|

آینه

اعتماد
منکر و معروف در جامعه امروزی
عباس عبدی
یک مشکل جدی ما این است که کلمات و اصطلاحات قدیمی را برای بیان موضوعات جامعه جدید استفاده می‌کنیم، در حالی که معانی سنتی آن کلمات همراه آنهاست و در جامعه جدید آن کلمات برای بیان مفاهیم و مقاصد دیگری باید به کار ‌رود و اگر نتوان مفاهیم جدید را بر آن کلمات بار کرد، آن کلمات مهجور و متروک و حتی ضدارزش خواهد شد... یکی از اصطلاحاتی که اگر مفهوم آن در جامعه جدید مورد توجه قرار نگیرد ممکن است دچار مخاطره مفهومی شود؛ امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر است... صاحبان قدرت مخاطب این امر و نهی‌ها قرار می‌گرفتند که فلان ظلم را مرتکب نشوند یا بهمان کار نیک را انجام دهند. در گذشته رفتارهای افراد مصداق و زمینه بروز این حکم کلی بودند. نکته جالب اینکه امر و نهی‌کننده هم شخص حقیقی بود و امر و نهی شونده نیز ماهیتی حقیقی داشت... مر به معروف در جامعه مدرن را نمی‌توان در توصیه به انجام فلان کار خوب یا نهی از انجام بهمان کار بد خلاصه کرد. مثلا اینکه به دیگران نیکی کن یا رشوه نگیر. وجه غالب امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در جامعه امروزی، اصلاحات ساختاری است. به‌عبارت دیگر توصیه به اینکه کسی رشوه نگیرد در برابر توصیه و اقدام به اینکه ساختاری ایجاد شود که امکان و انگیزه رشوه‌گیری را کم کند، بسیار کم‌اهمیت است. بنابراین موضوع و در نتیجه مخاطب امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، از فرد و رفتار فردی فراتر رفته و ابعاد ساختاری و غیرشخصی پیدا می‌کند... در مقام بیان نیز وسایل ارتباط‌جمعی و استفاده از شیوه‌های گوناگون مثل رسانه‌ها، کتاب، شعر، فیلم. سینما، تئاتر، نقاشی و حتی معماری و... نه‌تنها برای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر بهتر و مؤثرتر عمل می‌کنند، بلکه استفاده از اینها به نسبت یک ضرورت نیز هست... .

کیهان
وقت گفتن است نه خاموشی!
حسین شریعتمداری: چند ساعت بعد از انتشار «توافق لوزان»، وزارت خارجه آمریکا با صدور یک بیانیه مطبوعاتی -MEDIA NOTE- تفسیر و نظر خود را -FACT SHEET- درباره مفاد توافق یاد شده منتشر کرد. آنچه در بیانیه توجیهی وزارت امور خارجه آمریکا آمده است با آنچه اعضای محترم تیم مذاکره‌کننده کشورمان درباره مفاد و محتوای توافق لوزان اعلام کرده و روی آن اصرار می‌ورزند، تفاوت‌های فاحش و در مواردی «متضاد» دارد. فکت شیت آمریکایی‌ها از «داده‌های‌نقدایران» در مقابل «وعده‌های نسیه حریف» خبر می‌دهد و در تمامیت آن، «فرمول نابودی تأسیسات‌ هسته‌ای ایران را می‌توان دید». از سوی دیگر، اعضای تیم هسته‌ای کشورمان تفسیر آمریکایی‌ها را مخدوش و نامعتبر معرفی می‌کنند و بر این باورند که آمریکایی‌ها مفاد توافق لوزان را مطابق میل و خواسته خود تفسیر کرده‌اند... اخیرا، شایعه‌ای در برخی از محافل مطرح شده است که هرچند رهبر معظم انقلاب بر ضرورت انتشار فکت‌شیت ایرانی تأکید ورزیده‌اند ولی پس از توضیح و درخواست تیم مذاکره‌کننده با عدم انتشار آن موافقت فرموده‌اند! بدیهی است که این نکته نمی‌تواند صحت داشته باشد و به نظر می‌رسد انتشار آن به‌منظور پیشگیری از درخواست دلسوزان برای انتشار برگه تفسیری بوده است! چراکه اولا به دلایل ذکر شده، انتشار فکت‌شیت ایرانی برای پیشگیری از سوءاستفاده حریف، ضروری و اجتناب‌ناپذیر است و ثانیا؛ حضرت آقا، تأکید فرموده‌اند که هرگز آنچه آشکارا اعلام می‌کنند با آنچه در نهان اعتقاد دارند، تفاوت و دوگانگی ندارد. البته به یقین مسائلی وجود دارد که اعلام علنی آن را به مصلحت نمی‌دانند و این، طبیعی و منطقی و در انطباق با مصالح عالی نظام و مردم نیز هست، اما به فرموده صریح حضرت ایشان، حالت اول، یعنی تفاوت نظر اعلام شده با آنچه در جلسات خصوصی مطرح می‌فرمایند، ناممکن است.

