|

نمایش

جعفر مدرس صادقی

یک تالار بزرگِ لخت و عور و خالی خالی توی یک ساختمان تازه‌ساز ــ تالاری که هیچچی توش نیست، نه یک صندلی حتا، نه میز، نه پرده‌ای به هیچ پنجره‌ای، و نه هیچ فرشی روی زمین. و فقط دوتا در دارد: یک در بزرگ اصلی که در ورودی تالار باشد و یک در کوچک گوشه‌ی تالار که به پُشت صحنه باز می‌شود. وقتی که اوّلین تماشاچی‌ها که ما باشیم وارد تالار می‌شویم، نمایش شروع شده است و چهار نفر بازیگر توی تالار خالی دنبال هم کرده‌اند و از این‌طرف به آن‌طرف می‌روند. ما که تماشاچی‌ها باشیم اوّل همان دم در و یک گوشه‌ای ایستاده‌ایم به تماشا و نمی‌دانیم چه‌کار کنیم و کجا برویم. آن چهار نفری که دوتادوتا دنبال هم کرده‌اند و از این‌طرف تالار به آن‌طرف تالار می‌روند کاری به کار تماشاچی‌ها ندارند، از وسط تماشاچی‌ها رد می‌شوند و هی برمی‌گردند به طرف تنها دری که به پُشت صحنه باز می‌شود و نیمه‌باز هم هست و یک نفر پنجمی هم آنجا هست که ایستاده است دم در و دارد ورود یک نفر دیگر را اعلام می‌کند. دوتا از آن چهار نفری که دنبال هم کرده‌اند سخت به هیجان آمده‌اند و سر و صدای زیادی به راه انداخته‌اند و به همه دارند خبر می‌دهند که یک نفر دارد می‌آید، اما آن دو نفر دیگر عین خیالشان نیست و دارند دنبال همدیگر می‌دوند و وقتی که به هم می‌رسند فقط پچ و پچ می‌کنند و می‌خندند. تماشاچی‌ها که اوّل همگی جا خورده‌اند و تا مدتی هنوز نمی‌دانند موضوع از چه قرار است، کم‌کم می‌آیند وسط و دوتا دوتا و سه‌تا سه‌تا گوشه و کنار تالار می‌ایستند، اما هیچ‌کس نمی‌داند به کدام طرف نگاه کند. هر چهارتا بازیگر همان‌طور که دارند از این‌طرف به آن‌طرف می‌روند، پای تماشاچی‌ها را هم لگد می‌کنند و به این و آن تنه می‌زنند و گاهی هم برمی‌گردند به طرف آن در نیمه‌باز و نگاهی می‌اندازند که ببینند کسی می‌آید یا نه. این ماجرا به همین ترتیب یک ساعتی ادامه پیدا می‌کند و آن یک نفری که دارد از لای در نیمه‌باز پُشت صحنه را تماشا می‌کند دائم دارد از یک نفر دیگر که دارد می‌آید حرف می‌زند و می‌گوید که ایشان در این لحظه دارند از پله‌ها می‌آیند پایین و ایشان در این لحظه دارند با خبرنگارهایی که دنبالشان هستند حرف می‌زنند و ایشان در این لحظه دارند برای آنهایی که دارند بدرقه‌شان می‌کنند دست تکان می‌دهند و حالا یک نفر برای ایشان پُشت پا انداخت و ایشان سکندری خوردند، اما بلند شدند، دستی به لباسشان کشیدند و دارند می‌آیند به طرف ما... ولی تماشاچی‌های کنجکاوی‌ که آرام‌آرام خودشان را رسانده‌اند جلوی همان در نیمه‌بازی که به پُشت صحنه می‌رود، هرچه از لای در نگاه می‌کنند چیزی نمی‌بینند. با این‌همه، درست همان لحظه‌‌ای که کُفر تماشاچی‌ها درآمده است و دارند برای آن چهار بازیگری که از این‌طرف تالار به آن‌طرف می‌روند شیشکی می‌بندند