|

زن دهه 80

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

پس از آن، این گنجه پر از لباس‌های جدید در رومانی شد. تقریبا برای یک‌سال لباس ذخیره داشت. وقتی از لباس‌های داخلی خسته شد، شروع به دادن سفارش‌های خاصی کرد که از پاریس تأمین می‌شد. معمولا لباس‌هایی حریری و مزین به گل با کفشی راحتی می‌پوشید.
اما در دهه ۹۰ بود که ایلانا بر آن شد تا خودش را بر جهان خارج تحمیل کند. البته این‌بار با تمایلات و نه افکارش؛ کاری که آن را معمولا در خلال سفرهای رسمی همسرش انجام می‌داد. به‌خاطر القابی که از رهبران کشورهای خارجی دریافت می‌کرد، توانست به‌گونه‌ای توهم‌آمیز در خارج، خود را مطرح کند. این القاب معمولا از طریق فشار یا رشوه‌دادن به هیأت‌های دیپلماتیک رومانی به‌دست می‌آمد. در خارج، گویی او تنها نماینده دانش و علم در رومانی بود؛ مجسمه‌ای از پیشرفت و مشروعیت دموکراتیک برای کشورش. به این ترتیب تصویری که همه جهانیان به آن احترام می‌گذاشتند، بر داخل هم تحمیل می‌شد؛ روشی ماهرانه که در ابتدا به خارج اشاره داشت و بعد در عرصه داخلی به‌عنوان یک رهبر غیرقابل جایگزین، معرفی می‌شد.
ایلانا به هدفی که برای خود پس از دیدار با جیانگ چینگ و ایزابل پرون تعیین کرده بود، دست یافت؛ رهبری کشور در کنار همسرش. ازاین‌رو دهه 80 برای ایلانا، دهه اداره کشور به‌صورت مشترک و توأمان با همسرش بود.
در سالگرد تولدش، یعنی هفتم ژانویه سال ۱۹۷۹، مراسمی ملی به مناسبت قدیسه‌شدن ایلانا برگزار کرد. از ششم ژانویه روزنامه «اسکانتیا» با جوهر قرمز نوشت «تکریمی شورانگیز از سوی حزب و ملت». این نخستین جشن عمومی برای سالگرد تولد همسر نیکلا بود. نویسنده آن روزنامه برای توجیه این تکریم نوشته بود ایلانا؛ دخت ملت «رزمنده‌ای در رأس حزب و یکی از مشاهیر علمی کشور». در همان روز دانشکده شیمی تعدادی مقاله منتشر کرد که اکثر آنها به همین بهانه بود و با فروتنی از سوی معاونانش به‌عنوان تکریم، برای او نوشته شده بود.
روز بعد از سالگرد تولدش، مراسم دیگری به مناسبت شصتمین سال تولد او و نیز چهلمین سال فعالیت‌های انقلابی‌اش برپا شد؛ مراسمی رسمی برای آن «زن بزرگ و بافرهنگ» که در جریان آن، ستاره درجه‌یک جمهوری سوسیالیستی رومانی نیز بر گردنش آویخته شد. به‌دنبال آن به تمام کسانی که این قدیسه مدل جدید را به‌مثابه «تأکیدی بر علم در رومانی» یا «فعال‌سازی جامعه سوسیالیستی پیشرفته از چند بُعد» معرفی کرده بودند، پاداش‌های لازم اعطا شد.
