آینه
اعتماد
باز هم درباره فضای مجازی
عباس عبدی: هفته گذشته روزنامه شهروند متنی را با عنوان «در خدمت و خیانت شبکههای اجتماعی» منتشر کرد که سخنرانی وائل غنیم، از فعالان شبکههای مجازی در مصر، بود. او کسی است که بسیاری معتقدند جرقه اولیه را به جنبش مردم مصر علیه حسنی مبارک زد... او در این سخنرانی سیر نگاهش به نقش اینترنت در اصلاح جامعه را شرح میدهد و اینکه چگونه با اعتقاد به این گزاره که: «اگر میخواهید یک جامعه را آزاد کنید، تمام چیزی که نیاز دارید، اینترنت است». وارد انقلاب مصر شد و سپس چگونه پس از بازداشت و آزادشدن و به دنبال آن سقوط حسنیمبارک در آسمانها سیر کرد و پس از آن چگونه راه افول را پیش گرفت و چیزی نگذشت که با کودتای سیسی، انفعال و سکوت را پیشه کرد و دو سال تمام سکوت کرد و با این سخنرانی در نقد فضای مجازی سکوت خود را شکسته و به این گزاره رسیده است که: «امروز من معتقدم اگر میخواهیم جامعهای را آزاد کنیم، اول باید اینترنت را آزاد کنیم»... تقریبا تمام ایرادهای وائل غنیم را به صورت شخصی در گروههای تلگرامی محدودی که عضو هستم، تجربه کردهام. از طرح مسائل غیرواقعی و شایعه و حتی جعلی و دروغ که همه آنها واقعیت پنداشته میشود، تا فضای
غیرآزاد این شبکهها که نوعی استبداد در آن وجود دارد که دیگران احتیاط میکنند تا مبادا حرفی بزنند و اگر بزنند به سرعت محکوم میشوند و نیز از عصبانیت شدید و لحن بدگفتاری که در گفتوگوهای مجازی میتوان دید و محدودیتهای ارتباطی اعضا به افراد همسو و بازتولید دادهها و ارزشها و تحلیلهای حمایتکننده این گروههای همسو نیز به وفور دیده میشود. بهطوری که میتوان گفت که اینترنت و شبکههای اجتماعی بهجای آنکه به بخشی از راهحل تبدیل شوند، در حال تبدیلشدن به بخشی از مشکل هستند. البته تأکید کنم این وجوه منفی ماجراست؛ درحالیکه ابعاد مثبت آن را شرح ندادهام، در غیراینصورت طبعا عضو هیچ گروهی نمیشدم. اتفاقا مسیر استفاده از این شبکهها رو به جلو و در حال پیشرفت است؛ بااینحال باید نسبت به عوارض این فضا حساس بود.
دنیای اقتصاد
دروازههای فساد اقتصادی
محمود صدری: سیاستمداران هنگام سخنگفتن از فساد، بهویژه فساد اقتصادی، غالبا «نقش ایوان» را در نظر دارند، نه «پایبست خانه» را. نقش ایوان فساد، پرداختن به ارقام فساد و درترازوگذاشتن کارنامههای پاکدستی و کژدستی از جنبه مقداری است. گویی اگر حجم فساد کم بود، میتوان آن را کماثر و غیرقابل اعتنا بهشمار آورد و مثلا تبدیل فساد 123 میلیاردی به سه هزار میلیاردی را صرفا تغییری کمی تعبیر کرد و لابد با سنجه تورم و تغییر قدرت خرید، این دو رقم را در ترازنامهای گنجاند و مردم را قانع کرد که «اگر این دولت چنین کرده، آن یکی دولت هم چنان کرده و این به آن در». حال آنکه آن دسته از ممالکی که توانستهاند بر فساد فائق آیند، معیار ارزیابیشان اعداد و ارقام فساد نبوده؛ بلکه نفس فساد و تأثیر ویرانگر آن بر اعتماد عمومی و اقتصاد بوده است. پس آنچه پایبست فساد را چاره خواهد کرد یا دستکم از دامنه آن خواهد کاست، خارجکردن مبحث فساد از چارچوبهای مقداری و بررسی انتقادی آن از منظر عوامل شکلدهنده فساد است:
1- وجه مشترک همه ادواری که در مقدمه این نوشته به آنها اشاره شد، عاملیت اقتصادی تمامعیار دولت (به معنایی فراتر از قوه مجریه) و سلطه بیچونوچرای آن بر منابع و تخصیص دلبخواهی این منابع بوده است... .