و سر راهشان را می‌گیرند و چیزی نمانده است که یک دعوا و بزن‌بزنی راه بیفتد، صدای هورا و دست زدنی از پُشت در بلند می‌‌شود. تماشاچی‌ها و بازیگرها همه ساکت می‌شوند و هر کسی سر جای خودش بی‌حرکت می‌ایستد و نگاه می‌کند به در. همه‌ی نفس‌ها توی سینه‌ها حبس شده است. بازیگری که ایستاده بود دم در، در را چهارتاق باز می‌کند و می‌رود کنار. از روبه‌رو که نگاه می‌کنیم، می‌بینیم شوخی‌شوخی یک نفر دارد می‌آید به طرف ما، از دهانه‌ی در رد می‌شود و می‌آید توی تالار. بارانی بلندی پوشیده است که می‌رسد تا مُچ پاهاش و کلاه شاپوی گنده‌ای هم روی سرش است که آمده است تا روی شانه‌هاش. سر و گردنی در کار نیست. گردنش شاید مانده باشد زیر کلاه، اما سر ندارد. چند قدم آمد به طرف ما و بعد پیچید به سمت چپ و رفت وسط تالار. هر جایی که می‌رفت، تماشاچی‌ها می‌رفتند کنار و کوچه باز می‌کردند. همین که رسید به آن وسط، یک دقیقه‌ای ایستاد و سری چرخاند. سر که نه. چرخی زد و نگاهی به دور و برش انداخت. نگاه که چه عرض کنم. دستهاش را از توی جیبهای بارانیش درآورد و کف دستهاش را رو به تماشاچی‌ها گرفت و چرخاند. معلوم نبود که داشت تشکر می‌کرد یا داشت علامت می‌داد که همان‌جا که هستید بمانید و یا این که داشت خداحافظی می‌کرد. راه افتاد به طرف در ورودی. تماشاچی‌ها رفتند کنار و کوچه باز کردند تا از در ورودی برود بیرون.
یک تالار بزرگِ لخت و عور و خالی خالی توی یک ساختمان تازه‌ساز ــ تالاری که هیچچی توش نیست، نه یک صندلی حتا، نه میز، نه پرده‌ای به هیچ پنجره‌ای، و نه هیچ فرشی روی زمین. و فقط دوتا در دارد: یک در بزرگ اصلی که در ورودی تالار باشد و یک در کوچک گوشه‌ی تالار که به پُشت صحنه باز می‌شود. وقتی که اوّلین تماشاچی‌ها که ما باشیم وارد تالار می‌شویم، نمایش شروع شده است و چهار نفر بازیگر توی تالار خالی دنبال هم کرده‌اند و از این‌طرف به آن‌طرف می‌روند. ما که تماشاچی‌ها باشیم اوّل همان دم در و یک گوشه‌ای ایستاده‌ایم به تماشا و نمی‌دانیم چه‌کار کنیم و کجا برویم. آن چهار نفری که دوتادوتا دنبال هم کرده‌اند و از این‌طرف تالار به آن‌طرف تالار می‌روند کاری به کار تماشاچی‌ها ندارند، از وسط تماشاچی‌ها رد می‌شوند و هی برمی‌گردند به طرف تنها دری که به پُشت صحنه باز می‌شود و نیمه‌باز هم هست و یک نفر پنجمی هم آنجا هست که ایستاده است دم در و دارد ورود یک نفر دیگر را اعلام می‌کند. دوتا از آن چهار نفری که دنبال هم کرده‌اند سخت به هیجان آمده‌اند و سر و صدای زیادی به راه انداخته‌اند و به همه دارند خبر می‌دهند که یک نفر دارد می‌آید، اما آن دو نفر دیگر عین خیالشان نیست و دارند دنبال همدیگر می‌دوند و وقتی که به هم می‌رسند فقط پچ و پچ می‌کنند و می‌خندند. تماشاچی‌ها که اوّل همگی جا خورده‌اند و تا مدتی هنوز نمی‌دانند موضوع