|

فساد اداری و فرسایش اعتماد عمومی

هزینه‌ای که مردم می‌پردازند

این روزها بسیاری در ایران از فساد اداری می‌گویند؛ موضوعی که منحصر به زمان حاضر و دولت فعلی نبوده و از گذشته‌های دور نیز مردم به آن اشاره داشته‌اند. مسئله فساد در ایران را نمی‌توان فقط در پرونده‌های سال اخیر و فسادهای حوزه‌های نفت و انرژی جست‌وجو کرد.

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

شیدا آریایی‌پور-پژوهشگر حقوقی: این روزها بسیاری در ایران از فساد اداری می‌گویند؛ موضوعی که منحصر به زمان حاضر و دولت فعلی نبوده و از گذشته‌های دور نیز مردم به آن اشاره داشته‌اند. مسئله فساد در ایران را نمی‌توان فقط در پرونده‌های سال اخیر و فسادهای حوزه‌های نفت و انرژی جست‌وجو کرد. گاهی زمینه یک فساد بزرگ نه در یک تخلف آشکار، بلکه در تصمیمی شکل می‌گیرد که بدون شفافیت گرفته شده و هیچ‌کس نیز خود را موظف به توضیح درباره آن نمی‌داند. مانند موضوعاتی که در حوزه بانکداری و بیمه به وفور دیده می‌شود و ضرر و زیان آن تصمیم را مردم پرداخت می‌کنند. در این حوزه تنها چیزی که هدف قرار گرفته شده و غالبا کمتر به چشم می‌آید، موضوعی است به نام اعتماد عمومی که نه‌تنها از جیب مردم هزینه می‌شود، بلکه از جان و آبروی آنها نیز برای آن پرداخت می‌شود و در نهایت فاصله دولت را از مردم بیشتر می‌کند.

در ساختار حاکمیتی ایران با وجود نهادهایی نظیر دیوان محاسبات و سازمان بازرسی کل کشور و چندین و چند نهاد موازی، ساختارهای اداری چرا تا این اندازه به فساد خو کرده است؟ چرا نهادهای نظارتی وظایف خود را به‌درستی انجام نداده‌اند؟ شاید کلید حل این معما در دستان مردم باشد؛ مردمی که حق اعتراض و گله‌مندی را در ساختار اجتماعی خود جا نداده و همچنان منتظرند نهاد و ارگان‌های مرتبط حق آنها را بازستانند. 

تجربه کشورهای مختلف نشان داده است شفافیت در معاملات عمومی می‌تواند بسیاری از فرصت‌های فساد را محدود کند اما با نگاهی به ساختار بوروکراتیک و اداری پیچیده ایران و با وجود انواع سامانه‌های شفافیت، باز هم می‌بینیم فساد از در و پیکر ساختارهای اداری بالا می‌رود و دولت الکترونیک و ساختارهای مشابه هم زورشان به آن نمی‌رسد. «کی بود کی بود من نبودم» فقط پاسخ مدیرانی است که هیچ‌گاه پاسخ‌گو نیستند و نهادهای نظارتی هم گویا در این زمینه دچار سندرم فراموشی شده و هرازگاهی، پرونده‌ای را باز کرده و با مصداق تا درودی دیگر بدرود، نیمه‌تمام رها می‌کنند.

 

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.