پیروزی ایران و شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای آمریکا
همانگونه که نظرسنجیها پیشبینی کرده بودند و علیرغم سرمایهگذاری شخصی درخور توجه دونالد ترامپ در هفتههای پایانی کارزار انتخاباتی، جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای ایالات متحده متحمل شکست سنگینی شدند.
همانگونه که نظرسنجیها پیشبینی کرده بودند و علیرغم سرمایهگذاری شخصی درخور توجه دونالد ترامپ در هفتههای پایانی کارزار انتخاباتی، جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای ایالات متحده متحمل شکست سنگینی شدند. صبح روز پنجم نوامبر، در حالی که هنوز نتایج نهایی انتخابات اعلام نشده بود، این واقعیت تقریبا قطعی به نظر میرسید که دموکراتها اکثریت کرسیهای هر دو مجلس سنا و نمایندگان را به دست خواهند آورد و کنترل قوه مجریه را نیز در اکثریت ایالتهای آمریکا در اختیار خواهند گرفت. تنها یک روز پس از این شکست تاریخی، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، با انتشار یادداشتی مفصل در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس، به تشریح علت این ناکامی پرداخت. از نظر او، دلیل اصلی این شکست، جنگی بود که در اوایل سال ۲۰۲۶ علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز شد؛ موضوعی که حتی دونالد ترامپ نیز سرانجام، هرچند با اکراه و بهطور ضمنی، به آن اذعان کرد.
جنگ اما به چه دلیل؟
دونالد ترامپ در سراسر کارزار انتخاباتی سال ۲۰۲۴ برای انتخابات ریاستجمهوری و در رقابت با کامالا هریس، نامزد دموکراتها، پیوسته جنگهای دوردست و پرهزینه آمریکا را محکوم میکرد. از دیدگاه او، این جنگهای بیپایان ازجمله جنگهای افغانستان و عراق، هزینههای هنگفتی بر دوش مالیاتدهندگان آمریکایی گذاشته بودند، بدون آنکه دستاورد درخوری برای ایالات متحده به همراه داشته باشند. ترامپ که در دوره نخست ریاستجمهوری خود هیچ نوع عملیات نظامی خارجیای را آغاز نکرده بود، به رأیدهندگان آمریکایی وعده میداد در صورت انتخاب مجدد، همین رویکرد را ادامه خواهد داد. او پس از پیروزی در انتخابات نیز پیوسته در پی کسب جایزه صلح نوبل بود و از تمام نفوذ و قدرت خود برای پایاندادن به برخی منازعات بینالمللی استفاده کرد. این تلاش در مواردی مانند ارمنستان با موفقیت همراه شد و در مواردی دیگر ازجمله اوکراین به نتیجه نرسید. در چنین شرایطی، دونالد ترامپ تصمیم به تغییر مسیر و رویارویی مستقیم با جمهوری اسلامی ایران با هدف سرنگونی نظام حاکم گرفت. باید دلیل این موضوع را که پیش از او هیچ رئیسجمهور آمریکایی به آن وارد نشده بود، به مورخان آینده واگذار کرد. جنگی که در فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد و اکنون از آن با عنوان «جنگ 40روزه» یاد میشود، به شکست دیگری برای آمریکا تبدیل شده است. اکنون، نزدیک به هشت ماه پس از آغاز جنگ، هیچکدام از اهداف نظامی اعلامشده آمریکا، ازجمله سرنگونی نظام جمهوری اسلامی یا متوقفکردن برنامههای هستهای و موشکی ایران محقق نشده است. از سوی دیگر، واشینگتن قادر به جلوگیری از حملات تلافیجویانه ایران علیه متحدان آمریکا در منطقه خلیج فارس و نیز حملات جنبش یمنی انصارالله، متحد تهران، به عربستان سعودی نیز نبوده است. تابآوری و مقاومت ایران را میتوان نوعی پیروزی برای این کشور دانست که اکنون بیش از هر زمان دیگری در خاورمیانه از نفوذ و قدرت برخوردار است.
سلاح بازدارنده و قدرتمند ایران: بهای هر بشکه نفت
با وجود مشکلات زیاد ناشی از تحریمهای اقتصادی، جمهوری اسلامی ایران در عمل توانایی درخور توجهی برای مقاومت در برابر فشارها از خود نشان داده است. ایران در چارچوب دکترین دفاع نامتقارن خود توانست بهطور مستقیم قلب اقتصاد و سیاست آمریکا را با استفاده از ابزار قیمت نفت که کارایی کمنظیری از خود نشان داد، مورد هدف قرار دهد. ایران از همان روزهای نخست جنگ، یکی از تهدیدهای مکرر خود را عملی کرد و با مسدودکردن تنگه هرمز، مسیر عبور و مرور یکی از مهمترین گذرگاههای انرژی جهان را که سالانه نزدیک به یکچهارم مصرف جهانی نفت از آن عبور میکند، مختل کرد. پیامد این اقدام مهم با روند صعودی و مستمر قیمت هر بشکه نفت بهسرعت آشکار شد. در اوایل ماه نوامبر و همزمان با برگزاری انتخابات میاندورهای، قیمت بنزین در جایگاههای سوخت ایالات متحده همچنان ۴۰ درصد بالاتر از سطح آن پیش از آغاز جنگ بود. در مقالهای که در ماه اکتبر گذشته در روزنامه واشینگتنپست منتشر شد، شماری از مقامهای ارشد ایرانی که نخواستند نامشان فاش شود، راهبرد تهران را با شفافیت و سادگی، تشدید حملات در منطقه خلیج فارس با هدف جلوگیری از کاهش قیمت نفت و تحمیل شکست سنگین به دونالد ترامپ در انتخابات میاندورهای توصیف کردند و به نظر میرسد این راهبرد با موفقیت همراه شده است.
ترامپ؛ رئیسجمهوری در دوران افول قدرت
اکنون دونالد ترامپ در موقعیت «اردک لنگ» (Lame Duck) قرار گرفته است. این اصطلاح در ادبیات سیاسی آمریکا به رئیسجمهوری اطلاق میشود که قدرت و نفوذ سیاسی او، بهویژه در پی ازدستدادن حمایت اکثریت پارلمان، بهشدت کاهش یافته است. از این پس، مخالفان دموکرات او در کنگره تمام تلاش خود را به کار خواهند گرفت تا ادامه دوران ریاستجمهوریاش را با دشواریهای بیشتری روبهرو کنند. البته در حوزه جنگ و مسائل نظامی، رئیسجمهور آمریکا همچنان از مهمترین اختیارات و ابزارهای تصمیمگیری برخوردار است. آیا اکنون ترامپ درصدد انتقامگیری برخواهد آمد و بار دیگر جنگ را از سر خواهد گرفت، یا مسیر مصالحه را انتخاب خواهد کرد تا به محاصره تنگه هرمز پایان دهد و از وقوع یک فاجعه اقتصادی در سطح جهان جلوگیری کند؟ و اما پرسش اساسیتر این است: آیا دونالد ترامپ خود نیز میداند که کدام مسیر را باید انتخاب کند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.