از چه قرار است، کم‌کم می‌آیند وسط و دوتا دوتا و سه‌تا سه‌تا گوشه و کنار تالار می‌ایستند، اما هیچ‌کس نمی‌داند به کدام طرف نگاه کند. هر چهارتا بازیگر همان‌طور که دارند از این‌طرف به آن‌طرف می‌روند، پای تماشاچی‌ها را هم لگد می‌کنند و به این و آن تنه می‌زنند و گاهی هم برمی‌گردند به طرف آن در نیمه‌باز و نگاهی می‌اندازند که ببینند کسی می‌آید یا نه. این ماجرا به همین ترتیب یک ساعتی ادامه پیدا می‌کند و آن یک نفری که دارد از لای در نیمه‌باز پُشت صحنه را تماشا می‌کند دائم دارد از یک نفر دیگر که دارد می‌آید حرف می‌زند و می‌گوید که ایشان در این لحظه دارند از پله‌ها می‌آیند پایین و ایشان در این لحظه دارند با خبرنگارهایی که دنبالشان هستند حرف می‌زنند و ایشان در این لحظه دارند برای آنهایی که دارند بدرقه‌شان می‌کنند دست تکان می‌دهند و حالا یک نفر برای ایشان پُشت پا انداخت و ایشان سکندری خوردند، اما بلند شدند، دستی به لباسشان کشیدند و دارند می‌آیند به طرف ما... ولی تماشاچی‌های کنجکاوی‌ که آرام‌آرام خودشان را رسانده‌اند جلوی همان در نیمه‌بازی که به پُشت صحنه می‌رود، هرچه از لای در نگاه می‌کنند چیزی نمی‌بینند. با این‌همه، درست همان لحظه‌‌ای که کُفر تماشاچی‌ها درآمده است و دارند برای آن چهار بازیگری که از این‌طرف تالار به آن‌طرف می‌روند شیشکی می‌بندند و سر راهشان را می‌گیرند و چیزی نمانده است که یک دعوا و بزن‌بزنی راه بیفتد، صدای هورا و دست زدنی از پُشت در بلند می‌‌شود. تماشاچی‌ها و بازیگرها همه ساکت می‌شوند و هر کسی سر جای خودش بی‌حرکت می‌ایستد و نگاه می‌کند به در. همه‌ی نفس‌ها توی سینه‌ها حبس شده است. بازیگری که ایستاده بود دم در، در را چهارتاق باز می‌کند و می‌رود کنار. از روبه‌رو که نگاه می‌کنیم، می‌بینیم شوخی‌شوخی یک نفر دارد می‌آید به طرف ما، از دهانه‌ی در رد می‌شود و می‌آید توی تالار. بارانی بلندی پوشیده است که می‌رسد تا مُچ پاهاش و کلاه شاپوی گنده‌ای هم روی سرش است که آمده است تا روی شانه‌هاش. سر و گردنی در کار نیست. گردنش شاید مانده باشد زیر کلاه، اما سر ندارد. چند قدم آمد به طرف ما و بعد پیچید به سمت چپ و رفت وسط تالار. هر جایی که می‌رفت، تماشاچی‌ها می‌رفتند کنار و کوچه باز می‌کردند. همین که رسید به آن وسط، یک دقیقه‌ای ایستاد و سری چرخاند. سر که نه. چرخی زد و نگاهی به دور و برش انداخت. نگاه که چه عرض کنم. دستهاش را از توی جیبهای بارانیش درآورد و کف دستهاش را رو به تماشاچی‌ها گرفت و چرخاند. معلوم نبود که داشت تشکر می‌کرد یا داشت علامت می‌داد که همان‌جا که هستید بمانید و یا این که داشت خداحافظی می‌کرد. راه افتاد به طرف در ورودی. تماشاچی‌ها رفتند کنار و کوچه باز کردند تا از در ورودی برود بیرون.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.