|

جامعه‌ای که تاب‌آور است وارد بحران نمی‌شود

نشانه تاب‌آوری یک جامعه، عبور از اتفاقات و رخدادهای پیش‌بینی‌شده و پیش‌بینی‌نشده، بدون ایجاد بحران در جامعه است‌. در واقع امر، تاب‌آوری یک جامعه هنگام وقوع بحران آزمون نمی‌شود، بلکه تاب‌آوری جامعه چون قبل از بحران به وجود آمده است، اجازه نمی‌دهد جامعه اصلا وارد بحران شود‌.

 جامعه‌ای که تاب‌آور است وارد بحران نمی‌شود

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

 یوسف مرتضائی، کارشناس اقتصاد: نشانه تاب‌آوری یک جامعه، عبور از اتفاقات و رخدادهای پیش‌بینی‌شده و پیش‌بینی‌نشده، بدون ایجاد بحران در جامعه است‌. در واقع امر، تاب‌آوری یک جامعه هنگام وقوع بحران آزمون نمی‌شود، بلکه تاب‌آوری جامعه چون قبل از بحران به وجود آمده است، اجازه نمی‌دهد جامعه اصلا وارد بحران شود‌.

عواملی مانند اعتماد اجتماعی به نظام سیاسی، گسترش جامعه مدنی، نظم اجتماعی مبتنی بر عدالت، دسترسی برابر به فرصت‌های اقتصادی و آموزشی، پاسخ‌گویی و شفاف‌سازی‌‌ است که به‌ مرور جامعه را در مقابل مشکلات توانمند و تاب‌آور می‌کند تا در صورت وقوع عوامل غیر‌مترقبه، جامعه با مدیریت حوادث به شکل خود‌کنترلی که ناشی از دینامیسم عوامل فوق است، وارد بحران نشود‌.

عدم فروپاشی آنی ساختارها در یک کشور هنگام بحران، به معنای تاب‌آوری آن جامعه تلقی نمی‌شود ‌یا تحمل و مقاومت جامعه در مقابل بحران‌های تورمی، دفاعی، امنیتی، غذایی، دارویی و درمانی‌ تاب‌آوری نیست، بلکه هر‌کدام از آن بحران‌ها به‌تنهایی هشداری بر عدم تاب‌آوری جامعه محسوب می‌شود‌. در چنین وضعیتی، سؤال اساسی جامعه نمی‌تواند این باشد که جامعه به چه اندازه تاب‌آور است، بلکه سؤال صحیح این است که جامعه از خودش بپرسد «چرا جامعه ما تاب‌آور نیست‌؟».

توجه جامعه به عدم تاب‌آوری خودش، می‌تواند راه را برای تغییر در راستای تاب‌آور‌شدن جامعه باز کند؛ یعنی جامعه باید به دنبال پیش‌زمینه‌هایی مانند پاسخ‌گویی نظام سیاسی، شفاف‌سازی در امور حکمرانی، گسترش جامعه مدنی، عدالت، برابری در فرصت‌ها و... باشد تا جامعه در معنای واقعی برای تاب‌آور‌شدن‌ تلاش کند. تحمل شرایط بحران را نباید به پای تاب‌آوری جامعه نوشت‌.

قرابت معنایی کلمات، مترادف مفهومی کلمات نیست؛ هر کلمه بار مفهومی مختص خودش را دارد که آن مفهوم را از مترادف‌های خودش متمایز می‌کند؛ یعنی در عین نزدیکی به همان اندازه هم به‌جای هم استفاده نمی‌شوند و در صورت استفاده عملا باعث تهی‌کردن کلمات از محتوای مفهومی خودشان و کاربرد شکلی از کلمات به‌جای کاربرد مفهومی از کلمات است‌.

برای مثال، تحمل فرساینده جامعه در مقابل تورمی که جامعه را به سوی بحران تورمی برده است، به معنای تاب‌آوری جامعه در مقابل تورم نیست. جامعه‌ای که در مقابل تورم تاب‌آور است، وارد بحران تورمی نمی‌شود؛ چون تنش‌های اقتصادی را طوری مدیریت می‌کند که آن تنش‌ها توان بردن جامعه به بحران را نداشته باشند‌.

اگر قرار بود «تاب‌آوری»‌ به مفهوم «تحمل» جامعه در مقابل بحران‌ها‌ یا به مفهوم عدم فروپاشی آنی ساختارهای جامعه باشد؛ لازم نبود مفهومی مانند «تاب‌آوری» (resilience) در درون زبان ساخته شود‌.

 

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.