آفتاب
در جامعه بسته فساد بیشتری رخ می‌دهد
فیض ا... عرب سرخی در گفت‌وگویی به بررسی مذاکرات و تأثیر آن بر آرایش نیروهای سیاسی پرداخته است. او معتقد است: «نتیجه مذاکرات، دامنه نیروهای میانه دو جناح اصلاح‌طلب و اصولگرا را گسترده‌ترمی کند»... . اگر در ادامه راه شیوه تأیید صلاحیت‌های انتخابات مجلس به گونه‌ای باشد که از جناح اصلاح‌طلب بیشتر درعرصه انتخابات فرصت حضور داشته باشند می‌شود پیش‌بینی کرد که فضای مجلس هم مثل فضای اجتماعی به سمت اصلاح‌طلبان گرایش بیشتری خواهد داشت... واکنش‌های انتقادی که نسبت به اعلام مفاسد اقتصادی یا پول‌های کثیف شده است بیشتر سیاسی و احساسی است. دیر یا زود هر مدیری که رأس یک دستگاه اجرایی و نظارتی قرار بگیرد این مسائل را مطرح خواهد کرد. باید دانست در عالم امروز این مسائل قابل چشم‌پوشی و مخفی‌کردن نیست. این مفاسد به پول‌هایی منتهی شده است و این پول‌ها می‌تواند در جامعه از جمله در انتخابات هزینه شود و منشاء رقم‌خوردن مشکلاتی شود که جمع‌کردن آن بعدا سخت‌تر خواهد بود...

اعتماد
منکر و معروف در جامعه امروزی
عباس عبدی
یک مشکل جدی ما این است که کلمات و اصطلاحات قدیمی را برای بیان موضوعات جامعه جدید استفاده می‌کنیم، در حالی که معانی سنتی آن کلمات همراه آنهاست و در جامعه جدید آن کلمات برای بیان مفاهیم و مقاصد دیگری باید به کار ‌رود و اگر نتوان مفاهیم جدید را بر آن کلمات بار کرد، آن کلمات مهجور و متروک و حتی ضدارزش خواهد شد... یکی از اصطلاحاتی که اگر مفهوم آن در جامعه جدید مورد توجه قرار نگیرد ممکن است دچار مخاطره مفهومی شود؛ امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر است... صاحبان قدرت مخاطب این امر و نهی‌ها قرار می‌گرفتند که فلان ظلم را مرتکب نشوند یا بهمان کار نیک را انجام دهند. در گذشته رفتارهای افراد مصداق و زمینه بروز این حکم کلی بودند. نکته جالب اینکه امر و نهی‌کننده هم شخص حقیقی بود و امر و نهی شونده نیز ماهیتی حقیقی داشت... مر به معروف در جامعه مدرن را نمی‌توان در توصیه به انجام فلان کار خوب یا نهی از انجام بهمان کار بد خلاصه کرد. مثلا اینکه به دیگران نیکی کن یا رشوه نگیر. وجه غالب امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر در جامعه امروزی، اصلاحات ساختاری است. به‌عبارت دیگر توصیه به اینکه کسی رشوه نگیرد در برابر توصیه و اقدام به اینکه ساختاری ایجاد شود که امکان و انگیزه رشوه‌گیری را کم کند، بسیار کم‌اهمیت است. بنابراین موضوع و در نتیجه مخاطب امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر، از فرد و رفتار فردی فراتر رفته و ابعاد ساختاری و غیرشخصی پیدا می‌کند... در مقام بیان نیز وسایل ارتباط‌جمعی و استفاده از شیوه‌های گوناگون مثل رسانه‌ها، کتاب، شعر، فیلم. سینما، تئاتر، نقاشی و حتی معماری و... نه‌تنها برای امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر بهتر و مؤثرتر عمل می‌کنند، بلکه استفاده از اینها به نسبت یک ضرورت نیز هست... .

