تازهترین گزارش مرکز آمار ایران از جهش تورم کالاهای وارداتی در پاییز امسال حکایت دارد
شوک تورمی جراحی اقتصادی
اصلاحات ارزی موسوم به جراحی اقتصادی دولت چهاردهم، به کالاهای وارداتی شوک تورمی درخور توجهی وارد کرد؛ تا آنجا که تازهترین گزارش مرکز آمار ایران، حاکی از آن است که نرخ تورم کالاهای وارداتی در پاییز امسال سهرقمی شده و جهشی خیرهکننده داشته است.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: اصلاحات ارزی موسوم به جراحی اقتصادی دولت چهاردهم، به کالاهای وارداتی شوک تورمی درخور توجهی وارد کرد؛ تا آنجا که تازهترین گزارش مرکز آمار ایران، حاکی از آن است که نرخ تورم کالاهای وارداتی در پاییز امسال سهرقمی شده و جهشی خیرهکننده داشته است.
ادعای اصلاحات ارزی به در بسته خورد
مسعود پزشکیان از همان لحظاتی که شبانه روی آنتن صداوسیما رفت تا از برنامههای انتخاباتی خود بگوید، جملاتی به زبان آورد که مشخص شد بنا دارد طرح موسوم به «جراحی اقتصادی» را دنبال کند. پزشکیان و مشاوران اقتصادی او، از همان ابتدای تبلیغات ریاستجمهوری مفاهیم اقتصاد بازار را دستاویز قرار دادند تا وانمود کنند دولت به دنبال اصلاحات اقتصادی بنیادین است؛ اما آنچه در عمل رخ داد، ادامه روش دولتهای پیشین بود.
ر دولت چهاردهم همچنان مذاکرات هستهای به نقطه روشنی نرسید و اقتصاد ایران که بهشدت به فروش نفت وابسته است، گرفتار تکانههای سیاسی شد. کاهش درآمد نفتی، همزمان با کاهش قیمت نفت در بازارهای جهانی بود؛ آنهم در شرایطی که دولت چهاردهم میراثدار انواع چالشهای اقتصادی از دولتهای گذشته به شمار میآمد؛ از چالش صندوقهای بازنشستگی و ناترازی منابع و مصارف بانکی گرفته تا ناترازی انرژی و بحران آب. دولت برای افزایش درآمد خود، تردستی دولتهای گذشته را در پیش گرفت و تلاش کرد با مفاهیم بازار آزاد، قیمت انواع کالا و خدمات را افزایش دهد و برای خود درآمدی دستوپا کند.
وامگرفتن از عبارت «آزادسازی قیمت» در حالی بود که بخش عمده اقتصاد کشور در دست دولتیها و شبهدولتیهاست و آزادسازی قیمت میتوانست درآمد دولت را از بنگاهداری افزایش دهد؛ رخدادی که هیچگونه نسبتی با اقتصاد بازار ندارد. در دولت چهاردهم زمزمههای تکنرخیکردن ارز و حذف ارز ترجیحی بالا گرفت و در اولین گام، دولت ارز نیمایی را حذف کرد. این اقدام موجب شد بهای ارز در بازار غیررسمی به آستانه صد هزار تومان برسد. ماجرا به همینجا ختم نشد و دولت اعلام کرد بنا دارد ارز ترجیحی را حذف کند. شمسالدین حسینی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، اما در واکنش به این دسته از اقدامات دولت که آن را با عنوان اصلاحات اقتصادی و قیمتی انجام میدهد، اعلام کرد علت واقعی این ماجرا آن است که دولت ارزی در اختیار ندارد که بهعنوان ارز ترجیحی بپردازد. البته این ادعای حسینی را میتوان در وضعیت تخصیص ارز برای واردات کالا هم ردیابی کرد. واردکنندگان انواع کالا میگویند که مدتزمان ثبت سفارش کالا تا تخصیص ارز واردات در سال 1400 چیزی حدود سه ماه بود، اما حالا این بازه زمانی به هفت ماه رسیده است. مجموع این اتفاقات قیمت دلار را در بازار از 160 هزار تومان گذرانده و حالا نمود تورمی اینگونه تصمیمات موسوم به جراحی اقتصادی در آمار رسمی کشور خود را نشان داده است.
