اوره؛ پیوند پتروشیمی با صنایع کلیدی

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

آزاده عابدین-کارشناس  حوزه سرمایه‌گذاری:  اوره پردامنه‌ترین کاربرد نهایی آمونیاک و محبوب‌ترین شکل کود نیتروژن جامد به ویژه در مناطق در حال توسعه جهان است. بسته به قیمت محصولاتی که بر تقاضا تأثیر می‌گذارد، قیمت اوره می‌تواند به طور قابل توجهی نوسان مکرر داشته باشد. حدود 80 تا 85 درصد از تولید به عنوان کود استفاده می‌شود. بیش از 40 درصد از کل مواد غذایی تولیدشده در جهان توسط اوره بارور می‌شود. در مناطق در حال توسعه، اوره بیشتر به صورت پریل، به ویژه در واحدهای قدیمی‌تر تولید می‌شود، درحالی‌که در کشورهای توسعه‌یافته، اوره دانه‌ای رایج است. اوره یک ترکیب نیتروژن‌دار است که به‌طور گسترده به‌عنوان کود شیمیایی در کشاورزی استفاده می‌شود و به دلیل داشتن حدود ۴۶ درصد نیتروژن، یکی از مهم‌ترین منابع تأمین نیتروژن مورد نیاز گیاهان است. کاربردهای دیگر آن در صنایع آرایشی، دارویی، خوراک دام و صنایع شیمیایی است. اوره همچنین به طور فزاینده‌ای در بخش صنعتی برای ساخت رزین‌هایUF، ملامین، مایعات خروجی گازوئیل و خوراک دام استفاده می‌شود. همچنین برای ساخت چسب‌ها و رنگ‌ها، لمینت‌ها، ترکیبات قالب‌گیری، کاغذ و منسوجات نیز کاربرد دارد.

‌وضعیت صنعت اوره در جهان

ظرفیت تولید جهانی اوره حدود ۲۴۰ میلیون تن در سال با تعداد بیش از ۴۵۰ تولیدکننده فعال است. تقاضای جهانی سالانه تقریبا ۱۸۵ میلیون تن برآورد شده و عرضه همچنان روبه‌رشد است.

کشورهایی مانند چین، هند، روسیه، قطر و اندونزی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان هستند. چین بزرگ‌ترین تولیدکننده اوره در جهان است و بخش اعظم تولید خود را برای تأمین نیاز داخلی کشاورزی استفاده می‌کند. هند دومین کشور بزرگ تولیدکننده اوره با تولید سالانه بیش از ۲۰ میلیون تن در سال است. روسیه، اندونزی و دیگر کشورها نیز در رتبه‌های بعدی قرار دارند. خاورمیانه نقش مهم و راهبردی در صنعت تولید و صادرات اوره دارد، به‌ ویژه به‌ دلیل دسترسی به منابع بزرگ گاز طبیعی (خوراک اصلی تولید اوره)، توسعه پتروشیمی و زیرساخت‌های تولید و موقعیت جغرافیایی برای صادرات به بازارهای آسیا، آفریقا و اروپا، خاورمیانه نقش بسزایی دارد.

در حال حاضر، منطقه جنوب غرب آسیا و چین، نزدیک به 53 درصد از کل اوره تولیدشده را مصرف می‌کند. جنوب شرق آسیا و آمریکا به ترتیب با 9.7 درصد و 8.2 درصد در رتبه‌های بعدی مصرف قرار دارند. در طول دوره پیش‌بینی، بازار جهانی اوره توسط منطقه آسیا و اقیانوسیه، آمریکای شمالی و آمریکای لاتین هدایت خواهد شد. کشورهای خاورمیانه به‌دلیل منابع غنی گازی، ظرفیت‌های بالای تولید و شبکه قوی صادراتی ایران بازیگر کلیدی در تولید و صادرات اوره در جهان دارند. قطر، عربستان و بحرین از مهم‌ترین کشورهای منطقه در این صنعت محسوب می‌شوند و سهم قابل‌توجهی از بازار جهانی اوره را به خود اختصاص داده‌اند.

