|

ویولن‌زن

ناهید کبیری/نويسنده، شاعر

هوا هنوز سرد نشده بود. عصرها اما سوز می‌آمد. غروب‌های خانه را تاب نمی‌آورد. آن چند خیابان اطراف مرکز فروشگاه‌های بزرگ بود و انبوه توریست‌هایی که در کافه‌ها و قهوه‌خانه‌ها و پیاده‌روها می‌چرخیدند و بسته‌های کوچک و بزرگی را که از این طرف و آن طرف خریده بودند، با خود حمل می‌کردند. بعضی‌ها هم مثل او با دو دست خالی موازی که در دو سوی تنش تاب ‌می‌خوردند گیج و بی‌هدف راه می‌رفتند و در جنب‌وجوش مردم گم می‌شدند. گاهی با یک بستنی کوچک قیفی خودش را به سرخوشی‌های جمع گره ‌می‌زد و کیک‌های خامه‌ای و باقلواهای پر شهدوشکر را طوری با احتیاط نگاه می‌کرد که قند و کلسترولش بالاتر نرود. خسته که می‌شد خودش را به میدان اصلی می‌رساند که روی یکی از صندلی‌های چوبی دور و بر بنشیند و مدت‌ها به انبوه کبوترها نگاه کند که ساکن بخش وسیعی از ضلع شرقی میدان بودند. در این میان بارها فکر کرده بود آیا این کبوترها با هم قوم و خویشند؟ همسایه‌اند؟ زن و شوهر و خانواده‌اند؟ اهل همین شهر و دیارند؟ یا در میانشان کسی هست که مثل من غریب باشد و وطنش را گم کرده باشد؟ صدای نوازنده‌های دوره‌گرد از این‌سو و آن‌سوی میدان درهم می‌دوید و او را وسوسه می‌کرد که باز هم ویولنش را با خود به خیابان بیاورد و در گوشه‌ای برای کبوترها ویولن بزند. از این فکر به هیجان آمد و با قدم‌های سبک‌تر به راه افتاد. ساعت از یازده‌ونیم گذشته بود که به آپارتمانش رسید. پشت پنجره اتاقش مدتی ایستاد و باز هم به چراغ‌های رنگی و مردمی که هنوز در رفت‌وآمد بودند، نگاه کرد. بعد پرده را کشید و به رختخواب رفت و بلافاصله خوابید. کمی بعد با صدای زنگ‌تلفن از جا پرید. شاید«مارگاریتا» بود که با آن لهجه انگلیسی غلیظ و صدای خش‌دار نامهربان بهانه‌ای پیدا کرده بود که به او زنگ بزند، اما او که هیچ نشانی از او نداشت. در رختخواب نشست. با گوشی تلفن در دستش، صدای بوق ‌ممتد آن و دیگر هیچ... خیالاتی شده بود. مارگاریتا کجا بود؟ آن‌هم در این وقت شب. آن‌هم بعد از آنکه در دادگاه همه‌چیز را به نفع خود تمام کرده بود و با پرداختن سهمی ناچیز، تمام کافه را از آن خود کرد. یعنی تمام دلخوشی او را... بعد از امضای ورقه‌های طلاق هم چشم‌های سرد آبی‌اش را خمار کرده و گفته بود: «حالا اگر بخواهی می‌توانی آخر هفته‌ها به کارت ادامه بدهی و حقوق بگیری...» چه سخاوتی! فردای آن روز مثل پسر‌بچه‌ای که اسباب بازی‌اش را از او گرفته باشند برای آخرین‌بار به کافه رفت تا ویولن و وسایل شخصی‌اش را بردارد و برای همیشه از آن شهر ابری بی‌رحم برود. چه انرژی و عشقی در آن کافه جاگذاشته بود. مشتری‌ها اغلب از سه بعدازظهر می‌آمدند و تا 10شب همه صندلی‌ها را پر می‌کردند. قهوه و کیک می‌خوردند، گپ می‌زدند. چای و کوکی می‌خوردند، گپ می‌زدند. بطری‌های تگری نوشابه را با چیپس و سالسا یا پنیر و زیتون سر می‌کشیدند، گپ می‌زدند و صورتحساب‌هایشان هی بالاتر می‌رفت. تا لحظه‌ای که موسیقی کلاسیک قطع شود و مدیر کافه با سبیل‌های پرپشت فلفل نمکی یک مرتبه سر حال بیاید، آرشه ویولن را به روی سیم‌ها بکشد و تا دلش می‌خواهد شور و دشتی و چهار مضراب و چهچهه بزند و با کف‌زدن مشتری‌ها چشم‌هایش را باز کند، ویولن را از روی شانه بردارد و همه خستگی‌ها و دلتنگی‌های غربتش را از یاد ببرد اما مارگاریتا شاید پس از شنیدن آواز اسپانیایی و گیتار«کارلوس» به یکباره از ویولن زن غمگین خسته شده بود. از لهجه تا ابد خارجی‌اش و از آن نت‌های بیگانه که فاصله آنها را هیچ وقت پر نمی‌کرد...بی‌خواب شده بود. از این شانه به آن شانه... فردا با یک رستوران معروف مشرف به دریا قرار مصاحبه داشت. کاش سازش به دل آنها می‌نشست و کار را می‌گرفت. اگر نه، می‌باید به کار در آشپزخانه رضایت دهد. هر چه بود پاییز استانبول با آن آفتاب درخشان و نسیمی که عطر آشنای عود و زعفران آن سوی مرز را به همراه داشت، او را به وطن نزدیک‌تر می‌کرد و نوستالژی‌های غریبی را با بوی نارنج و دلتنگی در هوای دور و بر می‌پراکند.
