|

مفاهمه

بابک زمانی نورولوژیست

مفاهمه دانشگاه علوم پزشكی ایران (یكی از سه دانشگاه بزرگ پایتخت) با آستان امامزادگان عینعلی و زینعلی و طب سنتی فعال در این آستان عجیب‌ترین و پرمعناترین خبری بود كه بسیاری از دانشجویان و هیئت‌علمی و فارغ‌التحصیلان این دانشگاه و سایر مردم را شگفت‌زده كرد.

دانشگاه می‌توانست پژوهشكده‌ای سنتی تعریف كند و هر درمانگاه یا مركز سنتی را در قالب آن پژوهشكده تحت نظر خود بگیرد. می‌تواند به‌طور طبیعی هر مركز درمانی را تحت مسئولیت خود فرض كند و طبق قوانین موجود تحت نظارت معاونت درمان قرار دهد. اما امضای تفاهم‌نامه بین یك دانشگاه بزرگ با یك درمانگاه طب سنتی معنایی فراتر از اینها دارد، درحالی‌كه علمای بزرگ بر نبود طب اسلامی بارها و بارها تأكید كرده‌اند. تفاهم‌نامه بین دو كشور یا سازمان با هویت‌هایی مستقل منعقد می‌شود كه ربطی هم به ابعاد و اندازه‌هایشان ندارد. مثلا امضای تفاهم‌نامه بین كشور بزرگمان با كشور بوركینافاسو بِه معنای تفاهم بین دو كشور مستقل از یكدیگر است. مفاهمه‌نامه بین دانشگاه بزرگمان و یك مركز طب سنتی به معنای به‌رسمیت‌شناختن یك دیسیپلین مستقل از دانشگاه رسمی كشور است.
این بخش كوچكی از روندی است كه سال‌هاست در كشور ما برای تثبیت و ترویج طب سنتی به راه افتاده، این بار از طریق تفاهم‌نامه و مشروعیت‌بخشی. تأییدیه‌ای‌ است بر وجود یك دانش موازی با دانش متعارف. تأییدیه‌‌ای است بر وجود نوعی علم كه مبتنی بر شواهد و تجربه نیست. علمی كه راه دیگری می‌پیماید و راه دسترسی آن كشف و شهود در درون و مكاشفاتی فارغ از پای چوبین استدلالیون است. توجیهاتی كه اگر در هنر و ادبیات جایی داشته باشد در كار درمان قطعا جایگاهی ندارد.
رئیس دانشگاه مدرن ما نه‌تنها وجود دانشی موازی با دانش مورد بحث در حوزه خود را تأیید می‌كند بلكه با آن در تفاهم است و راه و رسم مستقل آن را می‌فهمد (كه این یك تناقض بزرگ است). اهمیت نمادین این مفاهمه بسیار فراتر از نتایج زودرس آن در عمل است. چراكه این رئیس اصلی این مكتب است كه دارد این تفاهم‌نامه را امضا می‌كند نه یك مقام دولتی كه تنها دارای اختیارات اجرائی است و نه معنوی؟ آیا واقعا تئوری علوم موازی را پذیرفته‌ایم؟ آیا از پیشینه تاریخی این بحث آگاهیم؟ آیا عواقب پذیرش دانش یا دانش‌های موازی را می‌شناسیم؟ می‌پذیریم؟ آیا حق دانش موازی محلی را برای همه فرهنگ‌های بومی برای همه مناطق دنیا می‌پذیریم؟
راستی اگر همین فردا خبر تفاهم‌نامه دانشگاه هاروارد با فلان درمانگر طب سنتی سرخ‌پوستان آمریكا را بشنویم چه احساسی به ما دست می‌دهد. احساس شگفتی همراه با یأسی كه بخش عمده‌ای از هیئت‌علمی و دانشجویان دانشگاه علوم پزشكی ایران و به‌خصوص فارغ‌التحصیلانی كه در اقصی‌نقاط دنیا پراكنده‌اند را فرا گرفته است، به خاطر همین مسائل اساسی است كه بی‌توجهی به آنها تنها و تنها آب بر سیلابی می‌ریزد كه مهاجرت پزشكان نام دارد وگرنه گمان نمی‌كنم هیچ‌گاه در عمل هیچ‌كدام از بخش‌های تابعه این دانشگاه بزرگ وارد هیچ‌گونه فعالیت درمانی مشترك با درمانگاه طب سنتی امامزادگان عینعلی و زینعلی بشوند. تحقیقات در صورت وجود شواهد كافی بحث جداگانه‌ای دارد. اعضای هیئت‌علمی قدیم و جدید ناچارند برای حفظ آنچه از امیدواری دانش‌آموختگان‌شان باقی مانده است صدای خود را بلند كنند تا تنها صدایی كه به گوش فارغ‌التحصیلان این دانشگاه می‌رسد صدای چنین تفاهم‌نامه‌ای نباشد.

