|

دو منظره

آلزایمر

علیشاه مولوی


وقتی درباره غزاله علیزاده فکر می‌کنم، بیشتر ساعت‌ها و تاریخ‌ها و آدم‌های آن روزها فراموشم می‌شود. من دچار نوعی فراموشی غریب شده‌ام که نمی‌دانم چگونه می‌آید و چگونه رهایم می‌کند. خاطرم هست که به دعوت براهنی برای شرکت در جلسه شعر‌خوانی رفته بودم که دوستان بسیاری چون سیدعلی صالحی و علی‌بابا چاهی هم حضور داشتند. پیش از شعرخوانی ما آنجا حرف‌های زیادی زدیم. به یاد دارم با دوستی که در آن دوران مدیریت یکی از مجلات ادبی را داشت صحبت‌هایی کردیم و من به ایشان گفتم که از رسانه‌ها انتقادی دارم و آن این بود که همه‌چیز به‌صورت ارتباط و مافیای انسانی شکل گرفته است. مثلا اینکه هر شاعر یا نویسنده‌ای اگر به سردبیر یک مجله نزدیک‌تر باشد شعرش یا داستانش بیشتر چاپ می‌شود. در واقع جریان‌سازی در مطبوعات به بسیاری از هنرمندان بزرگ و جریان‌ساز لطمه‌زده است! باید بگویم که درباره نویسنده بزرگ و باتکنیکی مثل غزاله علیزاده این اتفاق نه‌تنها در دوران حیاتش بلکه پس از مرگ زود‌هنگامش هم افتاد. مطبوعات به سختی جرات پرداختن به این نویسنده را داشته‌اند. برمی‌گردم به فضای آن جلسه، به خاطر دارم وقتی فرصت به من داده شد برای خواندن شعر، من شعری را که در آن سال برای «فروغ فرخزاد» نوشته بودم خواندم که بعدها البته به لحاظ فرم و اجرا آن را تغییرات بسیاری دادم شعر: ابرها را با نی/ اسب‌ها را با سورنا/ زن‌ها را با تازیانه می‌گریانند/ مردانی که با نی‌لبک‌پری کوچک غمگینی عاشقانه آه می‌کشند. یک‌بار دکترجواد مجابی درباره فروغ حرف جالبی زد و آن «نوذهنی» فروغ بود که نه‌تنها برای اولین‌بار بود که این نوع نگاه را درباره یک شاعر زن می‌دیدم بلکه برای همیشه در کنج ذهنم ثبت شد، اما چرا بحث «نوذهنی» و ماجرای این شعر درباره فروغ را به میان آوردم. یادم هست بعد از خواندن شعرم وقتی می‌خواستم بنشینم یک خانم بسیار محترم و باشخصیت قابل‌تامل نزدیک من شد و با احترام به من گفت:«آقای مولوی اجازه می‌دهید این شعر را بنویسم؟» و من هم شعر را به او دادم و رفتم سر جایم نشستم، یادم نیست چه کسی کنار من بود اما از او پرسیدم:« این خانم کی‌بود؟» که آن دوست به من پاسخ داد:«مگر او را نمی‌شناسی؟ غزاله علیزاده داستان‌نویس بود.» و من تا آن روز فقط داستان «خانه ادریسی‌ها»یش را خوانده بودم و هیچ‌وقت او را ندیده بودم و در واقع این اولین دیدار من با غزاله بود. به اعتقاد من اگر فروغ در شعر شاعری «نوذهن» بود، بی‌تردید غزاله علیزاده داستان‌نویس «نوذهن» زن ایران بود و هست. غزاله بسیار آوانگارد و مدرن بود. شبیه نوشته‌های خودش زندگی ‌کرد. بعد از دیدار اولم با او دو دیدار دیگر با او داشتم تا اینکه او برای همیشه پرواز کرد. شاید درون شعرهایم دو شعر بیشتر از همه برایم جالب‌تر باشد شعری که برای فروغ نوشتم و غزاله شنید و شعری که برای غزاله سرودم و ... .
شکوفه‌ها که بر شاخه‌ها ستاره می‌شوند
کسی اجازه ندارد بپرسد:
آرام باش، تو، عصبانی هستی
آخر
تن دادگان به طلا
تا دل‌دادگان به رویا!؟
تو عصبانی هستی فکر کن
جنگل با جراحت آن درخت، چه می‌کند؟: «تبر» بزند «تنه»ی او را که «دار» شد
تو عصبانی هستی
ببین، قمری‌ها که بر بستر یاس‌ها، مست می‌شوند
خواهران غمگین‌مان
آنها که آروزهایشان را،
در نیمه‌ تاریک ماه پنهان می‌کنند
و، نقطه پایان «بودن»‌شان را،
خودشان می‌گذارند
آرام‌باش، تو عصبانی هستی