کیهان
وقت گفتن است نه خاموشی!
حسین شریعتمداری: چند ساعت بعد از انتشار «توافق لوزان»، وزارت خارجه آمریکا با صدور یک بیانیه مطبوعاتی -MEDIA NOTE- تفسیر و نظر خود را -FACT SHEET- درباره مفاد توافق یاد شده منتشر کرد. آنچه در بیانیه توجیهی وزارت امور خارجه آمریکا آمده است با آنچه اعضای محترم تیم مذاکره‌کننده کشورمان درباره مفاد و محتوای توافق لوزان اعلام کرده و روی آن اصرار می‌ورزند، تفاوت‌های فاحش و در مواردی «متضاد» دارد. فکت شیت آمریکایی‌ها از «داده‌های‌نقدایران» در مقابل «وعده‌های نسیه حریف» خبر می‌دهد و در تمامیت آن، «فرمول نابودی تأسیسات‌ هسته‌ای ایران را می‌توان دید». از سوی دیگر، اعضای تیم هسته‌ای کشورمان تفسیر آمریکایی‌ها را مخدوش و نامعتبر معرفی می‌کنند و بر این باورند که آمریکایی‌ها مفاد توافق لوزان را مطابق میل و خواسته خود تفسیر کرده‌اند... اخیرا، شایعه‌ای در برخی از محافل مطرح شده است که هرچند رهبر معظم انقلاب بر ضرورت انتشار فکت‌شیت ایرانی تأکید ورزیده‌اند ولی پس از توضیح و درخواست تیم مذاکره‌کننده با عدم انتشار آن موافقت فرموده‌اند! بدیهی است که این نکته نمی‌تواند صحت داشته باشد و به نظر می‌رسد انتشار آن به‌منظور پیشگیری از درخواست دلسوزان برای انتشار برگه تفسیری بوده است! چراکه اولا به دلایل ذکر شده، انتشار فکت‌شیت ایرانی برای پیشگیری از سوءاستفاده حریف، ضروری و اجتناب‌ناپذیر است و ثانیا؛ حضرت آقا، تأکید فرموده‌اند که هرگز آنچه آشکارا اعلام می‌کنند با آنچه در نهان اعتقاد دارند، تفاوت و دوگانگی ندارد. البته به یقین مسائلی وجود دارد که اعلام علنی آن را به مصلحت نمی‌دانند و این، طبیعی و منطقی و در انطباق با مصالح عالی نظام و مردم نیز هست، اما به فرموده صریح حضرت ایشان، حالت اول، یعنی تفاوت نظر اعلام شده با آنچه در جلسات خصوصی مطرح می‌فرمایند، ناممکن است.

آفتاب
در جامعه بسته فساد بیشتری رخ می‌دهد
فیض ا... عرب سرخی در گفت‌وگویی به بررسی مذاکرات و تأثیر آن بر آرایش نیروهای سیاسی پرداخته است. او معتقد است: «نتیجه مذاکرات، دامنه نیروهای میانه دو جناح اصلاح‌طلب و اصولگرا را گسترده‌ترمی کند»... . اگر در ادامه راه شیوه تأیید صلاحیت‌های انتخابات مجلس به گونه‌ای باشد که از جناح اصلاح‌طلب بیشتر درعرصه انتخابات فرصت حضور داشته باشند می‌شود پیش‌بینی کرد که فضای مجلس هم مثل فضای اجتماعی به سمت اصلاح‌طلبان گرایش بیشتری خواهد داشت... واکنش‌های انتقادی که نسبت به اعلام مفاسد اقتصادی یا پول‌های کثیف شده است بیشتر سیاسی و احساسی است. دیر یا زود هر مدیری که رأس یک دستگاه اجرایی و نظارتی قرار بگیرد این مسائل را مطرح خواهد کرد. باید دانست در عالم امروز این مسائل قابل چشم‌پوشی و مخفی‌کردن نیست. این مفاسد به پول‌هایی منتهی شده است و این پول‌ها می‌تواند در جامعه از جمله در انتخابات هزینه شود و منشاء رقم‌خوردن مشکلاتی شود که جمع‌کردن آن بعدا سخت‌تر خواهد بود...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.