دزدی در کودکی
سروان عباس غلامی. رئیس اداره آموزش همگانی نیروی انتظامی
از مسائل مهم تعلیم و تربیت و از مشکلات آن، مسئله دزدی کودکان بین سنین هفت تا 12 سال است. این امر برای بسیاری از خانوادهها و مدرسهها مسئلهساز و بحثبرانگیز است. کودکان از حدود شش سالگی به بعد، نهتنها مفهوم مالکیت را درک میکنند، بلکه بهتدریج قادرند به اشتباهبودن عملشان نیز پی ببرند. زمانیکه آنها شروع به درک اینگونه مفهومها میکنند، والدین باید حد و مرزهای مالکیت و رفتارهایی که به آنها «دزدی» گفته میشود را برای آنها روشن کنند. علل دزدی در این مقطع سنی متفاوت است و عوامل مختلفی موجب میشود کودک دست به دزدی بزند.
علل دزدی
الف- نیازهای مادی: محرومیتها و نداشتنها.
ب- علل عاطفی: محرومیت از محبت و نوازش، عدم احساس تأمین امنیت، انتقام از والدین یا دیگران.
ج- علل روانی: بسیاری از دزدیها جنبه روانی دارد. دیدن جنس موردعلاقه کودک و عدم دسترسی به آن محرکی برای دزدی او میشود همچنین تقلید از الگوها و نمونههایی که از طریق رسانهها دیده یا شنیده میشود در این زمینه تأثیر دارد.
با دزدی کودکان چه کنیم؟
بهترین برخورد با چنین مسئلهای، برداشتن گامهایی حساب شده برای آموزش صداقت و درستکاری و تصحیح این رفتار ناشایست و دستیابی به علل و انگیزههای سرقت است. شما نباید در برابر این مسئله بیش از حد لازم عکسالعمل نشان بدهید، همانطور که نباید از کنار آن به سادگی بگذرید.
راهکار
درمان این مشکل باید در محیطی آرام همراه با محبت انجام شود.
قدم اول: بدون داد و فریاد، واکنش سریع نشان دهید و خونسرد باشید. به محض اینکه از موضوع آگاه شدید، با کودک خود صحبت کنید و بحث را به آینده موکول نکنید، ولی کودک را مقابل جمع تنبیه نکنید و به شخصیت او مقابل دیگران توهین نکنید.
قدم دوم: نام کاری را که کودک انجام میدهد به او بگویید. به کودک نگویید چرا و چگونه، بگویید که این کار دزدی است! همچنین باید بداند که دزدی جرم است و میتواند عواقب بسیار بدی داشته باشد. ولی به کودک القا نکنید که «بچه بدی است» باید به کودک فهمانده شود که «کارش» ناپسند بوده است.
قدم سوم: درباره اعمال کودک با او بحث کنید. به او بگویید: اگر کسی چیزی را که مال توست بدون اجازه بردارد، چه احساسی خواهی داشت؟ و به او آموزش دهید بدون اجازه به وسایل دیگران دست نزند. با کودک بدون برچسبزدن دزدی، صادقانه صحبت کنید.
قدم چهارم: حتما شیء دزدیده شده را بازگردانید. کودک خود را در بازگرداندن شی دزیده شده و معذرتخواهیکردن همیاری کنید.
قدم پنجم: به اندازه کافی پول توجیبی به فرزندتان بدهید در کیف مدرسهاش حتما در حد امکان خوراکیهایی را که دوست دارد بگذارید و مقداری پول تو جیبی مناسب سن او به صورت روزانه، هفتگی یا ماهانه در اختیارش قرار دهید تا درصورت تمایل برای خود چیزهایی را خریداری کند.
قدم ششم: قناعت را آموزش بدهید. بچههایی که عادت دارند همه چیزهایی را که میخواهند به دست آورند، شاید راه به دست آوردن صحیح آن را یاد نگرفتهاند و تصور میکنند باید هرچه را که میخواهند داشته باشند. شاید زمان آن رسیده باشد که کمکم به او نه بگویید.
قدم هفتم: از مشاهده فیلمهایی که در آنها دزدی میشود دوری کنید.
قدم هشتم: به نوع وسایل دزدیده شده کودک توجه کنید. اگر فرزندتان لباس، زینتآلات، ماشینهای برقی و مانند اینها را دزدیده، شاید انگیزهاش این بوده که شبیه دیگر همسالانش شود. به او پول جمع کردن و پساندازکردن را برای به دست آوردن آن اجناس آموزش بدهید.