افزایش جمعیت و نیاز به غذا موجب رشد مصرف کودهای نیتروژنی و افزایش مصرف اوره در صنعت خودروسازی و سایر تولیدات مورد مصرف انسان‌ها می‌شود. البته چالش‌هایی در بازار اوره از جمله نوسانات قیمت گاز طبیعی (خوراک اصلی) و هزینه تولید و سیاست‌های تجاری، محدودیت‌های صادراتی و شرایط ژئوپلیتیکی وجود دارد که با میزان تولید اوره و همچنین صادرات آن را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به طور خلاصه مسیر موفقیت برای بازیگران اصلی اوره شامل ادغام و مشارکت‌های استراتژیک در انطباق با نیازهای منطقه از طریق تولید محصول نزدیک به مکان‌های تقاضا است. چین بیشترین ظرفیت تولید را دارد و بیشتر محصول تولیدی اوره را برای مصرف داخلی اختصاص می‌دهد. ظرفیت تولید اوره در جهان در سال 2022 حدود 234.41 میلیون تن بوده که نسبت به سال 2018 افزایش 11 درصدی داشته است. بیش از 70 درصد اوره جهان در آسیا تولید می‌شود. پیش‌بینی می‌شود تا سال 2030 ظرفیت تولید جهانی به حدود 300 میلیون تن برسد.

ظرفیت و مقدار تولید اوره در جهان

10 کشور برتر صادرکننده اوره در جهان در سال 2023 در نمودار زیر نمایش داده شده‌اند؛ همان‌‌طور که ملاحظه می‌شود کشورهای چین، عربستان صعودی و مصر با صادرات 11 میلیون تن اوره سه کشور برتر در حوزه صادرات اوره هستند. اصلی‌ترین مصرف‌کنندگان اوره در جهان کشورهایی هستند که بخش کشاورزی بزرگ و وابسته به کودهای نیتروژنی دارند. هند بزرگ‌ترین مصرف‌کننده اوره در جهان است که استفاده زیادی در کشاورزی دارد. هند، برزیل و اتحادیه اروپا سه واردکننده بزرگ اوره در جهان در سال 2023 بوده‌اند. قیمت اوره در بازار جهانی سال‌ها نوسانات قوی داشته است. داده‌های موجود از منابع بازار نشان می‌دهد قیمت به‌طور میانگین در دهه گذشته روند روبه‌بالا داشته که شامل جهش‌های بزرگ بوده‌اند. رشد قیمت از سال 2015 از محدوده قیمت 200 (دلار/تن) تاکنون تصاعدی بوده است. در حال حاضر اوره با قیمت 384 (دلار/تن) در بازار جهانی به فروش می‌رسد. قیمت‌ها از سال ۲۰۱۵ تا حدود سال ۲۰۲۱ به‌صورت ثابت و نسبتا ملایم رشد داشته‌اند، اما در سال ۲۰۲۲ قیمت‌ها به اوج تاریخی خود رسیده‌اند (۹۰۰ دلار/تن) که این افزایش ناگهانی به دلیل افزایش هزینه انرژی و اختلالات عرضه در آن سال رخ داده بود. اندازه بازار جهانی اوره در سال ۲۰۲۴ به ۱۳۶.۹۳ میلیارد دلار رسید و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۴ از حدود ۱۶۷ میلیارد دلار فراتر رود که نشان‌دهنده نرخ رشد مرکب سالانه ۲.۰۳ درصدی (CAGR) میان سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۳۴ است. اندازه بازار اوره آسیا- اقیانوسیه در سال ۲۰۲۴ بالغ بر ۹۱.۷۴ میلیارد دلار بود و انتظار می‌رود در سال ۲۰۳۴ حدود ۱۱۳ میلیارد دلار ارزش داشته باشد که نشان از نرخ رشد مرکب ۲.۱ درصدی (CAGR) میان سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۳۴ دارد. جمعیت این منطقه به‌سرعت در حال افزایش است، تقاضا برای غذا افزایش می‌یابد، به منظور افزایش تولید محصول در هر هکتار زمین کشاورزی، این امر منجر به افزایش تقاضا برای کود می‌شود. کشورهای جنوب شرقی آسیا مانند ویتنام، اندونزی، تایلند، مالزی، فیلیپین و سریلانکا مصرف اوره بالایی دارند. اندونزی، تایلند و کره جنوبی از نظر سهم بازار رتبه‌های بعدی را دارند. مقامات محلی در این مناطق ارائه مشوق‌هایی برای خرید کود به منظور تقویت تولید محصول غذایی به کشاورزان کمک می‌کنند. نمودار زیر ارزش بازار اوره در جهان، آسیا و اقیانوسیه تا افق 2034 را بر اساس میلیارد دلار نمایش می‌دهد.

