|

تجدید چاپ چند کتاب از محمد محمدعلی

چشم دوم

محمد محمدعلی، از نویسندگان مطرح معاصر ماست که گرچه سال‌هاست کار تازه‌ای از او در ایران منتشر نشده، اما آثارش مدام تجدید چاپ می‌شوند چراکه سبک نوشتاری او به‌گونه‌ای است که نه‌فقط منتقدان و داستان‌خوان‌های حرفه‌ای که مخاطبان عادی ادبیات را نیز به خود جلب کرده است. او در آثارش همواره به سراغ مضامین متعدد و متنوعی رفته است. از کارمندان و زندگی مردم طبقه متوسط گرفته تا کارگران و شخصیت‌های اساطیری، همگی دستمایه محمدعلی برای خلق داستان بوده‌اند و گاهی هم در آثار او اینها همه در هم تنیده شده‌اند، مثل «برهنه در باد» که در عین پرداختن به زندگی شهری معاصر، گوشه‌چشمی هم به اسطوره دارد. اخیرا انتشارات کتابسرای تندیس، کتاب‌هایی را از محمد محمدعلی تجدید چاپ کرده است. کتاب‌هایی چون «از ما بهتران»، «بازنشستگی»، سه‌گانه «روز اول عشق» و... که پیش از این از طرف ناشران دیگری منتشر شده بودند و اکنون کتابسرای تندیس دست به انتشار دوباره‌شان زده است.
سه‌گانه روز اول عشق
سه‌گانه روز اول عشق، سه کتاب است به نام‌های «آدم و حوا»، «مشی و مشیانه» و «جمشید و جمک». محمدعلی در هر یک از بخش‌های این سه‌گانه، به سراغ وجهی از کهن‌الگوی عشق رفته و آن را روایت کرده است. او در سه‌گانه روز اول عشق، ازلی‌ترین عاشقانه‌ها را دستمایه کار خود قرار داده. در آدم و حوا، عشق آدم و حوا را روایت کرده و در مشی و مشیانه داستان آفرینش نخستین زن و مرد را در اسطوره‌های ایرانی و در جمشید و جمک، داستان جمشید اسطوره‌ای را از زبان جمک - همسر جمشید - بازگفته است. اینک، قسمتی از جمشید و جمک، سومین بخش سه‌گانه روز اول عشق: «ما به عشق دیدار و مجالست با برترین‌های گیتی می‌زیستیم. عاشق قدرت در میان مردمان پرشوکت بودیم. دیگر خواهرم اردوک و دیگر برادرم اسپی تور نیز چنین بودند، اما آنان مجال نیافتند چون ما در جبهه اهورا خود را بشناسند و به دیگران بشناسانند. عشق به قدرت، توانایی و قابلیت انجام کار به همراه دارد. عشق به وادارکردن دیگران به تسلیم و رضا در برابر خواست خود، لذتی در پی دارد وصف‌ناشدنی. شاید تو که قرن‌ها پس از ما به گیتی آمده‌ای و خود را کامران صبوری می‌خوانی، یا برخی کسان که در سده‌ها و هزاره‌های بین ما زیسته‌اند یا آیندگانی که از پی می‌آیند، این سخن را ناهموار و به خودبزرگ‌بینی و خودخواهی و منیت من و جمشید تعبیر و تفسیر کنند و در مقام سرزنش برآیند و... من از آنان نمی‌هراسم که حتی جمشید را چنین پندارند. حتی نمی‌هراسم بیندیشند که ما به آدمیان نژاده می‌اندیشیده‌ایم...»
