|

مرگ مائو

دایان دوکریه . ترجمه: محمدعلی عسگری

نتیجه این شد که به‌خاطر آن، اعتراضاتی گسترده شکل گرفت؛ اعتراضاتی پرشور که درعین‌حال منظم بود. فتنه‌ای پدید آمد که 14 ساعت به طول انجامید و حداقل صد هزار نفر را جمع کرد. در این حادثه، خودروها به آتش کشیده شد و تعداد زیادی مجروح و کشته شدند.
اما جیانگ از این فتنه سوءاستفاده کرد تا یک رقیب سیاسی دیگر خود یعنی «دنگ شیائوپینگ» را متهم کند و گفت: «دنگ شیائوپینگ می‌خواهد مرا به جهنم بفرستد! او از خروشچف خیلی بدتر است! این مرد می‌خواهد پادشاه شود. می‌خواهد خودش را امپراتور معرفی کند!».
جیانگ به این وسیله می‌خواست نگذارد دنگ شیائوپینگ به‌جای چوئن لای نخست‌وزیر شود. هدفش این بود که با یک تیر، دو نشان را زده و در یک زمان، از شر هر دو خلاص شده باشد. مائو حرف‌های همسرش را باور کرد و دنگ شیائوپینگ را از رسیدن به قدرت برحذر داشت.
به نظر می‌رسید زمان زیادی را در آپارتمان قدیمی‌اش که به آپارتمان مائو چسبیده بود، می‌گذراند. مائو بیمار بود و تقریبا هرگز از خانه خارج نمی‌شد. همین مسئله، تأثیر جیانگ را بر او دوچندان می‌کرد. به‌تدریج معاونانش را کنار گذاشت، خطوط تلفن او را کاملا کنترل می‌کرد و هر مرسوله‌ای که می‌رسید؛ به دقت بررسی می‌شد. مترجمانی را هم که به آنها علاقه‌ای نداشت، عوض کرد.
بعد از مرگ «چو» و دورشدن «پینگ»، جیانگ تا حدودی آسوده‌خاطر شد که جانشین مائو خواهد شد. مائو نیز در قصیده‌ای که تابستان سال 1976 برای او فرستاد، تقریبا به این مسئله اعتراف کرده بود:
«من با تو بدرفتاری کردم/ امروز ما به دو جهان تقسیم می‌شویم/ اما باید هریک از ما در صلح باشد/ طی مبارزه سال‌های اخیر/ تلاش کردم به اوج قله انقلاب برسم/ اما موفق نشدم/ ولی تو می‌توانی به این قله برسی». بنابراین چیزی وجود نداشت که بتواند راهش را سد کند.
وقتی مائو در سپتامبر سال 1976 مُرد، جیانگ چینگ شروع کرد زمینه را برای جانشینی خود آماده کند. اما دو رقیب سرسخت به نام‌های «هواکوفنگ» و «دنگ شیائو پینگ» داشت. اولین کسی بود که رهبری او را رسما به جانشینی خود برگزیده و دومی کسی که رسما شانس را از او گرفته بود. ازآن‌گذشته، پینگ در بین نظامیان از محبوبیت بالایی برخوردار بود. جیانگ ابتدا به سراغ هوا کوفنگ رفت و از او خواست کمیته سیاسی را به برگزاری نشستی برای اخراج دنگ شیائوپینگ از حزب دعوت کند، اما هوا نپذیرفت. این تصمیم به جنگ منجر می‌شد، بنابراین جیانگ به‌صورت مخفیانه با «مائو یوانکسین»، پسر برادرش، تماس گرفت. او نیز 10 هزار نفر را از شمال شرق کشور به پکن آورد. درهمان‌حال، هر دو گروه مشغول نبرد بودند: هوا کوفنگ و دنگ شیائوپینگ نیز به‌نوبه خود مردانی را آوردند. یک واحد پیاده و دو گردان زرهی در نزدیکی دیوار بزرگ مستقر شد. یک گردان دیگر نیز در اطراف پکن. برای دو کودتا برنامه‌ریزی شده بود. فقط این مانده بود که کدام یک از دیگری زودتر انجام شود. درنهایت، عصر روز 6 اکتبر بود که جیانگ چینگ دستگیر شد. یکی از نزدیک‌ترین معاونانش نیز یک ساعت جلوتر دستگیر شده بود. واکنش ملت به بازداشت او چندان طولی نکشید. در هر جایی تصاویر کاریکاتوری او به چشم می‌خورد.

