|

یادداشت

بودجه انقباضی با امید اجرایی بالا
هادی حق‌شناس- کارشناس اقتصادی
اولین موضوعی که در بودجه 94 خودنمایی می‌کند، تدوین یک لایحه بودجه انقباضی است. اگر بودجه معادل نرخ تورم سال‌جاری افزایش می‌یافت، می‌شد گفت بودجه انبساطی است اما چون هم بودجه عمومی کمتر از نرخ تورم افزایش یافته و هم بودجه جاری، می‌توان گفت دولت یک بودجه انقباضی تدوین کرده است. تنها بخشی از بودجه که انبساطی است، رقم مربوط به بودجه عمرانی است که افزایش حدود 16درصدی داشته. نکته دیگر میزان واقعی‌بودن و درصد تحقق اعداد و ارقامی است که دولت در لایحه خود به مجلس پیشنهاد داده. اگر ارقام پیشنهادی در بودجه 94 را با بودجه 93 مقایسه کنیم باید گفت بودجه واقعی‌تر تنظیم شده است. تنها نکته قابل‌توجه، بودجه عمرانی است که اگرچه به‌لحاظ آماری تنها 16درصد از بودجه سال 93 بیشتر شده است اما باید دید بودجه 93 تا چه حد محقق می‌شود؟ نهایتا می‌توان امیدوار بود از 41هزارمیلیاردتومان بودجه عمرانی سال‌جاری، 30هزارمیلیاردتومان آن محقق شود و آن‌وقت فاصله میان بودجه عمرانی پیشنهادی سال 94 با بودجه عمرانی محقق سال‌جاری، زیاد خواهد بود و تردیدی جدی در مورد تحقق آن وجود دارد. نکته قابل‌توجه دیگر توجه به کاهش درآمدهای نفتی است. اگرچه قیمت نفت کاهش یافته اما روند فروش نفت افزایشی است. در سال‌جاری افزایش صادرات غیرنفتی به سقف 31میلیارددلار رسید و پیش‌بینی می‌شود به 51میلیارددلار هم برسد و به نظر نمی‌رسد از این نظر مشکل خاصی مطرح شود. نکته دیگر اتکای قابل‌توجه دولت به درآمدهای مالیاتی و افزایش 22درصدی درآمدهای مالیاتی است اما نه از طریق افزایش نرخ مالیات، بلکه قرار شده مشاغل بیشتری مشمول مالیات شوند و نمونه آن مصوبه اخیر مجلس درخصوص پرداخت مالیات توسط آستان‌قدس‌رضوی و بنیادهای زیرمجموعه نهادهای نظامی است. با افزایش دامنه شمول مالیات‌دهندگان به‌راحتی می‌توان انتظار داشت که نه‌تنها افزایش 22درصدی که رقمی بالاتر از آن هم محقق شود.