بااین‌حال، صفحه نخست روزنامه‌های منتشرشده در تاریخ هفتم ماه ژانویه، تغییر محسوسی داشت: او دیگر یک قهرمان بود. تصویر فتوگرافیکی از او، که در زمان تحویل‌گرفتن دکترای افتخاری‌اش از کالج سلطنتی شیمی در لندن گرفته شده بود، در صفحات نخست به چشم می‌خورد. به‌دنبال آن تلگرام‌های تبریک از سوی دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی رومانی، حتی شورای ملی زنان، به چاپ رسید. در صفحه سوم، زندگی‌نامه او درج شده بود که در آن می‌گفت ۱۷ مدرک دکترا دارد (ایلانا تا پایان زندگی‌اش از ۷۴ لقب دانشگاهی رومانی و جهانی برخوردار شد). کمااینکه یادآوری می‌شد آثارش به ۱۹ زبان دنیا ترجمه شده و این پژوهشگر سخت‌کوش علاوه‌بر اینکه خود را سعادتمند کرده، با نبوغ خود توانسته است رومانی را به قله‌های افتخار برساند. یا این خبر که تمام آثار او به‌صورت کامل در آتن به یونانی ترجمه شده است.
نوامبر سال ۱۷۹۷بود که ایلانا در مسیر شخصیت‌پرستی خود یک مرحله دیگر را هم پشت ‌سر گذاشت. برای نخستین‌بار اشعار مردمی بود که نثار این زن می‌شد. کنگره دوازدهم حزب کمونیست رومانی از او به‌خاطر «فعالیت‌های عظیم و انقلابی» و «پی‌ریزی آموزش کشور برمبنای روش‌های علمی» تقدیر کرد. به همین مناسبت نخستین سند روشمند برای دانش و صنعت رومانی و یک برنامه پنج‌ساله به ثبت رسید. از آن گذشته دیدگاه‌های پیش‌بینی‌کننده او به‌صورت یک‌سری نصایحی درآمد که برای مدتی طولانی‌ تا سال ۲۰۰۰، همچون آیه‌های آسمانی نازل می‌شد.
در ابتدای سال ۱۹۸۰، به‌همراه همسرش، ریاست‌جمهوری مادام‌العمر را برای خود تصویب کردند. صرف‌نظر از لقب، ایلانا همچنین توانست رابطه رومانی را با رهبران قدیمی و سنتی‌اش قطع کند. خود را به کمک تصویری که از قابلیت‌هایش ارائه می‌داد، به‌گونه‌ای ترسیم کرد که گویی گروهی نخبه پیرامون او هدایت جامعه را برعهده دارند. از‌‌ همان‌جا بود که او دیگر روندی غیرقابل برگشت و قطعی را در پیش گرفته بود.
اما این سیل القاب و ستایش‌ها چه چیزی را داشت پنهان می‌کرد؟