2- تسلط دولت بر بخشی از اموال که برای ارائه کالاهای عمومی ضروری است، تا آیندهای غیرقابل پیشبینی اجتنابناپذیر است. این تسلط حداقلی و ناگزیر، باید ذیل حکومت قانون و بهگونهای کاملا قابلاحصا در آغاز کار هر دولتی به آن سپرده شود و در پایان کارش تحویل گرفته شود... .
آفتاب
تأثیر انتخابات پارلمانی سوریه
صلاحالدین هرسنی: انتخابات روز چهارشنبه ۱۳ آوریل2016 در شرایطی برگزار گردید که سوریه درگیر جنگی خونین در درون کشور است و نیمی از رأیدهندگان نیز از این کشور فرار کردهاند و حتی اگر میخواستند قادر به دادن رأی نبودند... نکته آنکه تحت این شرایط طرفداران دولت در این انتخابات در مناطق تحت کنترل دولت پرشور ظاهر شدند؛ ولی مخالفان آن را تحریم کردند؛ اما به نظر میرسد این تحریمها از اعتمادبهنفسی که بشار اسد ظاهراً در روزهای اخیر به واسطه پیشرویهای ارتش به دست آورده، چیزی کم نکرده است... به باور این مخالفان این انتخابات در وقت حاضر و در شرایطی که طرفهای درگیر هنوز هم مستقیم با یکدیگر برای صلح در ژنو وارد مذاکره نشدهاند، بیانگر اراده همه ملت نیست... . گروههای مخالف بر این باورند که بشار اسد تصور میکند که در جنگ بیوقفه پنجساله کشور ورق به نفع او و نظام سیاسی او برگشته است؛ لذا به نظر میرسد که بشار اسد آمادگی مصالحه سیاسی ندارد... .
اعتماد
باز هم درباره فضای مجازی
عباس عبدی: هفته گذشته روزنامه شهروند متنی را با عنوان «در خدمت و خیانت شبکههای اجتماعی» منتشر کرد که سخنرانی وائل غنیم، از فعالان شبکههای مجازی در مصر، بود. او کسی است که بسیاری معتقدند جرقه اولیه را به جنبش مردم مصر علیه حسنی مبارک زد... او در این سخنرانی سیر نگاهش به نقش اینترنت در اصلاح جامعه را شرح میدهد و اینکه چگونه با اعتقاد به این گزاره که: «اگر میخواهید یک جامعه را آزاد کنید، تمام چیزی که نیاز دارید، اینترنت است». وارد انقلاب مصر شد و سپس چگونه پس از بازداشت و آزادشدن و به دنبال آن سقوط حسنیمبارک در آسمانها سیر کرد و پس از آن چگونه راه افول را پیش گرفت و چیزی نگذشت که با کودتای سیسی، انفعال و سکوت را پیشه کرد و دو سال تمام سکوت کرد و با این سخنرانی در نقد فضای مجازی سکوت خود را شکسته و به این گزاره رسیده است که: «امروز من معتقدم اگر میخواهیم جامعهای را آزاد کنیم، اول باید اینترنت را آزاد کنیم»... تقریبا تمام ایرادهای وائل غنیم را به صورت شخصی در گروههای تلگرامی محدودی که عضو هستم، تجربه کردهام. از طرح مسائل غیرواقعی و شایعه و حتی جعلی و دروغ که همه آنها واقعیت پنداشته میشود، تا فضای
غیرآزاد این شبکهها که نوعی استبداد در آن وجود دارد که دیگران احتیاط میکنند تا مبادا حرفی بزنند و اگر بزنند به سرعت محکوم میشوند و نیز از عصبانیت شدید و لحن بدگفتاری که در گفتوگوهای مجازی میتوان دید و محدودیتهای ارتباطی اعضا به افراد همسو و بازتولید دادهها و ارزشها و تحلیلهای حمایتکننده این گروههای همسو نیز به وفور دیده میشود. بهطوری که میتوان گفت که اینترنت و شبکههای اجتماعی بهجای آنکه به بخشی از راهحل تبدیل شوند، در حال تبدیلشدن به بخشی از مشکل هستند. البته تأکید کنم این وجوه منفی ماجراست؛ درحالیکه ابعاد مثبت آن را شرح ندادهام، در غیراینصورت طبعا عضو هیچ گروهی نمیشدم. اتفاقا مسیر استفاده از این شبکهها رو به جلو و در حال پیشرفت است؛ بااینحال باید نسبت به عوارض این فضا حساس بود.