خوب و بد آمارهای بودجه‌ای
مهدی پازوکی- کارشناس اقتصادی
مروری بر آمارهای ارایه‌شده در لایحه بودجه سال 94 نشان می‌دهد دولت با توجه به کاهش قیمت نفت، یک بودجه انقباضی تقدیم مجلس کرده و دولت تا حد ممکن تلاش کرده هزینه‌های خود را افزایش ندهد و به سمت کاهش نسبی هزینه‌ها حرکت کرده است. اما با وجود انقباضی‌بودن بودجه، باز هم نمی‌توان امیدوار بود که تمام ارقام موجود در بودجه محقق و هزینه‌ها تامین شود. دولت با توجه به کاهش 30دلاری قیمت نفت، قیمت نفت در بودجه را 72دلار اعلام کرده است؛ رقمی که به نظر می‌رسد تا حدودی خوشبینانه است و نگرانی از بابت تامین منابع نفتی را در پی دارد یا بودجه عمرانی هم کمی اغراق‌آمیز است. در حالی بودجه عمرانی کشور در سال 94 نسبت به رقم مصوب سال 93 افزایش 16درصدی داشته است که همواره در مورد میزان تحقق این بودجه تردیدهای جدی وجود دارد. در طول سال‌های گذشته کمتر سالی را می‌توان مثال زد که بودجه عمرانی در آن بالغ بر 70درصد افزایش یافته باشد. امسال هم آمارها می‌گوید بودجه عمرانی نهایتا تا 30هزارمیلیاردتومان محقق می‌شود اما دولت پیشنهاد داده بودجه عمرانی سال آتی حدود 48هزارمیلیاردتومان باشد، آن‌هم در شرایطی که ما کسری بودجه خواهیم داشت و دولت به‌مانند همه‌ساله ناچار خواهد شد از بودجه عمران کم کند و به بودجه جاری اضافه کند. اما نقطه‌قوت بودجه این است که بودجه جاری افزایش چندان زیادی نداشته است. بودجه عمومی نسبت به سال 93 تنها 13درصد و بودجه جاری 11درصد رشد کرده است و دولت اگر مدیریت درستی داشته باشد، می‌تواند هزینه‌های مازاد خود را حذف کند. برای نمونه در بودجه سال93، بودجه درنظرگرفته‌شده برای شورای نگهبان حدود 44میلیاردتومان بوده که قرار بوده بخشی از آن صرف کمک‌های مردمی شود. سوال این است که چرا بودجه این نهاد باید این میزان باشد و چرا باید کمک‌های مردمی از این محل انجام شود؟ دولت می‌تواند با یک بازنگری بودجه‌های اینچنینی را حذف و منابع محدود خود را مدیریت کند. یکی دیگر از موارد مورد توجه در بودجه، رشد 22درصدی درآمدهای مالیاتی است. شاید در نگاه اول این درآمد کمی غیرواقعی باشد اما اگر دولت و مجلس با هم معافیت‌های مالیاتی را حذف کنند، حتی می‌توان امیدوار بود که رقمی بیشتر از 86هزارمیلیاردتومان پیشنهادی در بودجه درآمد مالیاتی محقق شود.
بودجه انقباضی با امید اجرایی بالا
هادی حق‌شناس- کارشناس اقتصادی
اولین موضوعی که در بودجه 94 خودنمایی می‌کند، تدوین یک لایحه بودجه انقباضی است. اگر بودجه معادل نرخ تورم سال‌جاری افزایش می‌یافت، می‌شد گفت بودجه انبساطی است اما چون هم بودجه عمومی کمتر از نرخ تورم افزایش یافته و هم بودجه جاری، می‌توان گفت دولت یک بودجه انقباضی تدوین کرده است. تنها بخشی از بودجه که انبساطی است، رقم مربوط به بودجه عمرانی است که افزایش حدود 16درصدی داشته. نکته دیگر میزان واقعی‌بودن و درصد تحقق اعداد و ارقامی است که دولت در لایحه خود به مجلس پیشنهاد داده. اگر ارقام پیشنهادی در بودجه 94 را با بودجه 93 مقایسه کنیم باید گفت بودجه واقعی‌تر تنظیم شده است. تنها نکته قابل‌توجه، بودجه عمرانی است که اگرچه به‌لحاظ آماری تنها 16درصد از بودجه سال 93 بیشتر شده است اما باید دید بودجه 93 تا چه حد محقق می‌شود؟ نهایتا می‌توان امیدوار بود از 41هزارمیلیاردتومان بودجه عمرانی سال‌جاری، 30هزارمیلیاردتومان آن محقق شود و آن‌وقت فاصله میان بودجه عمرانی پیشنهادی سال 94 با بودجه عمرانی محقق سال‌جاری، زیاد خواهد بود و تردیدی جدی در مورد تحقق آن وجود دارد. نکته قابل‌توجه دیگر توجه به کاهش درآمدهای نفتی است. اگرچه قیمت نفت کاهش یافته اما روند فروش نفت افزایشی است. در سال‌جاری افزایش صادرات غیرنفتی به سقف 31میلیارددلار رسید و پیش‌بینی می‌شود به 51میلیارددلار هم برسد و به نظر نمی‌رسد از این نظر مشکل خاصی مطرح شود. نکته دیگر اتکای قابل‌توجه دولت به درآمدهای مالیاتی و افزایش 22درصدی درآمدهای مالیاتی است اما نه از طریق افزایش نرخ مالیات، بلکه قرار شده مشاغل بیشتری مشمول مالیات شوند و نمونه آن مصوبه اخیر مجلس درخصوص پرداخت مالیات توسط آستان‌قدس‌رضوی و بنیادهای زیرمجموعه نهادهای نظامی است. با افزایش دامنه شمول مالیات‌دهندگان به‌راحتی می‌توان انتظار داشت که نه‌تنها افزایش 22درصدی که رقمی بالاتر از آن هم محقق شود.