جهش تورم کالاهای وارداتی
مرکز آمار ایران، نرخ تورم کالاهای وارداتی و صادراتی را در فصل پاییز 1404 منتشر کرد که بر این اساس، کالاهای وارداتی جهش تورمی کمسابقهای را تجربه کرده و نرخ تورم آنها سهرقمی شده است. در گزارش مرکز آمار قید شده که در پاییز 1404، شاخص قیمت کل کالاهای وارداتی مبتنی بر دادههای ریالی به عدد 2215.5 رسیده است که نسبت به فصل قبل، تورم فصلی 9.7 درصد، نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) 167.8 درصد و در چهار فصل منتهی به فصل جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) 147.2 درصد افزایش داشته است. این گزارش حاکی از آن است که بیشترین نرخ تورم کالاهای وارداتی مربوط به دستگاهها و ماشینآلات بوده است. در همین زمینه، بهاالدین حسینیهاشمی، اقتصاددان، به «شرق» میگوید: جهش تورمی کالاهای وارداتی در پاییز امسال تقریبا بیسابقه است و به هیچ دوره زمانی شباهت ندارد. او تأکید میکند که این جهش تورمی محصول سیاستهای موسوم به اصلاحات ارزی مانند تکنرخیکردن ارز یا حذف ارز ترجیحی است و همچنین طولانیشدن زمان تخصیص ارز واردات و انتظارات تورمی ناشی از جنگ که مجموعه این اتفاقات باعث بروز شوک تورمی به کالاهای وارداتی و صعود نرخ تورم شده است.
در مقابل اما کالاهای صادراتی تورم بسیار کمتری نسبت به کالاهای وارداتی داشتهاند. براساس گزارش مرکز آمار ایران، در بخش کالاهای صادراتی هم این گزارش حاکی از آن است که نرخ تورم کالاهای صادراتی در چهار فصل منتهی به فصل پاییز 1404 نسبت به مدت مشابه در سال قبل 47.6 درصد بوده است. براساس این گزارش، در پاییز 1404، شاخص قیمت کل کالاهای صادراتی مبتنی بر دادههای ریالی 324.3 است که نسبت به فصل قبل (تورم فصلی) 1.2 درصد، نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) 33.7 درصد و در چهار فصل منتهی به فصل جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) 47.6 درصد افزایش داشته است. بر این اساس، بیشترین تورم فصلی با 21.4 درصد مربوط به گروه «چوب و اشیای چوبى و...» و کمترین تورم فصلی با 0.3 درصد مربوط به گروه «وسایل نقلیه زمینى، هوایی، آبی و...» است. بیشترین کاهش نیز با تورم منفی 2.4 درصد مربوط به گروه «مواد پلاستیکى و اشیای ساختهشده از این مواد و...» است. همچنین در این فصل بیشترین تورم نقطه به نقطه با 77 درصد مربوط به گروه «چوب و اشیای چوبى و...» و کمترین تورم نقطه به نقطه با 0.1 درصد مربوط به گروه «مروارید طبیعى و...» است. بیشترین کاهش نیز با تورم منفی 0.2 درصد مربوط به گروه «اشیای هنرى، اشیای کلکسیون یا عتیقه» است. همچنین در بخش تورم سالانه نیز بیشترین تورم سالانه با 98.1 درصد مربوط به گروه «ماشینآلات و وسایل مکانیکى و...» و کمترین تورم سالانه با 10.1 درصد مربوط به گروه «مروارید طبیعى و...» است. بیشترین کاهش نیز با تورم منفی 0.1 درصد مربوط به گروه «اشیای هنرى، اشیای کلکسیون یا عتیقه» است. در بخش تورم دلاری نیز در فصل پاییز 1404، شاخص قیمت کل کالاهای صادراتی مبتنی بر دادههای دلاری برابر با 105.5 است که نسبت به فصل قبل (تورم فصلی) 0.2 درصد افزایش، نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) 2.8 درصد و در چهار فصل منتهی به فصل جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) 1.1 درصد کاهش داشته است.بااینحال، بهاالدین حسینیهاشمی، اقتصاددان، به «شرق» توضیح میدهد: تورم کمتر کالاهای صادراتی میتواند ناشی از کماظهاری گمرکی صادرکنندگان باشد تا ناچار به پیمانسپاری ارزی و برگرداندن بخشی از ارز حاصل از صادرات نباشند و درواقع به معنای خروج ارز از کشور است.
آخرین مطالب منتشر شده در روزنامه شرق را از طریق این لینک پیگیری کنید.