دنیای اقتصاد
دروازههای فساد اقتصادی
محمود صدری: سیاستمداران هنگام سخنگفتن از فساد، بهویژه فساد اقتصادی، غالبا «نقش ایوان» را در نظر دارند، نه «پایبست خانه» را. نقش ایوان فساد، پرداختن به ارقام فساد و درترازوگذاشتن کارنامههای پاکدستی و کژدستی از جنبه مقداری است. گویی اگر حجم فساد کم بود، میتوان آن را کماثر و غیرقابل اعتنا بهشمار آورد و مثلا تبدیل فساد 123 میلیاردی به سه هزار میلیاردی را صرفا تغییری کمی تعبیر کرد و لابد با سنجه تورم و تغییر قدرت خرید، این دو رقم را در ترازنامهای گنجاند و مردم را قانع کرد که «اگر این دولت چنین کرده، آن یکی دولت هم چنان کرده و این به آن در». حال آنکه آن دسته از ممالکی که توانستهاند بر فساد فائق آیند، معیار ارزیابیشان اعداد و ارقام فساد نبوده؛ بلکه نفس فساد و تأثیر ویرانگر آن بر اعتماد عمومی و اقتصاد بوده است. پس آنچه پایبست فساد را چاره خواهد کرد یا دستکم از دامنه آن خواهد کاست، خارجکردن مبحث فساد از چارچوبهای مقداری و بررسی انتقادی آن از منظر عوامل شکلدهنده فساد است:
1- وجه مشترک همه ادواری که در مقدمه این نوشته به آنها اشاره شد، عاملیت اقتصادی تمامعیار دولت (به معنایی فراتر از قوه مجریه) و سلطه بیچونوچرای آن بر منابع و تخصیص دلبخواهی این منابع بوده است... .
2- تسلط دولت بر بخشی از اموال که برای ارائه کالاهای عمومی ضروری است، تا آیندهای غیرقابل پیشبینی اجتنابناپذیر است. این تسلط حداقلی و ناگزیر، باید ذیل حکومت قانون و بهگونهای کاملا قابلاحصا در آغاز کار هر دولتی به آن سپرده شود و در پایان کارش تحویل گرفته شود... .
آفتاب
تأثیر انتخابات پارلمانی سوریه
صلاحالدین هرسنی: انتخابات روز چهارشنبه ۱۳ آوریل2016 در شرایطی برگزار گردید که سوریه درگیر جنگی خونین در درون کشور است و نیمی از رأیدهندگان نیز از این کشور فرار کردهاند و حتی اگر میخواستند قادر به دادن رأی نبودند... نکته آنکه تحت این شرایط طرفداران دولت در این انتخابات در مناطق تحت کنترل دولت پرشور ظاهر شدند؛ ولی مخالفان آن را تحریم کردند؛ اما به نظر میرسد این تحریمها از اعتمادبهنفسی که بشار اسد ظاهراً در روزهای اخیر به واسطه پیشرویهای ارتش به دست آورده، چیزی کم نکرده است... به باور این مخالفان این انتخابات در وقت حاضر و در شرایطی که طرفهای درگیر هنوز هم مستقیم با یکدیگر برای صلح در ژنو وارد مذاکره نشدهاند، بیانگر اراده همه ملت نیست... . گروههای مخالف بر این باورند که بشار اسد تصور میکند که در جنگ بیوقفه پنجساله کشور ورق به نفع او و نظام سیاسی او برگشته است؛ لذا به نظر میرسد که بشار اسد آمادگی مصالحه سیاسی ندارد... .
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.