بیجنبشی
شرق: «یکراست از خود جهنم پا شده بود و آمده بود خانه من. نصف شب، چشم که باز کردم دیدم روی صندلی، روبهروی آینه، پایین پام نشسته، زل زده به چشمهام. خوب و واضحش نمیتوانستم ببینم. آتش چشمهاش، در ظلمت شب، اذیت میکرد چشمهام را. اما این اذیت مختصر چه اهمیتی میتوانست داشته باشد در برابر ترسی که به جانم افتاده بود؟ زمان برد تا بفهمم آنچه میبینم رؤیا نیست و این موجود ترسناک، به خواب و خطای دید یا به اوهام شبانهام ربطی ندارد. از بچگی چشمهام عادت داشتند به بازسازی موجودات مهیب... همین که مردمکها خودشان را با تاریکی وفق میدادند، فیالفور از سایهها و لباسها و نقشونگارهای روی دیوار هیولاها را بیرون میکشیدند تا به جانم بیفتند و آزارم دهند»؛ این آغاز رمان «نوبت ناتائیل» از علی میرفتاح است که بهتازگی در نشر مرکز منتشر شده است. همانطور که در چند سطر ابتدایی داستان میبینیم، راوی یک شب کسی را میبیند که سراغش آمده و نخست فکر میکند مرگش فرارسیده و او آمده تا جانش را بگیرد، اما تصورش اشتباه است و سپس فکر میکند این شیطان است که سراغ او آمده و با خود فکر میکند که میتواند با او همپیمان شود و مدتی دستیارش
باشد اما آنچه میبیند شیطان هم نیست. او خود میگوید فرشته عذاب است و گناهکارها را عذاب میدهد و البته اینبار آمده تا از راوی برای انجام مأموریتی کمک بگیرد. راوی به هر ترتیبی هست شب را به صبح میرساند اما فردا باز هم فرشته عذاب را روبهرویش میبیند: «صبح شد. هم نور خورشید به چشمم تابید، هم هیاهوی شهر گوشم را آزرد. ته حلقم تلخ بود، ذهنم تقلا میکرد بال و پرش را از خواب و رؤیا برچیند، هرچه زودتر عالم واقع را دریابد. با چشمانی باز و بسته، با سری منگ، با خیالی پریشان، پتو را کنار زدم بلند شدم؛ بلند نشدم؛ میخواستم خیز بردارم بلند شوم که همان مأمور جهنمی را روبهروی تختم، روی صندلی دیدم. همچه جا خوردم که عین برقگرفتهها به عقب پرت شدم. کمرم محکم به دیوار خورد. راه نفسم برای دقیقهای، بند آمد». راوی داستان، آشفته و ترسخورده با خود فکر میکند آنچه میبیند وهم و خیال است یا واقعیت؟ آرزو میکند واقعیت نباشد و باز به حال خودش رها شود تا زندگی روزمره همیشگیاش را پیش بگیرد. از سوی دیگر، فکر میکند اگر با فرشته عذاب همراهی کند میتواند به شهرت برسد و با عنوان مأمور جهنمی شناخته شود. به هر حال راوی چارهای ندارد تا
همراه با فرشته عذاب شود تا او مأموریتش را انجام دهد و اینچنین زندگی او شکلی متفاوت به خود میگیرد.
«کاتالپسی» عنوان نمایشنامهای است از علی امیرریاحی که مدتی پیش در نشر روزبهان منتشر شد. آنطور که در خود کتاب هم اشاره شده، کاتالپسی نوعی اختلال روانی-حرکتی است و در این بیماری، فعالیتهای بدنی انسان کاهش پیدا میکند و بدن با نوعی خشکی و سفتی ماهیچهها روبهرو میشود. وضعیت فیزیکی فرد بهسختی تغییر میکند و انسان حساسیت خود را به درد به تدریج از دست میدهد. این بیماری را میتوان نوعی بیجنبشی دانست و ارتباطش با نمایشنامه وضعیتی است که یکی از شخصیتهای نمایش به آن دچار است. نویسنده این نمایشنامه، پیشتر چند ترجمه و یک مجموعه داستان منتشر کرده بود و «کاتالپسی» نمایشنامهای است که در سال 1398 روی صحنه رفت. کیانوش و شهرزاد، زن و شوهری هستند که از شخصیتهای اصلی نمایش به شمار میروند. در بخشی از دیالوگ این دو شخصیت میخوانیم:
«شهرزاد: اصلا میدونی چیه؟ من دیگه نمیخوام ادامه بدم.
کیانوش: یعنی چی؟
شهرزاد: اینقدر خستهام که حتی نمیتونم بهت بگم که اگه من در جوابت گفته بودم یعنی چی، چقدر باهام کلنجار میرفتی.
کیانوش: خب میگم یعنی چی که دیگه نمیخوای ادامه بدی؟!
شهرزاد: یعنی اینکه کارد به استخونم رسیده. اصلا توانایی ادامه زندگی رو ندارم.
کیانوش: ببینم! الان داریم درباره خودکشی حرف میزنیم؟
شهرزاد: نخیر. من داغش رو روی دلت میذارم
کیانوش: چرا داد میزنی خب؟
شهرزاد: چون از دست تو دارم خفه میشم؛ از دست کارهات، از دست...».
