|

سنگ‌ها

«کلمات همیشه از دهان بیرون نمی‌آیند/ همیشه از خود صدایی ندارند/ گاهی گوشه‌ی چشمی پیدا می‌کنند/ و خیلی آرام/ از پوستِ خود بیرون می‌زنند...» مجموعه‌شعر «علیه سنگ» شامل سی‌وهشت شعر از مسعود ضرغامیان است. سایه، تابوت، سنگ، زبان، آدم‌ها، مرگ، سلول، بند، مرده‌ها «مرده‌هایی که توی جمجمه‌ شاعر چیز می‌نویسند»، کلماتی‌اند که در بیشتر شعرهای این مجموعه تکرار می‌شوند. شاعر از سنگ‌ها می‌گوید. از سنگ‌هایی که «اسم خودشان را دارند/ زبان خودشان» را. سنگ‌های شاعر، که تصورِ رایج مخاطب را از «سنگ» تغییر می‌دهد. سنگ‌هایی که «عضوی از خانواده‌اند» و «یادمان می‌دهند چگونه به آن‌ها دست بدهیم/ در آغوش‌شان بگیریم/ و خاک را از خودمان بدانیم/ سنگ‌ها ما را یاد مهربانی می‌اندازند/ یاد عکس‌های دسته‌جمعی/ در اسباب‌کشی گُم نمی‌شوند/ در مسافرت جا نمی‌مانند/ و همیشه با لبخندی در قاب/ چشم‌ها را به سمت دیوار می‌چرخانند». و بعد در شعر دیگری با عنوان «سه مُرده»، مرده سوم آن، از یاد رفته و «از پشت سنگ هنوز به چشمی خیره مانده است». شعر «فراموشی» از سایه‌ای حرف می‌زند که کنار منِ شعر نشسته، با او سخن می‌گوید: «سایه‌ای که کنارم بود گفت:/ من در فراموشی تنهایم/ و رفتار عجيب نور را نمی‌فهمم/ وقتی که ذهن یک اتاق را روشن نمی‌کند/ مثلا عضو گرداننده‌ای مثل این کلید/ چرا باید به زور دست/ دهان قفل را باز کند/ / سکوت گاهی پلکِ بسته‌ای‌ست/ که بسته نیست/ من عضو کدام بنی‌آدمِ کنده‌شده‌ام...» و بعد می‌‌پرسد «چرا به شکل سنگ به من حرف می‌زنید/ چه‌قدر فراموشی دارم». بیشتر شعرها تا آستانه استعاره می‌روند اما دراین‌میان شعری هم هست که مستقیم به تجربه‌ای از دورانِ معاصر‌ ما اشاره دارد: «خرمشهر روی ریل‌های بی‌مقصد». شعر با یک عکس آغاز می‌شود. عکسی که همه‌چیزش را نشان نمی‌دهد. و خاطرات پدرش: «پدرم هنوز در جیب‌هایش/ خاطرات تکه‌تکه‌اش را با چسب نگه می‌دارد». بعد «صدای آژیر» و کوچه‌ای که پُر شد از پوتین‌ها و گونی‌های برنج از خاک و... تا آخر که شاعر باز به عکس برمی‌گردد: «جایی که بتوانم/ زخم‌هایم را از پیراهنم بتکانم/ اما نگاه تلخ نخل گفت: پرنده‌های بی‌پری که به هوا می‌رفتند/ پرنده نبودند/ کاش می‌توانستم/ پای لنج‌های دل‌شکسته را/ از گل بیرون بکشم...».

«کلمات همیشه از دهان بیرون نمی‌آیند/ همیشه از خود صدایی ندارند/ گاهی گوشه‌ی چشمی پیدا می‌کنند/ و خیلی آرام/ از پوستِ خود بیرون می‌زنند...» مجموعه‌شعر «علیه سنگ» شامل سی‌وهشت شعر از مسعود ضرغامیان است. سایه، تابوت، سنگ، زبان، آدم‌ها، مرگ، سلول، بند، مرده‌ها «مرده‌هایی که توی جمجمه‌ شاعر چیز می‌نویسند»، کلماتی‌اند که در بیشتر شعرهای این مجموعه تکرار می‌شوند. شاعر از سنگ‌ها می‌گوید. از سنگ‌هایی که «اسم خودشان را دارند/ زبان خودشان» را. سنگ‌های شاعر، که تصورِ رایج مخاطب را از «سنگ» تغییر می‌دهد. سنگ‌هایی که «عضوی از خانواده‌اند» و «یادمان می‌دهند چگونه به آن‌ها دست بدهیم/ در آغوش‌شان بگیریم/ و خاک را از خودمان بدانیم/ سنگ‌ها ما را یاد مهربانی می‌اندازند/ یاد عکس‌های دسته‌جمعی/ در اسباب‌کشی گُم نمی‌شوند/ در مسافرت جا نمی‌مانند/ و همیشه با لبخندی در قاب/ چشم‌ها را به سمت دیوار می‌چرخانند». و بعد در شعر دیگری با عنوان «سه مُرده»، مرده سوم آن، از یاد رفته و «از پشت سنگ هنوز به چشمی خیره مانده است». شعر «فراموشی» از سایه‌ای حرف می‌زند که کنار منِ شعر نشسته، با او سخن می‌گوید: «سایه‌ای که کنارم بود گفت:/ من در فراموشی تنهایم/ و رفتار عجيب نور را نمی‌فهمم/ وقتی که ذهن یک اتاق را روشن نمی‌کند/ مثلا عضو گرداننده‌ای مثل این کلید/ چرا باید به زور دست/ دهان قفل را باز کند/ / سکوت گاهی پلکِ بسته‌ای‌ست/ که بسته نیست/ من عضو کدام بنی‌آدمِ کنده‌شده‌ام...» و بعد می‌‌پرسد «چرا به شکل سنگ به من حرف می‌زنید/ چه‌قدر فراموشی دارم». بیشتر شعرها تا آستانه استعاره می‌روند اما دراین‌میان شعری هم هست که مستقیم به تجربه‌ای از دورانِ معاصر‌ ما اشاره دارد: «خرمشهر روی ریل‌های بی‌مقصد». شعر با یک عکس آغاز می‌شود. عکسی که همه‌چیزش را نشان نمی‌دهد. و خاطرات پدرش: «پدرم هنوز در جیب‌هایش/ خاطرات تکه‌تکه‌اش را با چسب نگه می‌دارد». بعد «صدای آژیر» و کوچه‌ای که پُر شد از پوتین‌ها و گونی‌های برنج از خاک و... تا آخر که شاعر باز به عکس برمی‌گردد: «جایی که بتوانم/ زخم‌هایم را از پیراهنم بتکانم/ اما نگاه تلخ نخل گفت: پرنده‌های بی‌پری که به هوا می‌رفتند/ پرنده نبودند/ کاش می‌توانستم/ پای لنج‌های دل‌شکسته را/ از گل بیرون بکشم...».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.