وقتی درباره غزاله علیزاده فکر می‌کنم، بیشتر ساعت‌ها و تاریخ‌ها و آدم‌های آن روزها فراموشم می‌شود. من دچار نوعی فراموشی غریب شده‌ام که نمی‌دانم چگونه می‌آید و چگونه رهایم می‌کند. خاطرم هست که به دعوت براهنی برای شرکت در جلسه شعر‌خوانی رفته بودم که دوستان بسیاری چون سیدعلی صالحی و علی‌بابا چاهی هم حضور داشتند. پیش از شعرخوانی ما آنجا حرف‌های زیادی زدیم. به یاد دارم با دوستی که در آن دوران مدیریت یکی از مجلات ادبی را داشت صحبت‌هایی کردیم و من به ایشان گفتم که از رسانه‌ها انتقادی دارم و آن این بود که همه‌چیز به‌صورت ارتباط و مافیای انسانی شکل گرفته است. مثلا اینکه هر شاعر یا نویسنده‌ای اگر به سردبیر یک مجله نزدیک‌تر باشد شعرش یا داستانش بیشتر چاپ می‌شود. در واقع جریان‌سازی در مطبوعات به بسیاری از هنرمندان بزرگ و جریان‌ساز لطمه‌زده است! باید بگویم که درباره نویسنده بزرگ و باتکنیکی مثل غزاله علیزاده این اتفاق نه‌تنها در دوران حیاتش بلکه پس از مرگ زود‌هنگامش هم افتاد. مطبوعات به سختی جرات پرداختن به این نویسنده را داشته‌اند. برمی‌گردم به فضای آن جلسه، به خاطر دارم وقتی فرصت به من داده شد برای خواندن شعر، من شعری را که در آن سال برای «فروغ فرخزاد» نوشته بودم خواندم که بعدها البته به لحاظ فرم و اجرا آن را تغییرات بسیاری دادم شعر: ابرها را با نی/ اسب‌ها را با سورنا/ زن‌ها را با تازیانه می‌گریانند/ مردانی که با نی‌لبک‌پری کوچک غمگینی عاشقانه آه می‌کشند. یک‌بار دکترجواد مجابی درباره فروغ حرف جالبی زد و آن «نوذهنی» فروغ بود که نه‌تنها برای اولین‌بار بود که این نوع نگاه را درباره یک شاعر زن می‌دیدم بلکه برای همیشه در کنج ذهنم ثبت شد، اما چرا بحث «نوذهنی» و ماجرای این شعر درباره فروغ را به میان آوردم. یادم هست بعد از خواندن شعرم وقتی می‌خواستم بنشینم یک خانم بسیار محترم و باشخصیت قابل‌تامل نزدیک من شد و با احترام به من گفت:«آقای مولوی اجازه می‌دهید این شعر را بنویسم؟» و من هم شعر را به او دادم و رفتم سر جایم نشستم، یادم نیست چه کسی کنار من بود اما از او پرسیدم:« این خانم کی‌بود؟» که آن دوست به من پاسخ داد:«مگر او را نمی‌شناسی؟ غزاله علیزاده داستان‌نویس بود.» و من تا آن روز فقط داستان «خانه ادریسی‌ها»یش را خوانده بودم و هیچ‌وقت او را ندیده بودم و در واقع این اولین دیدار من با غزاله بود. به اعتقاد من اگر فروغ در شعر شاعری «نوذهن» بود، بی‌تردید غزاله علیزاده داستان‌نویس «نوذهن» زن ایران بود و هست. غزاله بسیار آوانگارد و مدرن بود. شبیه نوشته‌های خودش زندگی ‌کرد. بعد از دیدار اولم با او دو دیدار دیگر با او داشتم تا اینکه او برای همیشه پرواز کرد. شاید درون شعرهایم دو شعر بیشتر از همه برایم جالب‌تر باشد شعری که برای فروغ نوشتم و غزاله شنید و شعری که برای غزاله سرودم و ... .
شکوفه‌ها که بر شاخه‌ها ستاره می‌شوند
کسی اجازه ندارد بپرسد:
آرام باش، تو، عصبانی هستی
آخر
تن دادگان به طلا
تا دل‌دادگان به رویا!؟
تو عصبانی هستی فکر کن
جنگل با جراحت آن درخت، چه می‌کند؟: «تبر» بزند «تنه»ی او را که «دار» شد
تو عصبانی هستی
ببین، قمری‌ها که بر بستر یاس‌ها، مست می‌شوند
خواهران غمگین‌مان
آنها که آروزهایشان را،
در نیمه‌ تاریک ماه پنهان می‌کنند
و، نقطه پایان «بودن»‌شان را،
خودشان می‌گذارند
آرام‌باش، تو عصبانی هستی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.