بازنشستگی و داستان‌های دیگر
«بازنشستگی و داستان‌های دیگر»، کتاب دیگر محمد محمدعلی است که این روزها از طرف نشر کتابسرای تندیس تجدیدچاپ شده است. مجموعه‌ای که در سال 1377 لوح تقدیر 20 سال ادبیات داستانی را برای محمدعلی به ارمغان آورد. بازنشستگی و داستان‌های دیگر، شامل پنج داستان است با عنوان‌های «مرغدانی»، «بازنشسته»، «پشت شیشه مشجر»، «بین خواب و بیداری» و «پوسترهای دوپولی». محمدعلی در این داستان‌ها، روایتگر زندگی طبقه متوسط است. شخصیت‌های داستان‌های او در این کتاب، هریک به بحرانی دچارند. بحرانی که گاه آنها را به کابوس و جنون و رفتارهای نامتعارف می‌کشاند. اینک سطرهایی از داستان بازنشسته، از این مجموعه: «آن سال، از اینکه در سطر آخر حکمش از افزایش حقوق حرفی به میان نیامده بود، دلخور بود. آرزو کرده بود،‌ ای کاش می‌توانست با مدرکی بالاتر از دیپلم استخدام شود و آقا بالاسر کمتری داشته باشد. پرونده‌ها را خودش امضا کند و از نحوه کار دیگران گزارش بدهد. یک هفته بعد از شروع کارش، سعی کرد مچ مسوولش را بگیرد. بفهمد از چه راهی جعل سند می‌کند تا عده‌ای را که شرایط بازنشسته‌شدن ندارند، جزو لیست بازنشستگان دولت قلمداد کند. به یک ماه نرسید که سر از کار او درآورد. تمام افراد شبکه اطراف مسوولش را شناخت. گزارشی تهیه کرد و فرستاد بالا. گزارش گم شد...»
دریغ از روبه‌رو
اگر شخصیت داستان‌های مجموعه بازنشستگی، کارمندان هستند، در مجموعه «دریغ از روبه‌رو»، محمد محمدعلی به سراغ قشر کارگر رفته و برش‌هایی از زندگی آنها را روایت کرده است. «عکاسی»، «پرمایه در مهتاب»، «رسول مرگ»، «صادق ببو و خلیفه برقی»، «چاله و چنبر»، «اجیر»، «خورشیدهای سنگی»، «نخل و باران»، «کوتاه و عاشقانه... بشود یا نشود؟»، «ماده سالاری و کله هندی»، 10 داستانی هستند که مجموعه دریغ از روبه‌رو از آنها تشکیل شده است. آنچه می‌خوانید بخشی است از داستان پرمایه در مهتاب، از این مجموعه: «هر روز آنقدر تلمبه می‌زدم تا بشکه بالای تنور پر نفت سیاه شود برای عصر و شب. بعد پیت‌های آرد را می‌آوردم کنار تشتک خمیر. علی نان درآر و شاطر که می‌رفتند استراحت ظهرانه، من هم در را روی خودم می‌بستم و روانه اتاقک بالای کته می‌شدم. لباس عوض می‌کردم و از توی چمدان زیر تختم قلم‌مو و رنگ و بوم را بیرون می‌آوردم...»
از ما بهتران
«از ما بهتران»، از مجموعه داستان‌های قدیمی‌تر محمد محمدعلی است. مجموعه داستانی که محمدعلی در آن باورهای خرافی را ترسیم کرده است و حال و هوای آن با حال و هوای کارهای بعدی نویسنده متفاوت است. «جن»، «سرناچی»، «چشم سفید»، «قاسم شرط‌بند»، «علی پیش‌پیشی»، «ما بی‌گداران»، «مرغ عشق و آهو»، «ایستگاه هراس»، «شکار در سراب نیلوفر»، «چهارشنبه‌سوری» و «میهمانسرا»، عنوان‌های داستان‌های مجموعه از ما بهتران است.
چشم دوم و چند داستان دیگر
«چشم دوم و چند داستان دیگر»، شامل پنج داستان از محمد محمدعلی است. «بابا آدم و نسیم سحر»، «چشم دوم»، «موج نارنجی»، «ماموریت سوم»، «مرداب و آفتاب»، عنوان‌های داستان‌های این مجموعه است. اینک سطرهایی از داستان چشم دوم از این مجموعه: «صدای دویدن مردم و شلیک مسلسل (یا اسلحه کمری) را می‌شنیدم. انگار که بین خواب و بیداری هنوز به هوش بودم، اما بی‌حس بودم و کرخت و بی‌رمق... احساس می‌کردم که یکی از چشم‌هایم سالم مانده و همان دوروبرهاست و دیگری در کاسه‌اش از وسط به دو نیم شده است. فریاد می‌زدم تا مبادا کسی آن چشم بیرون افتاده از کاسه را زیر پا له کند...»