‌صنعت اوره در ایران

ظرفیت فعلی تولید اوره در ایران حدود ۹ تا ۱۰ میلیون تن در سال برآورد می‌شود که بخشی از آن در فصول سرد به‌ علت اولویت مصرف گاز در بخش خانگی کاهش می‌یابد. پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۳۰ با توسعه واحدهای جدید در بخش‌های مختلف پتروشیمی ظرفیت به حدود ۳۰ میلیون تن برسد. گزارش‌ها نشان می‌دهد مجموعه تولید شرکت‌های اوره‌ساز ایران در سال‌های اخیر با نوسانات روبه‌رو بوده و حتی کاهش تولید در برخی مقاطع داشته است. بخشی قابل توجهی از تولید به صادرات اختصاص دارد، چراکه مصرف داخلی ایران نسبت به ظرفیت تولید کمتر است. طبق گزارش‌های صنعتی، ایران ظرفیت تولید حدود ۹ میلیون تن اوره در سال دارد و سالانه حدود ۴.۵ تا پنج میلیون تن صادرات اوره انجام می‌دهد؛ این عدد نشان‌دهنده تولید کل کشور است.

ایران یکی از صادرکنندگان مهم اوره به بازارهای آسیای جنوبی، آفریقا و خاورمیانه است که از مزیت هزینه پایین گاز طبیعی بهره‌مند است. بازارهای هدف اصلی شامل هند، ترکیه، عراق و چند کشور آفریقایی و آسیایی هستند.

از جمله ریسک‌های داخلی موجود در صنعت تولید اوره وابستگی به گاز طبیعی به عنوان خوراک اصلی تولید که در فصول سرد محدودیت تولید ایجاد می‌کند به خصوص در شرایط اخیر کشور که با کمبود گاز شهری در فصول سردتر مواجهیم. ریسک‌های بازار جهانی مثل نوسانات قیمت و سیاست‌های تجاری سایر کشورها و همین‌طور مشکلات نقدینگی و قوانین تجاری داخلی نیز وجود دارند که می‌تواند روند توسعه صنعت را کندتر کند.

‌تولیدکنندگان اصلی اوره در ایران

علاوه بر هفت مجتمع پتروشیمی تولید اوره در ایران، طرح‌های تأسیس مجتمع‌های پتروشیمی تولید اوره با پیشرفت قابل توجهی به شرح زیر در حال اجراست که ازجمله طرح «هنگام» آخرین روزهای پیش از راه‌اندازی را پشت سر می‌گذراند.

هلدینگ صنایع پتروشیمی خلیج فارس بزرگ‌ترین هلدینگ پتروشیمی کشور است و بیش از ۴۰ درصد از کل ظرفیت تولید صنایع پتروشیمی ایران را در اختیار دارد. این سهم شامل تولیدات متنوع پتروشیمی از جمله اوره نیز می‌شود. پتروشیمی لردگان و هنگام و مجموعه‌های دیگر مرتبط با تولید فرآورده‌های شیمیایی و محصولات نیتروژنی به صورت برآوردی 3.5 تا چهار تن از اوره تولیدی ایران را شامل می‌شود.

صنعت اوره یکی از بنیادی‌ترین بخش‌های زنجیره غذایی و کشاورزی جهانی است که به دلیل نقش حیاتی در تأمین نیتروژن گیاهان، در دهه‌های آینده تقاضای قابل‌توجهی خواهد داشت. ایران با داشتن منابع گاز طبیعی و زیرساخت‌های پتروشیمی، در موقعیتی مناسب برای توسعه ظرفیت تولید و افزایش سهم صادراتی اوره قرار دارد؛ اما نیازمند توجه به مسائل زیرساختی، سیاست‌های حمایتی و مدیریت بازار جهانی است تا پتانسیل‌های خود را به‌طور کامل محقق کند.

