|

روح پویا

سعود عربشاهی، شهریور 1314 در تهران به دنیا آمد. از نوجوانی طراحی و نقاشی را آموخت و هم‌زمان مجذوب صنایع بومی، هنرهای سنتی و میراث بصری دیرینه ایرانی شد. این شیفتگی که همواره با وی ماند، او را به سوی کاوش گسترده در نقوش و رمزگان و نیز اشیای کهن ایلام، سومر، آشور و مصر سوق داد و تجربیاتش با سفال به این مسیر کمک کرد. از میانه دهه 40 هم‌زمان با به‌پایان‌رساندن تحصیل در رشته معماری داخلی در دانشکده هنرهای تزیینی تهران، کار بر روی نقش‌برجسته‌ها را آغاز کرد و مرتبا آثارش را در ایران، اروپا و ایالات‌متحده به نمایش گذاشت. عظمت و رازگونگی اساطیر کهن و آشنایی با اصول هنر مدرن به کارش ویژگی و انسجام بخشید و مفرغ‌های لرستان، سفالینه‌های مارلیک و زیویه و موجودات اساطیری ایرانی، به مدد اسلوب‌های پیچیده و ابداعی رنگ‌گذاری و کلاژ در آثارش جانی تازه گرفت. سفر به آمریکا هرچند راه‌های تازه‌ای برای او گشود، ‌پیوندش را با سنت‌های شرقی استحکام بخشید و نقاشی‌ها و نقش‌برجسته‌های چشمگیری را با درون‌مایه‌های ایرانی در آنجا به یادگار گذاشت. مسعود عربشاهی از برجسته‌ترین هنرمندان مدرنیست ایرانی است که به لطف روح پویا و ذهن خلاق و با تکیه بر پشتوانه نظری و مطالعاتی عمیق، ارتباط روشن و پرمعنایی بین سنت و ذهنیت فردی هنرمند برقرار کرده و مجموعه‌ای از منسجم‌ترین و ماندگارترین آثار هنر بصری ایران را خلق کرده است. مسعود عربشاهی در چندین دهه فعالیت هنری، همواره از طریق آثارش به کنکاش در فرهنگ‌های باستانی پرداخته است. در دوره‌هایی کاربست صریح نقش‌مایه‌های بومی بین‌النهرین، ایران باستان و حتی ایران دوره‌ اسلامی در آثارش مشهود است و گاه ترجمانی مدرنیستی از آنها را بر عرصه‌ بوم می‌کشاند. این آثار در استفاده از عناصر و نقش‌مایه‌های بومی، چنان به اجزای سازنده‌شان خرد شده‌اند که نتیجه‌ نهایی، بدل به چیزی مشابه تجربیات نقاشان اکسپرسیونیست‌ انتزاعی می‌شود. برخلاف تأکید برخی مورخان هنر برانتساب مسعود عربشاهی به جریان نقاشی سقاخانه، به‌ندرت می‌توان اثری از او یافت که با سبک‌شناسی آثار این مکتب هم‌خوانی داشته باشد. عربشاهی در جمع سقاخانه‌ای‌ها احتمالا تنها کسی است که از خط و نقش‌های مذهبی استفاده نمی‌کند. در واقع انتساب وی به جریان سقاخانه، بیش از اینکه قطعیتی تاریخی باشد، صرفاً ریشه در یک تقارن تاریخی دارد. شاید به‌نمایش‌گذاشتن آثارش در نمایشگاه سقاخانه در سال 1356، دلیل این هم‌زمانی تاریخی باشد.

سعود عربشاهی، شهریور 1314 در تهران به دنیا آمد. از نوجوانی طراحی و نقاشی را آموخت و هم‌زمان مجذوب صنایع بومی، هنرهای سنتی و میراث بصری دیرینه ایرانی شد. این شیفتگی که همواره با وی ماند، او را به سوی کاوش گسترده در نقوش و رمزگان و نیز اشیای کهن ایلام، سومر، آشور و مصر سوق داد و تجربیاتش با سفال به این مسیر کمک کرد. از میانه دهه 40 هم‌زمان با به‌پایان‌رساندن تحصیل در رشته معماری داخلی در دانشکده هنرهای تزیینی تهران، کار بر روی نقش‌برجسته‌ها را آغاز کرد و مرتبا آثارش را در ایران، اروپا و ایالات‌متحده به نمایش گذاشت. عظمت و رازگونگی اساطیر کهن و آشنایی با اصول هنر مدرن به کارش ویژگی و انسجام بخشید و مفرغ‌های لرستان، سفالینه‌های مارلیک و زیویه و موجودات اساطیری ایرانی، به مدد اسلوب‌های پیچیده و ابداعی رنگ‌گذاری و کلاژ در آثارش جانی تازه گرفت. سفر به آمریکا هرچند راه‌های تازه‌ای برای او گشود، ‌پیوندش را با سنت‌های شرقی استحکام بخشید و نقاشی‌ها و نقش‌برجسته‌های چشمگیری را با درون‌مایه‌های ایرانی در آنجا به یادگار گذاشت. مسعود عربشاهی از برجسته‌ترین هنرمندان مدرنیست ایرانی است که به لطف روح پویا و ذهن خلاق و با تکیه بر پشتوانه نظری و مطالعاتی عمیق، ارتباط روشن و پرمعنایی بین سنت و ذهنیت فردی هنرمند برقرار کرده و مجموعه‌ای از منسجم‌ترین و ماندگارترین آثار هنر بصری ایران را خلق کرده است. مسعود عربشاهی در چندین دهه فعالیت هنری، همواره از طریق آثارش به کنکاش در فرهنگ‌های باستانی پرداخته است. در دوره‌هایی کاربست صریح نقش‌مایه‌های بومی بین‌النهرین، ایران باستان و حتی ایران دوره‌ اسلامی در آثارش مشهود است و گاه ترجمانی مدرنیستی از آنها را بر عرصه‌ بوم می‌کشاند. این آثار در استفاده از عناصر و نقش‌مایه‌های بومی، چنان به اجزای سازنده‌شان خرد شده‌اند که نتیجه‌ نهایی، بدل به چیزی مشابه تجربیات نقاشان اکسپرسیونیست‌ انتزاعی می‌شود. برخلاف تأکید برخی مورخان هنر برانتساب مسعود عربشاهی به جریان نقاشی سقاخانه، به‌ندرت می‌توان اثری از او یافت که با سبک‌شناسی آثار این مکتب هم‌خوانی داشته باشد. عربشاهی در جمع سقاخانه‌ای‌ها احتمالا تنها کسی است که از خط و نقش‌های مذهبی استفاده نمی‌کند. در واقع انتساب وی به جریان سقاخانه، بیش از اینکه قطعیتی تاریخی باشد، صرفاً ریشه در یک تقارن تاریخی دارد. شاید به‌نمایش‌گذاشتن آثارش در نمایشگاه سقاخانه در سال 1356، دلیل این هم‌زمانی تاریخی باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.