محمد محمدعلی، از نویسندگان مطرح معاصر ماست که گرچه سال‌هاست کار تازه‌ای از او در ایران منتشر نشده، اما آثارش مدام تجدید چاپ می‌شوند چراکه سبک نوشتاری او به‌گونه‌ای است که نه‌فقط منتقدان و داستان‌خوان‌های حرفه‌ای که مخاطبان عادی ادبیات را نیز به خود جلب کرده است. او در آثارش همواره به سراغ مضامین متعدد و متنوعی رفته است. از کارمندان و زندگی مردم طبقه متوسط گرفته تا کارگران و شخصیت‌های اساطیری، همگی دستمایه محمدعلی برای خلق داستان بوده‌اند و گاهی هم در آثار او اینها همه در هم تنیده شده‌اند، مثل «برهنه در باد» که در عین پرداختن به زندگی شهری معاصر، گوشه‌چشمی هم به اسطوره دارد. اخیرا انتشارات کتابسرای تندیس، کتاب‌هایی را از محمد محمدعلی تجدید چاپ کرده است. کتاب‌هایی چون «از ما بهتران»، «بازنشستگی»، سه‌گانه «روز اول عشق» و... که پیش از این از طرف ناشران دیگری منتشر شده بودند و اکنون کتابسرای تندیس دست به انتشار دوباره‌شان زده است.
سه‌گانه روز اول عشق
سه‌گانه روز اول عشق، سه کتاب است به نام‌های «آدم و حوا»، «مشی و مشیانه» و «جمشید و جمک». محمدعلی در هر یک از بخش‌های این سه‌گانه، به سراغ وجهی از کهن‌الگوی عشق رفته و آن را روایت کرده است. او در سه‌گانه روز اول عشق، ازلی‌ترین عاشقانه‌ها را دستمایه کار خود قرار داده. در آدم و حوا، عشق آدم و حوا را روایت کرده و در مشی و مشیانه داستان آفرینش نخستین زن و مرد را در اسطوره‌های ایرانی و در جمشید و جمک، داستان جمشید اسطوره‌ای را از زبان جمک - همسر جمشید - بازگفته است. اینک، قسمتی از جمشید و جمک، سومین بخش سه‌گانه روز اول عشق: «ما به عشق دیدار و مجالست با برترین‌های گیتی می‌زیستیم. عاشق قدرت در میان مردمان پرشوکت بودیم. دیگر خواهرم اردوک و دیگر برادرم اسپی تور نیز چنین بودند، اما آنان مجال نیافتند چون ما در جبهه اهورا خود را بشناسند و به دیگران بشناسانند. عشق به قدرت، توانایی و قابلیت انجام کار به همراه دارد. عشق به وادارکردن دیگران به تسلیم و رضا در برابر خواست خود، لذتی در پی دارد وصف‌ناشدنی. شاید تو که قرن‌ها پس از ما به گیتی آمده‌ای و خود را کامران صبوری می‌خوانی، یا برخی کسان که در سده‌ها و هزاره‌های بین ما زیسته‌اند یا آیندگانی که از پی می‌آیند، این سخن را ناهموار و به خودبزرگ‌بینی و خودخواهی و منیت من و جمشید تعبیر و تفسیر کنند و در مقام سرزنش برآیند و... من از آنان نمی‌هراسم که حتی جمشید را چنین پندارند. حتی نمی‌هراسم بیندیشند که ما به آدمیان نژاده می‌اندیشیده‌ایم...»
