگی به نام «لایکا» را به فضا فرستادند. این سگ نخستین موجود زمینی‌ای بود که راهی فضا شد. این فضانورد پشمالو سوار بر کپسول فضایی اسپوتنیک-2 به دور زمین چرخید تا آنکه چهار سال بعد از آن، نخستین انسان نیز همین مسیر هیجان‌انگیز را طی کند. زمانی که لایکا را به آن سفر تاریخی فرستادند، هنوز مشخص نبود که بشر می‌تواند در فضا زنده بماند یا خیر؟ و اگر بله، چند ساعت؟ این سگ همانند قناری در معدن زغال‌سنگ، نقش پیشمرگ را داشت.
«جولی رابینسون»، دانشمند ارشد ناسا در زمینه ایستگاه فضایی بین‌المللی، درباره اولین سفرهای فضایی انسان می‌گوید: «ما حتی نمی‌دانستیم که آیا انسان می‌تواند در فضا غذا را هضم کند یا خیر. ما حتی نگران این موضوع بودیم که نکند محتویات معده فضانورد بالا بیاید و او را خفه کند».
هرچند لایکا در سفر تاریخی خود به فضا، جانش را از دست داد، اما اولین آزمایش‌های فضایی روي این سگ و سایر حیواناتی که پس از آن به فضا فرستاده شدند. انجام شد و آنها باعث شدند دانشمندان به درک بهتری از وضعیت بدنی انسان در فضا برسند و پاسخ این پرسش خود را بگیرند که در فضا چه اتفاقی برای انسان می‌افتد؟ اگر بخواهیم کلی بگوییم، دانشمندان هنوز هم حیوانات را به فضا می‌فرستند تا پاسخ چنین پرسش‌هایی را پیدا کنند، البته با این تفاوت که پرسش‌هایی که امروزه در این زمینه مطرح می‌شود، بسیار دقیق‌تر از پرسش‌هایی است که در سال 1957 مطرح می‌شد.
فرستادن حیوانات به فضا، دانشمندان را مطمئن کرد که فضانوردان، به هر ترتیب در سفر فضایی زنده می‌مانند. از زمان آغاز برنامه‌های فضایی انسان در دهه 60 و 70 میلادی، دانشمندان در تلاش بودند اثر گرانش را از بین ببرند. البته باید دانست گرانش پدیده‌ای است که بشر هرگز نمی‌تواند آن را در زمین به طور کامل از بین ببرد.
از دهه 1980 به‌بعد، بشر به انجام آزمایش‌هایی در فضا پرداخت که نتیجه آنها مستقیما بر سلامت افراد ساکن در زمین تأثیر داشت. این آزمایش‌ها، کاربردهایی از علوم فضایی بود که دانشمندانی که در دهه 1940 آن آزمایش‌ها را روی حیوانات انجام می‌دادند، هرگز فکرش را هم نمی‌کردند.
امروزه استفاده از حیوانات و انجام آزمایش روی آنها، بهترین ابزار دانشمندان است تا بتوانند خطرهایی که بشر را در سفر به مریخ یا اقامت طولانی‌مدت در ماه تهدید می‌کند، بشناسند و اقدام‌های لازم را برای حفظ سلامت فضانوردان انجام دهند.
هرچند لایکا، نامدارترین حیوانی است که به فضا رفته است، اما شامپانزه‌ای به نام «هام» نیز که ناسا آن را به فضا فرستاده بود، تا حدود زیادی معروف شد. سه ماه پس از سفر این شامپانزه بود که «آلن شپارد»، مرزهای زمین را پشت‌سر گذاشت و به فضا رفت.
سفر به مریخ، برنامه بعدی ناسا و شرکت‌های خصوصی مانند اسپیس‌ایکس است، اما با وجود تمامی تلاش‌ها و پژوهش‌هایی که انجام شده است، هنوز با قاطعیت نمی‌توان درباره اتفاق‌های احتمالی این سفر تاریخی سخن گفت.
اکنون یک‌بار دیگر بحث استفاده از حیوانات به‌عنوان ابزارهای کمکی برای دانشمندان مطرح می‌شود. بدون‌شک فرستادن حیوانات به فضا، به مدیران برنامه‌های سفر به ماه و مریخ کمک می‌کند به درک بهتری از شرایط پیش‌روی فضانوردان در سفرها دست یابند.