صنعت اوره یکی از راهبردی‌ترین صنایع پایین‌دستی گاز طبیعی در ایران است که هم در امنیت غذایی کشور (از طریق تأمین کود کشاورزی) و هم در درآمدهای صادراتی غیرنفتی نقش کلیدی دارد. ایران به‌واسطه برخورداری از ذخایر عظیم گاز طبیعی، خوراک ارزان و زیرساخت پتروشیمی گسترده، دارای مزیت نسبی پایدار در تولید اوره است و در حال حاضر یکی از بازیگران مهم منطقه‌ای محسوب می‌شود. صنعت اوره در ایران دارای مزیت رقابتی ساختاری و بلندمدت است، اما تداوم این مزیت وابسته به مدیریت هوشمند خوراک گاز، سیاست‌های پایدار قیمت‌گذاری، توسعه صادرات و نوسازی فناوری است.

در صورت اصلاح سیاست‌ها و سرمایه‌گذاری هدفمند، این صنعت می‌تواند یکی از موتورهای پایدار ارزآوری غیرنفتی ایران در دهه آینده باشد؛ در غیر این صورت، مزیت فعلی به‌تدریج توسط رقبای منطقه‌ای مانند قطر، عربستان و روسیه تضعیف خواهد شد.

با رشد فزاینده تقاضای جهانی برای کودهای نیتروژنی و توسعه بازار فراورده‌های اوره، بنگاه‌های اقتصادی تولید اوره در ایران با اتکا به مزیت‌های مهمی چون منابع غنی گاز طبیعی و قابلیت تولید ‌ رقابت‌پذیر و ظرفیت صادرات مناسب به مناطق پرتقاضا می‌توانند نقش مهمی در ارزآوری و حمایت از کشاورزی داخلی ایفا کنند. از سوی دیگر با چالش‌ها و محدودیت‌هایی چون کاهش تولید در فصول سرد، مشکلات زیرساختی، کاهش تولید در بخش کشاورزی کشور و نوسان در قیمت جهانی خوراک و محصولات و نوسان و ابهام در سیاست‌های صنعتی، مالی و تجاری در کشور مواجهند.

علاوه بر این پایش مستمر بازار جهانی و توجه به رقابت شدید از سوی تولیدکنندگان بزرگ (چین، روسیه، قطر) و توجه به ملاحظات و مقررات زیست‌محیطی در برخی مناطق مهم و ضروری است.

همان‌طور که گفته شد اوره یک ترکیب شیمیایی است که به دلیل محتوای بالای نیتروژن در تولیدات صنعتی، کشاورزی و شیمیایی کاربرد زیادی دارد. بیش از ۹۰ درصد تولید اوره به عنوان کود شیمیایی در کشاورزی استفاده می‌شود، اما بخش قابل‌توجهی هم در صنایع دیگر کاربرد دارد که در بسیاری از صنایع و بخش‌های مختلف از جمله شیمیایی، داروسازی، خوراکی، پلاستیک، رنگ، لاستیک و... مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برخی از کاربردهای غیرکشاورزی اوره عبارتند از:

داروسازی: اوره در تولید بسیاری از داروها و مواد شیمیایی دارویی استفاده می‌شود. این شامل تولید ویتأمین‌ها، آنتی‌بیوتیک‌ها، ضد التهاب‌ها، ضددردها و... می‌شود. صنایع غذایی: اوره یک ماده غذایی است که به عنوان یک ماده افزودنی در محصولات غذایی مانند نان، کیک، کلوچه و... استفاده می‌شود.

یکی از صنایعی که به اوره نیاز فراوان دارد، تولید انواع رزین است. صنایع تولید پلاستیک از دیگر جاهایی هستند که از این ماده به‌وفور استفاده می‌کنند. برای تولید انواع چسب، مانند اوره فرمالدئید و تولید اوره ملامین فرمالدئید از خواص و ویژگی‌هایی که در این ماده وجود دارد، بهره برده می‌شود. صنایع تولیدکننده سیانات پتاسیم از دیگر صنایعی هستند که از این ماده استفاده می‌کنند. در تولید نوعی ماده منفجره به نام نیترات اوره، از ترکیبات اوره استفاده می‌شود.