از مسائل مهم تعلیم و تربیت و از مشکلات آن، مسئله دزدی کودکان بین سنین هفت تا 12 سال است. این امر برای بسیاری از خانوادهها و مدرسهها مسئلهساز و بحثبرانگیز است. کودکان از حدود شش سالگی به بعد، نهتنها مفهوم مالکیت را درک میکنند، بلکه بهتدریج قادرند به اشتباهبودن عملشان نیز پی ببرند. زمانیکه آنها شروع به درک اینگونه مفهومها میکنند، والدین باید حد و مرزهای مالکیت و رفتارهایی که به آنها «دزدی» گفته میشود را برای آنها روشن کنند. علل دزدی در این مقطع سنی متفاوت است و عوامل مختلفی موجب میشود کودک دست به دزدی بزند.
علل دزدی
الف- نیازهای مادی: محرومیتها و نداشتنها.
ب- علل عاطفی: محرومیت از محبت و نوازش، عدم احساس تأمین امنیت، انتقام از والدین یا دیگران.
ج- علل روانی: بسیاری از دزدیها جنبه روانی دارد. دیدن جنس موردعلاقه کودک و عدم دسترسی به آن محرکی برای دزدی او میشود همچنین تقلید از الگوها و نمونههایی که از طریق رسانهها دیده یا شنیده میشود در این زمینه تأثیر دارد.
با دزدی کودکان چه کنیم؟
بهترین برخورد با چنین مسئلهای، برداشتن گامهایی حساب شده برای آموزش صداقت و درستکاری و تصحیح این رفتار ناشایست و دستیابی به علل و انگیزههای سرقت است. شما نباید در برابر این مسئله بیش از حد لازم عکسالعمل نشان بدهید، همانطور که نباید از کنار آن به سادگی بگذرید.
راهکار
درمان این مشکل باید در محیطی آرام همراه با محبت انجام شود.
قدم اول: بدون داد و فریاد، واکنش سریع نشان دهید و خونسرد باشید. به محض اینکه از موضوع آگاه شدید، با کودک خود صحبت کنید و بحث را به آینده موکول نکنید، ولی کودک را مقابل جمع تنبیه نکنید و به شخصیت او مقابل دیگران توهین نکنید.
قدم دوم: نام کاری را که کودک انجام میدهد به او بگویید. به کودک نگویید چرا و چگونه، بگویید که این کار دزدی است! همچنین باید بداند که دزدی جرم است و میتواند عواقب بسیار بدی داشته باشد. ولی به کودک القا نکنید که «بچه بدی است» باید به کودک فهمانده شود که «کارش» ناپسند بوده است.
قدم سوم: درباره اعمال کودک با او بحث کنید. به او بگویید: اگر کسی چیزی را که مال توست بدون اجازه بردارد، چه احساسی خواهی داشت؟ و به او آموزش دهید بدون اجازه به وسایل دیگران دست نزند. با کودک بدون برچسبزدن دزدی، صادقانه صحبت کنید.
قدم چهارم: حتما شیء دزدیده شده را بازگردانید. کودک خود را در بازگرداندن شی دزیده شده و معذرتخواهیکردن همیاری کنید.
قدم پنجم: به اندازه کافی پول توجیبی به فرزندتان بدهید در کیف مدرسهاش حتما در حد امکان خوراکیهایی را که دوست دارد بگذارید و مقداری پول تو جیبی مناسب سن او به صورت روزانه، هفتگی یا ماهانه در اختیارش قرار دهید تا درصورت تمایل برای خود چیزهایی را خریداری کند.
قدم ششم: قناعت را آموزش بدهید. بچههایی که عادت دارند همه چیزهایی را که میخواهند به دست آورند، شاید راه به دست آوردن صحیح آن را یاد نگرفتهاند و تصور میکنند باید هرچه را که میخواهند داشته باشند. شاید زمان آن رسیده باشد که کمکم به او نه بگویید.
قدم هفتم: از مشاهده فیلمهایی که در آنها دزدی میشود دوری کنید.
قدم هشتم: به نوع وسایل دزدیده شده کودک توجه کنید. اگر فرزندتان لباس، زینتآلات، ماشینهای برقی و مانند اینها را دزدیده، شاید انگیزهاش این بوده که شبیه دیگر همسالانش شود. به او پول جمع کردن و پساندازکردن را برای به دست آوردن آن اجناس آموزش بدهید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.