هوا هنوز سرد نشده بود. عصرها اما سوز می‌آمد. غروب‌های خانه را تاب نمی‌آورد. آن چند خیابان اطراف مرکز فروشگاه‌های بزرگ بود و انبوه توریست‌هایی که در کافه‌ها و قهوه‌خانه‌ها و پیاده‌روها می‌چرخیدند و بسته‌های کوچک و بزرگی را که از این طرف و آن طرف خریده بودند، با خود حمل می‌کردند. بعضی‌ها هم مثل او با دو دست خالی موازی که در دو سوی تنش تاب ‌می‌خوردند گیج و بی‌هدف راه می‌رفتند و در جنب‌وجوش مردم گم می‌شدند. گاهی با یک بستنی کوچک قیفی خودش را به سرخوشی‌های جمع گره ‌می‌زد و کیک‌های خامه‌ای و باقلواهای پر شهدوشکر را طوری با احتیاط نگاه می‌کرد که قند و کلسترولش بالاتر نرود. خسته که می‌شد خودش را به میدان اصلی می‌رساند که روی یکی از صندلی‌های چوبی دور و بر بنشیند و مدت‌ها به انبوه کبوترها نگاه کند که ساکن بخش وسیعی از ضلع شرقی میدان بودند. در این میان بارها فکر کرده بود آیا این کبوترها با هم قوم و خویشند؟ همسایه‌اند؟ زن و شوهر و خانواده‌اند؟ اهل همین شهر و دیارند؟ یا در میانشان کسی هست که مثل من غریب باشد و وطنش را گم کرده باشد؟ صدای نوازنده‌های دوره‌گرد از این‌سو و آن‌سوی میدان درهم می‌دوید و او را وسوسه می‌کرد که باز هم ویولنش را با خود به خیابان بیاورد و در گوشه‌ای برای کبوترها ویولن بزند. از این فکر به هیجان آمد و با قدم‌های سبک‌تر به راه افتاد. ساعت از یازده‌ونیم گذشته بود که به آپارتمانش رسید. پشت پنجره اتاقش مدتی ایستاد و باز هم به چراغ‌های رنگی و مردمی که هنوز در رفت‌وآمد بودند، نگاه کرد. بعد پرده را کشید و به رختخواب رفت و بلافاصله خوابید. کمی بعد با صدای زنگ‌تلفن از جا پرید. شاید«مارگاریتا» بود که با آن لهجه انگلیسی غلیظ و صدای خش‌دار نامهربان بهانه‌ای پیدا کرده بود که به او زنگ بزند، اما او که هیچ نشانی از او نداشت. در رختخواب نشست. با گوشی تلفن در دستش، صدای بوق ‌ممتد آن و دیگر هیچ... خیالاتی شده بود. مارگاریتا کجا بود؟ آن‌هم در این وقت شب. آن‌هم بعد از آنکه در دادگاه همه‌چیز را به نفع خود تمام کرده بود و با پرداختن سهمی ناچیز، تمام کافه را از آن خود کرد. یعنی تمام دلخوشی او را... بعد از امضای ورقه‌های طلاق هم چشم‌های سرد آبی‌اش را خمار کرده و گفته بود: «حالا اگر بخواهی می‌توانی آخر هفته‌ها به کارت ادامه بدهی و حقوق بگیری...» چه سخاوتی! فردای آن روز مثل پسر‌بچه‌ای که اسباب بازی‌اش را از او گرفته باشند برای آخرین‌بار به کافه رفت تا ویولن و وسایل شخصی‌اش را بردارد و برای همیشه از آن شهر ابری بی‌رحم برود. چه انرژی و عشقی در آن کافه جاگذاشته بود. مشتری‌ها اغلب از سه بعدازظهر می‌آمدند و تا 10شب همه صندلی‌ها را پر می‌کردند. قهوه و کیک می‌خوردند، گپ می‌زدند. چای و کوکی می‌خوردند، گپ می‌زدند. بطری‌های تگری نوشابه را با چیپس و سالسا یا پنیر و زیتون سر می‌کشیدند، گپ می‌زدند و صورتحساب‌هایشان هی بالاتر می‌رفت. تا لحظه‌ای که موسیقی کلاسیک قطع شود و مدیر کافه با سبیل‌های پرپشت فلفل نمکی یک مرتبه سر حال بیاید، آرشه ویولن را به روی سیم‌ها بکشد و تا دلش می‌خواهد شور و دشتی و چهار مضراب و چهچهه بزند و با کف‌زدن مشتری‌ها چشم‌هایش را باز کند، ویولن را از روی شانه بردارد و همه خستگی‌ها و دلتنگی‌های غربتش را از یاد ببرد اما مارگاریتا شاید پس از شنیدن آواز اسپانیایی و گیتار«کارلوس» به یکباره از ویولن زن غمگین خسته شده بود. از لهجه تا ابد خارجی‌اش و از آن نت‌های بیگانه که فاصله آنها را هیچ وقت پر نمی‌کرد...بی‌خواب شده بود. از این شانه به آن شانه... فردا با یک رستوران معروف مشرف به دریا قرار مصاحبه داشت. کاش سازش به دل آنها می‌نشست و کار را می‌گرفت. اگر نه، می‌باید به کار در آشپزخانه رضایت دهد. هر چه بود پاییز استانبول با آن آفتاب درخشان و نسیمی که عطر آشنای عود و زعفران آن سوی مرز را به همراه داشت، او را به وطن نزدیک‌تر می‌کرد و نوستالژی‌های غریبی را با بوی نارنج و دلتنگی در هوای دور و بر می‌پراکند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.