‌خودروسازی

صنعت خودروسازی به سمت تولید خودروهایی با کمترین میزان آلودگی در حال حرکت است. برای رسیدن به این هدف، از سیستم‌هایی چون SCR و SNCR (کاهش انتخابی کاتالیتیکی و غیرکاتالیتیکی) استفاده می‌شود تا کمترین آلودگی به هوا وارد شود. در تولید و ساخت این سیستم‌ها، اوره نقش بسیار مهمی دارد. اوره یک مؤلفه اساسی موتورهای دیزلی مدرن است.

از مزایای اوره برای تولیدکنندگان خودرو این است که می‌تواند به بهبود مصرف سوخت کمک کند. هنگامی که اوره به سیستم اگزوز اضافه می‌شود، به موتور اجازه می‌دهد کارآمدتر کار کند، که می‌تواند باعث صرفه‌جویی در مصرف سوخت و کاهش هزینه برای دارندگان خودرو شود. این امر به ویژه برای وسایل نقلیه سنگین مانند کامیون‌ها و اتوبوس‌هایی که مقادیر زیادی سوخت مصرف می‌کنند بسیار مهم است.

فرایند (SCR) یک فناوری پیشرفته کنترل انتشار گازهای گلخانه‌ای است که در موتورهای دیزل برای کاهش انتشار اکسید نیتروژن استفاده می‌شود. اکسید نیتروژن گروهی از گازهای بسیار واکنش‌پذیر است که به آلودگی هوا، تشکیل دود و عوارض جانبی سلامتی کمک می‌کند. سیستم‌های SCR با تزریق مقدار دقیقی از اوره به جریان اگزوز کار می‌کنند. محلول اوره هنگام گرم‌شدن توسط گازهای اگزوز به آمونیاک (NH₃) و دی‌اکسیدکربن (CO₂) تجزیه می‌شود. سپس آمونیاک در حضور یک کاتالیزور با اکسید نیتروژن واکنش نشان می‌دهد و آن را به نیتروژن بی‌ضرر (N₂) و آب (H₂O) تبدیل می‌کند. بنابراین نقش اوره در خودروسازی موجب کاهش تولید گازهای گلخانه‌ای، بازده سوخت بهبودیافته، بهینه‌کردن عملکرد موتور و افزایش دوام آن می‌شود.

برخلاف تصور اینکه فناوری‌های کنترل انتشار گازهای گلخانه‌ای ممکن است راندمان سوخت را قربانی کنند، سیستم‌های SCR درواقع می‌توانند اقتصاد سوخت موتورهای دیزلی را بهبود بخشند. با کاهش انتشار NOX، فناوری SCR به تولیدکنندگان موتور اجازه می‌دهد تا روند احتراق موتور را بهینه کنند. این می‌تواند منجر به استفاده از سوخت کارآمدتر و کاهش مصرف سوخت شود. علاوه بر این، سیستم‌های SCR می‌توانند در دمای بالاتر گاز اگزوز کار کنند که این باعث افزایش بیشتر کارایی کلی موتور می‌شود. در نتیجه، وسایل نقلیه دیزل و تجهیزات مجهز به سیستم‌های SCR می‌توانند موجب مسافت پیموده‌شده بهتر و کاهش هزینه‌های عملیاتی شوند. اوره همچنین نقش مهمی در حفظ عملکرد و دوام موتورهای دیزلی دارد. با کاهش انتشار NOX، فناوری SCR به جلوگیری از تشکیل رسوبات مضر در سیستم اگزوز کمک می‌کند. این سپرده‌ها می‌توانند جریان گازهای اگزوز را محدود کنند و منجر به افزایش فشار و کاهش عملکرد موتور شود. سیستم‌های SCR همچنین به محافظت از اجزای موتور در برابر خوردگی و سایش ناشی از NOX و سایر آلاینده‌ها کمک می‌کنند. این می‌تواند طول عمر موتور را افزایش داده و فرکانس نگهداری و تعمیر را کاهش دهد. از این فرایند در ماشین‌آلات ساختمانی، تراکتورهای کشاورزی و وسایل نقلیه معدن و همین‌طور در صنعت دریایی برای کاهش انتشار NOX از موتورهای دیزلی در کشتی‌ها و قایق‌ها استفاده می‌شود.

