اهل ساختن، اهل بخشیدن

ایران را فقط سیاست‌مداران و تصمیم‌های بزرگ سیاسی سر پا نگه نمی‌دارد؛ ایران همچنین بر شانه کسانی ایستاده است که در سخت‌ترین روزها، هنوز می‌مانند، می‌آفرینند و چیزی بر امکان زندگی در این  سرزمین می‌افزایند.

برادران ملااحمدی و مسعود صرامی در اصفهان از همین آدم‌ها هستند.

روز چهارشنبه هشتم شهریور در معیت دکتر صالحی‌امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع ‌دستی، برای افتتاح هتل ویرا به اصفهان رفتیم. هتل باشکوه بود، اما از میان همه تصاویر آن مراسم، یک صحنه بیشتر در ذهنم ماند. در پایان مراسم، دکتر صالحی‌امیری ابتکار جالبی به خرج داد؛ سه برادر ملااحمدی را همراه با همسران، فرزندان و نوه‌هایشان روی صحنه فراخواند. دیدن چند نسل از یک خانواده در کنار یکدیگر، لحظه‌ای گرم و معنادار بود. آن تصویر فقط عکس یادگاری یک خانواده نبود؛ تصویری از انتقال مسئولیت میان نسل‌ها بود. بعضی خانواده‌ها فقط ثروتشان را به نسل بعد منتقل می‌کنند؛ بعضی دیگر، همراه ثروت، مسئولیت را نیز به ارث می‌گذارند. به فرزندانشان می‌آموزند آنچه در اختیار دارند، فقط برای برخورداری بیشتر نیست؛ امکانی است برای مفیدبودن بیشتر. برادران ملااحمدی از خیران مدرسه‌ساز اصفهان نیز هستند؛ یعنی پیش از ساختن هتل، در ساختن مدرسه و آینده کودکان این سرزمین سهم داشته‌اند. مدرسه‌سازی یکی از خالص‌ترین صورت‌های امید به آینده است. کسی که مدرسه می‌سازد، برای کودکانی سرمایه‌گذاری می‌کند که شاید هرگز آنان را نبیند و به فردایی اعتماد می‌کند که ممکن است خود در آن حضور نداشته باشد. مدرسه فقط کلاس و دیوار نیست؛ امکانی است برای آنکه کودکی از محدودیت‌های امروز خود فراتر برود و زندگی متفاوتی بسازد.

همان روز، در مراسم روز جهانی گردشگری، از مسعود صرامی نیز تجلیل شد. حاضران به احترامش برخاستند و حدود یک دقیقه ایستاده او را تشویق کردند؛ ادای احترام به کارآفرینی که بخش مهمی از عمر، اعتبار و ثروت خود را صرف ساختن کرده است. صرامی متواضعانه روی صحنه آمد و کوتاه سخن گفت. 

ساعتی بعد، همراه معاون گردشگری برای بازدید از شهرک سلامت رفتیم. آنجا‌ با شنیدن روایت صرامی از مسیری که برای ساخت این مجموعه پیموده بود، معنای آن تشویق ایستاده روشن‌تر شد.

شهرک سلامت فقط مجموعه‌ای از مطب‌ها و مراکز درمانی نیست؛ شهری کوچک برای سلامت است که می‌کوشد زنجیره تشخیص و درمان را در یک مجموعه گرد آورد. بیمار و خانواده‌اش قرار نیست برای هر مرحله از درمان در گوشه‌ای از شهر سرگردان شوند. این مجموعه، افزون بر ظرفیت درمانی، می‌تواند اصفهان را به یکی از قطب‌های گردشگری سلامت منطقه تبدیل کند. وقتی صرامی خود روایت ساختن شهرک را آغاز کرد، احساس نمی‌کردیم تاجری در حال معرفی محصول تجاری‌اش است؛ با آفریننده‌ای روبه‌رو بودیم که با شوق از آفریده‌اش سخن می‌گفت؛ شبیه باغبانی که درختانش را یک‌به‌یک نشان می‌دهد و از روییدن هر شاخه به وجد می‌آید. شهرک سلامت در روایت او فقط ساختمان و تجهیزات نبود؛ بخشی از عمرش بود که به امکان تشخیص، درمان و کاهش رنج بیماران تبدیل شده بود. پشت هر بخش آن، داستانی از دشواری، مانع، زمین‌خوردن و دوباره برخاستن وجود داشت.

روایت او، روایت یک موفقیت بی‌دردسر نبود؛ روایت کودکی یتیم بود که روزی در پناه یک مؤسسه خیریه بزرگ شد و امروز خود برای هزاران نفر امکان کار، درمان و زندگی بهتر آفریده است. کودکی که زمانی دریافت‌کننده خیر بود، اکنون به آفریننده خیر عمومی تبدیل شده است. در سخنانش، پیروزی مهم بود، اما جنگیدن مهم‌تر. آدم به یاد آن سخن رومن رولان می‌افتاد: «تعهد ما به پیروزی نیست؛ تعهد ما به جنگیدن است». شهرک سلامت برای صرامی فقط نشانه رسیدن نبود؛ گواه کوتاه‌نیامدن بود؛ گواه انسانی که دشواری را انکار نکرده، اما اجازه نداده است دشواری آخرین کلمه را بگوید.

تفاوت دارنده ثروت با کارآفرین آفریننده شاید همین باشد. یکی فقط مالک دارایی است؛ دیگری بخشی از عمر، خیال و رنج خود را در چیزی می‌گذارد که می‌سازد. برای او پروژه عددی در ترازنامه نیست؛ آفریده‌ای است که باید چیزی بر زندگی دیگران بیفزاید. بهترین بخشش نیز همیشه کمک مقطعی نیست؛ گاهی باید مدرسه‌ای ساخت، درمانی را ممکن کرد، شغلی پایدار آفرید و نهادی به وجود آورد که سال‌ها پس از سازنده‌اش همچنان به مردم خدمت کند. این همان نقطه‌ای است که ساختن و بخشیدن به یکدیگر می‌رسند. بعضی‌ها فقط در یک سرزمین زندگی می‌کنند؛ بعضی‌ها چیزی بر امکان زندگی در آن می‌افزایند. سه برادر ملااحمدی و مسعود صرامی از اهل گروه دوم‌ هستند: اهل ماندن، اهل آفرینش؛ اهل ساختن، اهل بخشیدن. ایران در روزهای سخت، بر شانه همین آدم‌ها ایستاده است.