بازنشستگی و داستان‌های دیگر
«بازنشستگی و داستان‌های دیگر»، کتاب دیگر محمد محمدعلی است که این روزها از طرف نشر کتابسرای تندیس تجدیدچاپ شده است. مجموعه‌ای که در سال 1377 لوح تقدیر 20 سال ادبیات داستانی را برای محمدعلی به ارمغان آورد. بازنشستگی و داستان‌های دیگر، شامل پنج داستان است با عنوان‌های «مرغدانی»، «بازنشسته»، «پشت شیشه مشجر»، «بین خواب و بیداری» و «پوسترهای دوپولی». محمدعلی در این داستان‌ها، روایتگر زندگی طبقه متوسط است. شخصیت‌های داستان‌های او در این کتاب، هریک به بحرانی دچارند. بحرانی که گاه آنها را به کابوس و جنون و رفتارهای نامتعارف می‌کشاند. اینک سطرهایی از داستان بازنشسته، از این مجموعه: «آن سال، از اینکه در سطر آخر حکمش از افزایش حقوق حرفی به میان نیامده بود، دلخور بود. آرزو کرده بود،‌ ای کاش می‌توانست با مدرکی بالاتر از دیپلم استخدام شود و آقا بالاسر کمتری داشته باشد. پرونده‌ها را خودش امضا کند و از نحوه کار دیگران گزارش بدهد. یک هفته بعد از شروع کارش، سعی کرد مچ مسوولش را بگیرد. بفهمد از چه راهی جعل سند می‌کند تا عده‌ای را که شرایط بازنشسته‌شدن ندارند، جزو لیست بازنشستگان دولت قلمداد کند. به یک ماه نرسید که سر از کار او درآورد. تمام افراد شبکه اطراف مسوولش را شناخت. گزارشی تهیه کرد و فرستاد بالا. گزارش گم شد...»
دریغ از روبه‌رو
اگر شخصیت داستان‌های مجموعه بازنشستگی، کارمندان هستند، در مجموعه «دریغ از روبه‌رو»، محمد محمدعلی به سراغ قشر کارگر رفته و برش‌هایی از زندگی آنها را روایت کرده است. «عکاسی»، «پرمایه در مهتاب»، «رسول مرگ»، «صادق ببو و خلیفه برقی»، «چاله و چنبر»، «اجیر»، «خورشیدهای سنگی»، «نخل و باران»، «کوتاه و عاشقانه... بشود یا نشود؟»، «ماده سالاری و کله هندی»، 10 داستانی هستند که مجموعه دریغ از روبه‌رو از آنها تشکیل شده است. آنچه می‌خوانید بخشی است از داستان پرمایه در مهتاب، از این مجموعه: «هر روز آنقدر تلمبه می‌زدم تا بشکه بالای تنور پر نفت سیاه شود برای عصر و شب. بعد پیت‌های آرد را می‌آوردم کنار تشتک خمیر. علی نان درآر و شاطر که می‌رفتند استراحت ظهرانه، من هم در را روی خودم می‌بستم و روانه اتاقک بالای کته می‌شدم. لباس عوض می‌کردم و از توی چمدان زیر تختم قلم‌مو و رنگ و بوم را بیرون می‌آوردم...»
از ما بهتران
«از ما بهتران»، از مجموعه داستان‌های قدیمی‌تر محمد محمدعلی است. مجموعه داستانی که محمدعلی در آن باورهای خرافی را ترسیم کرده است و حال و هوای آن با حال و هوای کارهای بعدی نویسنده متفاوت است. «جن»، «سرناچی»، «چشم سفید»، «قاسم شرط‌بند»، «علی پیش‌پیشی»، «ما بی‌گداران»، «مرغ عشق و آهو»، «ایستگاه هراس»، «شکار در سراب نیلوفر»، «چهارشنبه‌سوری» و «میهمانسرا»، عنوان‌های داستان‌های مجموعه از ما بهتران است.
چشم دوم و چند داستان دیگر
«چشم دوم و چند داستان دیگر»، شامل پنج داستان از محمد محمدعلی است. «بابا آدم و نسیم سحر»، «چشم دوم»، «موج نارنجی»، «ماموریت سوم»، «مرداب و آفتاب»، عنوان‌های داستان‌های این مجموعه است. اینک سطرهایی از داستان چشم دوم از این مجموعه: «صدای دویدن مردم و شلیک مسلسل (یا اسلحه کمری) را می‌شنیدم. انگار که بین خواب و بیداری هنوز به هوش بودم، اما بی‌حس بودم و کرخت و بی‌رمق... احساس می‌کردم که یکی از چشم‌هایم سالم مانده و همان دوروبرهاست و دیگری در کاسه‌اش از وسط به دو نیم شده است. فریاد می‌زدم تا مبادا کسی آن چشم بیرون افتاده از کاسه را زیر پا له کند...»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.