اوره برای تولیدکننده خودرو همچنین می‌تواند به عنوان ماده خام در ساخت پلاستیک، چسب و سایر مواد مورد استفاده در صنعت خودرو استفاده شود. این ماده همه‌کاره کاربردهای گسترده‌ای دارد و جزء مهمی در بسیاری از محصولاتی است که ما هر روز از آنها استفاده می‌کنیم.

‌پزشکی، آزمایشگاهی و دارویی

اوره یکی از ترکیبات پرکاربرد در شیمی و زیست‌فناوری است که به‌دلیل خواص ویژه فیزیکی و شیمیایی خود، نقش مؤثری در توسعه حلال‌ها و سامانه‌های واکنشی دارد. در غلظت‌های میلی‌مولار تا مولار، اوره می‌تواند بر ساختار برهم‌کنش‌های بین‌مولکولی اثر گذاشته و موجب افزایش حلالیت برخی پروتئین‌ها از طریق تضعیف پیوندهای هیدروژنی و برهم‌کنش‌های آب‌گریز شود.

مخلوط اوره و کولین کلرید به‌عنوان یک حلال یوتکتیک عمیق (Deep Eutectic Solvent – DES)، رفتاری مشابه مایعات یونی دارد و به‌طور گسترده به‌عنوان محیط واکنشی و استخراجی در شیمی سبز مورد استفاده قرار می‌گیرد. این محیط‌ها به دلیل کاهش فعالیت زیستی، امکان مهار رشد و تکثیر پروتئین‌ها یا میکروارگانیسم‌ها را در محلول فراهم می‌کنند.

یکی دیگر از مشتقات مهم اوره، کربونیل دی‌آمید (Carbamamide) است که به‌عنوان منبع هیدروژن بالقوه در سامانه‌های الکتروشیمیایی و سلول‌های سوختی مورد توجه قرار گرفته است.

همچنین محلول‌های با غلظت بالای کاربامید (تا حدود ۸ مولار) به‌عنوان عوامل شفاف‌کننده بافت (Optical Clearing Agents) عمل کرده و با کاهش پراکندگی نور، امکان تصویربرداری نوری عمیق‌تر از بافت‌های زیستی از جمله بافت عصبی را فراهم می‌کنند، درحالی‌که موجب حفظ پایداری سیگنال فلورسانس مارکرهای سلولی می‌شوند.

اوره یکی از ترکیبات پرکاربرد در حوزه پزشکی، داروسازی و بهداشت فردی است که به‌ دلیل خاصیت مرطوب‌کنندگی و کراتولیتیک خود، به‌طور گسترده در محصولات مراقبت از پوست و مو استفاده می‌شود. کرم‌ها و پمادهای حاوی غلظت مناسب اوره، با افزایش ظرفیت نگهداشت آب در لایه شاخی پوست، در درمان خشکی پوست، اگزما، پسوریازیس، کراتوز، پینه، میخچه و کراتودرما مؤثر هستند. در پزشکی بالینی، اوره (کاربامید) به‌عنوان یکی از شاخص‌های مهم متابولیک به کار می‌رود؛ از جمله برای اندازه‌گیری نیتروژن اوره خون (BUN) و ارزیابی عملکرد کلیه‌ها. همچنین تست تنفس اوره یکی از روش‌های استاندارد برای تشخیص وجود باکتری Helicobacter pylori در معده محسوب می‌شود. علاوه بر این، اوره در فرمولاسیون برخی شامپوها، نرم‌کننده‌های مو، مواد موبر و صابون‌ها به‌منظور بهبود رطوبت‌رسانی و سازگاری با پوست استفاده می‌شود.