شرق: «یکراست از خود جهنم پا شده بود و آمده بود خانه من. نصف شب، چشم که باز کردم دیدم روی صندلی، روبهروی آینه، پایین پام نشسته، زل زده به چشمهام. خوب و واضحش نمیتوانستم ببینم. آتش چشمهاش، در ظلمت شب، اذیت میکرد چشمهام را. اما این اذیت مختصر چه اهمیتی میتوانست داشته باشد در برابر ترسی که به جانم افتاده بود؟ زمان برد تا بفهمم آنچه میبینم رؤیا نیست و این موجود ترسناک، به خواب و خطای دید یا به اوهام شبانهام ربطی ندارد. از بچگی چشمهام عادت داشتند به بازسازی موجودات مهیب... همین که مردمکها خودشان را با تاریکی وفق میدادند، فیالفور از سایهها و لباسها و نقشونگارهای روی دیوار هیولاها را بیرون میکشیدند تا به جانم بیفتند و آزارم دهند»؛ این آغاز رمان «نوبت ناتائیل» از علی میرفتاح است که بهتازگی در نشر مرکز منتشر شده است. همانطور که در چند سطر ابتدایی داستان میبینیم، راوی یک شب کسی را میبیند که سراغش آمده و نخست فکر میکند مرگش فرارسیده و او آمده تا جانش را بگیرد، اما تصورش اشتباه است و سپس فکر میکند این شیطان است که سراغ او آمده و با خود فکر میکند که میتواند با او همپیمان شود و مدتی دستیارش
باشد اما آنچه میبیند شیطان هم نیست. او خود میگوید فرشته عذاب است و گناهکارها را عذاب میدهد و البته اینبار آمده تا از راوی برای انجام مأموریتی کمک بگیرد. راوی به هر ترتیبی هست شب را به صبح میرساند اما فردا باز هم فرشته عذاب را روبهرویش میبیند: «صبح شد. هم نور خورشید به چشمم تابید، هم هیاهوی شهر گوشم را آزرد. ته حلقم تلخ بود، ذهنم تقلا میکرد بال و پرش را از خواب و رؤیا برچیند، هرچه زودتر عالم واقع را دریابد. با چشمانی باز و بسته، با سری منگ، با خیالی پریشان، پتو را کنار زدم بلند شدم؛ بلند نشدم؛ میخواستم خیز بردارم بلند شوم که همان مأمور جهنمی را روبهروی تختم، روی صندلی دیدم. همچه جا خوردم که عین برقگرفتهها به عقب پرت شدم. کمرم محکم به دیوار خورد. راه نفسم برای دقیقهای، بند آمد». راوی داستان، آشفته و ترسخورده با خود فکر میکند آنچه میبیند وهم و خیال است یا واقعیت؟ آرزو میکند واقعیت نباشد و باز به حال خودش رها شود تا زندگی روزمره همیشگیاش را پیش بگیرد. از سوی دیگر، فکر میکند اگر با فرشته عذاب همراهی کند میتواند به شهرت برسد و با عنوان مأمور جهنمی شناخته شود. به هر حال راوی چارهای ندارد تا
همراه با فرشته عذاب شود تا او مأموریتش را انجام دهد و اینچنین زندگی او شکلی متفاوت به خود میگیرد.
«کاتالپسی» عنوان نمایشنامهای است از علی امیرریاحی که مدتی پیش در نشر روزبهان منتشر شد. آنطور که در خود کتاب هم اشاره شده، کاتالپسی نوعی اختلال روانی-حرکتی است و در این بیماری، فعالیتهای بدنی انسان کاهش پیدا میکند و بدن با نوعی خشکی و سفتی ماهیچهها روبهرو میشود. وضعیت فیزیکی فرد بهسختی تغییر میکند و انسان حساسیت خود را به درد به تدریج از دست میدهد. این بیماری را میتوان نوعی بیجنبشی دانست و ارتباطش با نمایشنامه وضعیتی است که یکی از شخصیتهای نمایش به آن دچار است. نویسنده این نمایشنامه، پیشتر چند ترجمه و یک مجموعه داستان منتشر کرده بود و «کاتالپسی» نمایشنامهای است که در سال 1398 روی صحنه رفت. کیانوش و شهرزاد، زن و شوهری هستند که از شخصیتهای اصلی نمایش به شمار میروند. در بخشی از دیالوگ این دو شخصیت میخوانیم:
«شهرزاد: اصلا میدونی چیه؟ من دیگه نمیخوام ادامه بدم.
کیانوش: یعنی چی؟
شهرزاد: اینقدر خستهام که حتی نمیتونم بهت بگم که اگه من در جوابت گفته بودم یعنی چی، چقدر باهام کلنجار میرفتی.
کیانوش: خب میگم یعنی چی که دیگه نمیخوای ادامه بدی؟!
شهرزاد: یعنی اینکه کارد به استخونم رسیده. اصلا توانایی ادامه زندگی رو ندارم.
کیانوش: ببینم! الان داریم درباره خودکشی حرف میزنیم؟
شهرزاد: نخیر. من داغش رو روی دلت میذارم
کیانوش: چرا داد میزنی خب؟
شهرزاد: چون از دست تو دارم خفه میشم؛ از دست کارهات، از دست...».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.