خوب و بد آمارهای بودجه‌ای
مهدی پازوکی- کارشناس اقتصادی
مروری بر آمارهای ارایه‌شده در لایحه بودجه سال 94 نشان می‌دهد دولت با توجه به کاهش قیمت نفت، یک بودجه انقباضی تقدیم مجلس کرده و دولت تا حد ممکن تلاش کرده هزینه‌های خود را افزایش ندهد و به سمت کاهش نسبی هزینه‌ها حرکت کرده است. اما با وجود انقباضی‌بودن بودجه، باز هم نمی‌توان امیدوار بود که تمام ارقام موجود در بودجه محقق و هزینه‌ها تامین شود. دولت با توجه به کاهش 30دلاری قیمت نفت، قیمت نفت در بودجه را 72دلار اعلام کرده است؛ رقمی که به نظر می‌رسد تا حدودی خوشبینانه است و نگرانی از بابت تامین منابع نفتی را در پی دارد یا بودجه عمرانی هم کمی اغراق‌آمیز است. در حالی بودجه عمرانی کشور در سال 94 نسبت به رقم مصوب سال 93 افزایش 16درصدی داشته است که همواره در مورد میزان تحقق این بودجه تردیدهای جدی وجود دارد. در طول سال‌های گذشته کمتر سالی را می‌توان مثال زد که بودجه عمرانی در آن بالغ بر 70درصد افزایش یافته باشد. امسال هم آمارها می‌گوید بودجه عمرانی نهایتا تا 30هزارمیلیاردتومان محقق می‌شود اما دولت پیشنهاد داده بودجه عمرانی سال آتی حدود 48هزارمیلیاردتومان باشد، آن‌هم در شرایطی که ما کسری بودجه خواهیم داشت و دولت به‌مانند همه‌ساله ناچار خواهد شد از بودجه عمران کم کند و به بودجه جاری اضافه کند. اما نقطه‌قوت بودجه این است که بودجه جاری افزایش چندان زیادی نداشته است. بودجه عمومی نسبت به سال 93 تنها 13درصد و بودجه جاری 11درصد رشد کرده است و دولت اگر مدیریت درستی داشته باشد، می‌تواند هزینه‌های مازاد خود را حذف کند. برای نمونه در بودجه سال93، بودجه درنظرگرفته‌شده برای شورای نگهبان حدود 44میلیاردتومان بوده که قرار بوده بخشی از آن صرف کمک‌های مردمی شود. سوال این است که چرا بودجه این نهاد باید این میزان باشد و چرا باید کمک‌های مردمی از این محل انجام شود؟ دولت می‌تواند با یک بازنگری بودجه‌های اینچنینی را حذف و منابع محدود خود را مدیریت کند. یکی دیگر از موارد مورد توجه در بودجه، رشد 22درصدی درآمدهای مالیاتی است. شاید در نگاه اول این درآمد کمی غیرواقعی باشد اما اگر دولت و مجلس با هم معافیت‌های مالیاتی را حذف کنند، حتی می‌توان امیدوار بود که رقمی بیشتر از 86هزارمیلیاردتومان پیشنهادی در بودجه درآمد مالیاتی محقق شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.