ادامه دارد...

نتیجه این شد که به‌خاطر آن، اعتراضاتی گسترده شکل گرفت؛ اعتراضاتی پرشور که درعین‌حال منظم بود. فتنه‌ای پدید آمد که 14 ساعت به طول انجامید و حداقل صد هزار نفر را جمع کرد. در این حادثه، خودروها به آتش کشیده شد و تعداد زیادی مجروح و کشته شدند.
اما جیانگ از این فتنه سوءاستفاده کرد تا یک رقیب سیاسی دیگر خود یعنی «دنگ شیائوپینگ» را متهم کند و گفت: «دنگ شیائوپینگ می‌خواهد مرا به جهنم بفرستد! او از خروشچف خیلی بدتر است! این مرد می‌خواهد پادشاه شود. می‌خواهد خودش را امپراتور معرفی کند!».
جیانگ به این وسیله می‌خواست نگذارد دنگ شیائوپینگ به‌جای چوئن لای نخست‌وزیر شود. هدفش این بود که با یک تیر، دو نشان را زده و در یک زمان، از شر هر دو خلاص شده باشد. مائو حرف‌های همسرش را باور کرد و دنگ شیائوپینگ را از رسیدن به قدرت برحذر داشت.
به نظر می‌رسید زمان زیادی را در آپارتمان قدیمی‌اش که به آپارتمان مائو چسبیده بود، می‌گذراند. مائو بیمار بود و تقریبا هرگز از خانه خارج نمی‌شد. همین مسئله، تأثیر جیانگ را بر او دوچندان می‌کرد. به‌تدریج معاونانش را کنار گذاشت، خطوط تلفن او را کاملا کنترل می‌کرد و هر مرسوله‌ای که می‌رسید؛ به دقت بررسی می‌شد. مترجمانی را هم که به آنها علاقه‌ای نداشت، عوض کرد.
بعد از مرگ «چو» و دورشدن «پینگ»، جیانگ تا حدودی آسوده‌خاطر شد که جانشین مائو خواهد شد. مائو نیز در قصیده‌ای که تابستان سال 1976 برای او فرستاد، تقریبا به این مسئله اعتراف کرده بود:
«من با تو بدرفتاری کردم/ امروز ما به دو جهان تقسیم می‌شویم/ اما باید هریک از ما در صلح باشد/ طی مبارزه سال‌های اخیر/ تلاش کردم به اوج قله انقلاب برسم/ اما موفق نشدم/ ولی تو می‌توانی به این قله برسی». بنابراین چیزی وجود نداشت که بتواند راهش را سد کند.
وقتی مائو در سپتامبر سال 1976 مُرد، جیانگ چینگ شروع کرد زمینه را برای جانشینی خود آماده کند. اما دو رقیب سرسخت به نام‌های «هواکوفنگ» و «دنگ شیائو پینگ» داشت. اولین کسی بود که رهبری او را رسما به جانشینی خود برگزیده و دومی کسی که رسما شانس را از او گرفته بود. ازآن‌گذشته، پینگ در بین نظامیان از محبوبیت بالایی برخوردار بود. جیانگ ابتدا به سراغ هوا کوفنگ رفت و از او خواست کمیته سیاسی را به برگزاری نشستی برای اخراج دنگ شیائوپینگ از حزب دعوت کند، اما هوا نپذیرفت. این تصمیم به جنگ منجر می‌شد، بنابراین جیانگ به‌صورت مخفیانه با «مائو یوانکسین»، پسر برادرش، تماس گرفت. او نیز 10 هزار نفر را از شمال شرق کشور به پکن آورد. درهمان‌حال، هر دو گروه مشغول نبرد بودند: هوا کوفنگ و دنگ شیائوپینگ نیز به‌نوبه خود مردانی را آوردند. یک واحد پیاده و دو گردان زرهی در نزدیکی دیوار بزرگ مستقر شد. یک گردان دیگر نیز در اطراف پکن. برای دو کودتا برنامه‌ریزی شده بود. فقط این مانده بود که کدام یک از دیگری زودتر انجام شود. درنهایت، عصر روز 6 اکتبر بود که جیانگ چینگ دستگیر شد. یکی از نزدیک‌ترین معاونانش نیز یک ساعت جلوتر دستگیر شده بود. واکنش ملت به بازداشت او چندان طولی نکشید. در هر جایی تصاویر کاریکاتوری او به چشم می‌خورد.

ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.