مفاهمه دانشگاه علوم پزشكی ایران (یكی از سه دانشگاه بزرگ پایتخت) با آستان امامزادگان عینعلی و زینعلی و طب سنتی فعال در این آستان عجیب‌ترین و پرمعناترین خبری بود كه بسیاری از دانشجویان و هیئت‌علمی و فارغ‌التحصیلان این دانشگاه و سایر مردم را شگفت‌زده كرد.

دانشگاه می‌توانست پژوهشكده‌ای سنتی تعریف كند و هر درمانگاه یا مركز سنتی را در قالب آن پژوهشكده تحت نظر خود بگیرد. می‌تواند به‌طور طبیعی هر مركز درمانی را تحت مسئولیت خود فرض كند و طبق قوانین موجود تحت نظارت معاونت درمان قرار دهد. اما امضای تفاهم‌نامه بین یك دانشگاه بزرگ با یك درمانگاه طب سنتی معنایی فراتر از اینها دارد، درحالی‌كه علمای بزرگ بر نبود طب اسلامی بارها و بارها تأكید كرده‌اند. تفاهم‌نامه بین دو كشور یا سازمان با هویت‌هایی مستقل منعقد می‌شود كه ربطی هم به ابعاد و اندازه‌هایشان ندارد. مثلا امضای تفاهم‌نامه بین كشور بزرگمان با كشور بوركینافاسو بِه معنای تفاهم بین دو كشور مستقل از یكدیگر است. مفاهمه‌نامه بین دانشگاه بزرگمان و یك مركز طب سنتی به معنای به‌رسمیت‌شناختن یك دیسیپلین مستقل از دانشگاه رسمی كشور است.
این بخش كوچكی از روندی است كه سال‌هاست در كشور ما برای تثبیت و ترویج طب سنتی به راه افتاده، این بار از طریق تفاهم‌نامه و مشروعیت‌بخشی. تأییدیه‌ای‌ است بر وجود یك دانش موازی با دانش متعارف. تأییدیه‌‌ای است بر وجود نوعی علم كه مبتنی بر شواهد و تجربه نیست. علمی كه راه دیگری می‌پیماید و راه دسترسی آن كشف و شهود در درون و مكاشفاتی فارغ از پای چوبین استدلالیون است. توجیهاتی كه اگر در هنر و ادبیات جایی داشته باشد در كار درمان قطعا جایگاهی ندارد.
رئیس دانشگاه مدرن ما نه‌تنها وجود دانشی موازی با دانش مورد بحث در حوزه خود را تأیید می‌كند بلكه با آن در تفاهم است و راه و رسم مستقل آن را می‌فهمد (كه این یك تناقض بزرگ است). اهمیت نمادین این مفاهمه بسیار فراتر از نتایج زودرس آن در عمل است. چراكه این رئیس اصلی این مكتب است كه دارد این تفاهم‌نامه را امضا می‌كند نه یك مقام دولتی كه تنها دارای اختیارات اجرائی است و نه معنوی؟ آیا واقعا تئوری علوم موازی را پذیرفته‌ایم؟ آیا از پیشینه تاریخی این بحث آگاهیم؟ آیا عواقب پذیرش دانش یا دانش‌های موازی را می‌شناسیم؟ می‌پذیریم؟ آیا حق دانش موازی محلی را برای همه فرهنگ‌های بومی برای همه مناطق دنیا می‌پذیریم؟
راستی اگر همین فردا خبر تفاهم‌نامه دانشگاه هاروارد با فلان درمانگر طب سنتی سرخ‌پوستان آمریكا را بشنویم چه احساسی به ما دست می‌دهد. احساس شگفتی همراه با یأسی كه بخش عمده‌ای از هیئت‌علمی و دانشجویان دانشگاه علوم پزشكی ایران و به‌خصوص فارغ‌التحصیلانی كه در اقصی‌نقاط دنیا پراكنده‌اند را فرا گرفته است، به خاطر همین مسائل اساسی است كه بی‌توجهی به آنها تنها و تنها آب بر سیلابی می‌ریزد كه مهاجرت پزشكان نام دارد وگرنه گمان نمی‌كنم هیچ‌گاه در عمل هیچ‌كدام از بخش‌های تابعه این دانشگاه بزرگ وارد هیچ‌گونه فعالیت درمانی مشترك با درمانگاه طب سنتی امامزادگان عینعلی و زینعلی بشوند. تحقیقات در صورت وجود شواهد كافی بحث جداگانه‌ای دارد. اعضای هیئت‌علمی قدیم و جدید ناچارند برای حفظ آنچه از امیدواری دانش‌آموختگان‌شان باقی مانده است صدای خود را بلند كنند تا تنها صدایی كه به گوش فارغ‌التحصیلان این دانشگاه می‌رسد صدای چنین تفاهم‌نامه‌ای نباشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.