ادامه دارد...

پس از آن، این گنجه پر از لباس‌های جدید در رومانی شد. تقریبا برای یک‌سال لباس ذخیره داشت. وقتی از لباس‌های داخلی خسته شد، شروع به دادن سفارش‌های خاصی کرد که از پاریس تأمین می‌شد. معمولا لباس‌هایی حریری و مزین به گل با کفشی راحتی می‌پوشید.
اما در دهه ۹۰ بود که ایلانا بر آن شد تا خودش را بر جهان خارج تحمیل کند. البته این‌بار با تمایلات و نه افکارش؛ کاری که آن را معمولا در خلال سفرهای رسمی همسرش انجام می‌داد. به‌خاطر القابی که از رهبران کشورهای خارجی دریافت می‌کرد، توانست به‌گونه‌ای توهم‌آمیز در خارج، خود را مطرح کند. این القاب معمولا از طریق فشار یا رشوه‌دادن به هیأت‌های دیپلماتیک رومانی به‌دست می‌آمد. در خارج، گویی او تنها نماینده دانش و علم در رومانی بود؛ مجسمه‌ای از پیشرفت و مشروعیت دموکراتیک برای کشورش. به این ترتیب تصویری که همه جهانیان به آن احترام می‌گذاشتند، بر داخل هم تحمیل می‌شد؛ روشی ماهرانه که در ابتدا به خارج اشاره داشت و بعد در عرصه داخلی به‌عنوان یک رهبر غیرقابل جایگزین، معرفی می‌شد.
ایلانا به هدفی که برای خود پس از دیدار با جیانگ چینگ و ایزابل پرون تعیین کرده بود، دست یافت؛ رهبری کشور در کنار همسرش. ازاین‌رو دهه 80 برای ایلانا، دهه اداره کشور به‌صورت مشترک و توأمان با همسرش بود.
در سالگرد تولدش، یعنی هفتم ژانویه سال ۱۹۷۹، مراسمی ملی به مناسبت قدیسه‌شدن ایلانا برگزار کرد. از ششم ژانویه روزنامه «اسکانتیا» با جوهر قرمز نوشت «تکریمی شورانگیز از سوی حزب و ملت». این نخستین جشن عمومی برای سالگرد تولد همسر نیکلا بود. نویسنده آن روزنامه برای توجیه این تکریم نوشته بود ایلانا؛ دخت ملت «رزمنده‌ای در رأس حزب و یکی از مشاهیر علمی کشور». در همان روز دانشکده شیمی تعدادی مقاله منتشر کرد که اکثر آنها به همین بهانه بود و با فروتنی از سوی معاونانش به‌عنوان تکریم، برای او نوشته شده بود.
روز بعد از سالگرد تولدش، مراسم دیگری به مناسبت شصتمین سال تولد او و نیز چهلمین سال فعالیت‌های انقلابی‌اش برپا شد؛ مراسمی رسمی برای آن «زن بزرگ و بافرهنگ» که در جریان آن، ستاره درجه‌یک جمهوری سوسیالیستی رومانی نیز بر گردنش آویخته شد. به‌دنبال آن به تمام کسانی که این قدیسه مدل جدید را به‌مثابه «تأکیدی بر علم در رومانی» یا «فعال‌سازی جامعه سوسیالیستی پیشرفته از چند بُعد» معرفی کرده بودند، پاداش‌های لازم اعطا شد.
بااین‌حال، صفحه نخست روزنامه‌های منتشرشده در تاریخ هفتم ماه ژانویه، تغییر محسوسی داشت: او دیگر یک قهرمان بود. تصویر فتوگرافیکی از او، که در زمان تحویل‌گرفتن دکترای افتخاری‌اش از کالج سلطنتی شیمی در لندن گرفته شده بود، در صفحات نخست به چشم می‌خورد. به‌دنبال آن تلگرام‌های تبریک از سوی دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی رومانی، حتی شورای ملی زنان، به چاپ رسید. در صفحه سوم، زندگی‌نامه او درج شده بود که در آن می‌گفت ۱۷ مدرک دکترا دارد (ایلانا تا پایان زندگی‌اش از ۷۴ لقب دانشگاهی رومانی و جهانی برخوردار شد). کمااینکه یادآوری می‌شد آثارش به ۱۹ زبان دنیا ترجمه شده و این پژوهشگر سخت‌کوش علاوه‌بر اینکه خود را سعادتمند کرده، با نبوغ خود توانسته است رومانی را به قله‌های افتخار برساند. یا این خبر که تمام آثار او به‌صورت کامل در آتن به یونانی ترجمه شده است.
نوامبر سال ۱۷۹۷بود که ایلانا در مسیر شخصیت‌پرستی خود یک مرحله دیگر را هم پشت ‌سر گذاشت. برای نخستین‌بار اشعار مردمی بود که نثار این زن می‌شد. کنگره دوازدهم حزب کمونیست رومانی از او به‌خاطر «فعالیت‌های عظیم و انقلابی» و «پی‌ریزی آموزش کشور برمبنای روش‌های علمی» تقدیر کرد. به همین مناسبت نخستین سند روشمند برای دانش و صنعت رومانی و یک برنامه پنج‌ساله به ثبت رسید. از آن گذشته دیدگاه‌های پیش‌بینی‌کننده او به‌صورت یک‌سری نصایحی درآمد که برای مدتی طولانی‌ تا سال ۲۰۰۰، همچون آیه‌های آسمانی نازل می‌شد.
در ابتدای سال ۱۹۸۰، به‌همراه همسرش، ریاست‌جمهوری مادام‌العمر را برای خود تصویب کردند. صرف‌نظر از لقب، ایلانا همچنین توانست رابطه رومانی را با رهبران قدیمی و سنتی‌اش قطع کند. خود را به کمک تصویری که از قابلیت‌هایش ارائه می‌داد، به‌گونه‌ای ترسیم کرد که گویی گروهی نخبه پیرامون او هدایت جامعه را برعهده دارند. از‌‌ همان‌جا بود که او دیگر روندی غیرقابل برگشت و قطعی را در پیش گرفته بود.
اما این سیل القاب و ستایش‌ها چه چیزی را داشت پنهان می‌کرد؟

ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.