‌ساختمان‌ 

در صنعت ساختمان‌سازی، اوره به‌طور مستقیم‌ به عنوان مصالح اصلی کاربرد ندارد، اما به‌ عنوان ماده واسطه و افزودنی شیمیایی در تولید مصالح و بهبود عملکرد آنها نقش‌های مهمی دارد. مواد چسبی و رزینی در مصالح ساختمانی و رزین‌های اوره، فرمالدهید ترکیباتی بر پایه اوره هستند که در صنعت ساختمان کاربرد فراوان دارند. چسب تخته‌های فشرده چوبی مانند نئوپان، MDF و تخته چندلا، به‌ عنوان ماده اتصال‌دهنده در ساخت قطعات پیش‌ساخته چوبی استفاده می‌شوند. رزین‌های اوره، فرمالدهید مزایای هزینه کم، استحکام بالا و مقاومت به سایش و رطوبت نسبی دارند که باعث شده در صنایع چوب و ساختمان بسیار پرکاربرد باشند.

مطالعات پژوهشی نشان داده‌اند که اوره می‌تواند به‌ عنوان افزودنی در بتن و ملات سیمانی استفاده شود و برخی خواص مهم را تحت تأثیر قرار دهد. افزودن اوره به مخلوط سیمان می‌تواند حرارت آزادشده هنگام هیدراسیون را کاهش دهد که برای بتن‌های حجیم یا پروژه‌هایی که باید حرارت زیاد باعث ترک‌خوردگی نشود مفید است.

اوره ممکن است کارایی و روانی بتن را بهبود دهد که در اجراهای خاص مزیت دارد. ترکیبات مبتنی بر اوره در برخی پژوهش‌ها نشان داده‌اند که می‌توانند به کاهش ترک‌های ناشی از جمع‌شدگی و تغییرات حرارتی در بتن کمک کنند.

اوره در تولید چسب‌های صنعتی و پوشش‌ها که در ساختمان‌سازی استفاده می‌شوند نقش دارد. مانند چسب‌های صنعتی برای اتصالات چوب و پانل و برخی پوشش‌های مقاوم به رطوبت که در بخش‌های داخلی یا نمای ساختمان به کار می‌روند. این کاربرد هم ارتباط نزدیکی با صنعت چوب و کامپوزیت دارد. اگرچه اینها مستقیما بخشی از مصالح ساختمانی نیستند، در پروژه‌های ساخت‌وساز صنعتی اوره می‌تواند در زمینه‌های جانبی و زیست‌محیطی مفید باشد. به طور مثال به‌ عنوان افزودنی در برخی فرایندهای تصفیه آب محیط‌های صنعتی ساختمان (مثلا پیش‌درآمدهای شیمیایی برای حذف نیتروژن در پساب).

اگرچه بخش عمده‌ای از تولید جهانی اوره همچنان در کشاورزی به‌ عنوان کود نیتروژنی مصرف می‌شود، اما طبق برآوردهای صنعتی حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد از اوره تولیدی جهان در کاربردهای غیرکشاورزی به مصرف می‌رسد که معادل ده‌ها میلیون تن در سال است. این سهم قابل‌ توجه نشان می‌دهد که اوره به‌تدریج از یک ماده صرفا کشاورزی به یک ماده پایه و راهبردی در صنایع شیمیایی و مهندسی تبدیل شده است. در صنایع غیرکشاورزی، اوره به‌ عنوان ماده اولیه در تولید رزین‌ها، چسب‌ها، پلیمرها و کامپوزیت‌ها، در سامانه‌های کاهش آلایندگی خودروها و نیروگاه‌ها (مانند محلول‌های SCR)، در فرایندهای تصفیه صنعتی، در تولید برخی ضدیخ‌ها و نیز در کاربردهای تخصصی پزشکی و آزمایشگاهی مورد استفاده قرار می‌گیرد. رشد مقررات زیست‌محیطی، توسعه فناوری‌های پاک و افزایش نیاز به مواد مهندسی با عملکرد بالا باعث شده است که مصرف صنعتی اوره در سال‌های اخیر روندی رو به افزایش باشد.

در مجموع، اوره امروز نه‌تنها به‌عنوان منبع نیتروژن برای کشاورزی، بلکه به‌عنوان یک واسطه شیمیایی کلیدی در زنجیره ارزش بسیاری از صنایع غیرکشاورزی شناخته می‌شود و نقش آن در توسعه پایدار صنعتی و کاهش اثرات زیست‌محیطی به‌طور فزاینده‌ای اهمیت یافته است.

 

آخرین اخبار ویژه نامه را از طریق این لینک پیگیری کنید.