|

ورود هیئت قطری به تل‌آویو و وزراي اسرائيلي در راه مراكش

رايزني بي‌نتيجه براي صلح

اسرائیل روزهای پرجنب‌وجوش سیاسی را پیش‌رو دارد؛ نه‌تنها یك هیئت قطری برای گفت‌وگو با مقامات این رژیم وارد تل‌آویو شده است و وزرای اسرائیلی قصد مذاكره با مقامات مراكش را دارند،‌ بلكه رایزنی‌ها با امارات برای گسترش مناسبات سیاسی و اقتصادی هم به نقطه اوج خود رسیده است. تمامی این تحولات در حالی است كه رئیس شورای امنیت اسرائیل نیز قرار است پشت میز گفت‌وگو با همتایان آمریكایی و اسرائیلی خود بنشیند. الکساندر بن‌زوی، سفیر اسرائیل در روسیه، به خبرگزاری اسپوتنیک گفت درباره این جلسه که موضوع سوریه نیز در آن مطرح خواهد شد، توافق شده و جزئیات آن «در حال هماهنگی» است. به گفته بن‌زوی، تاریخ و مکان این دیدار پس از مذاکرات ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، با نفتالی بنت، نخست‌وزیر اسرائیل، معلوم می‌شود که جمعه آینده در بندر سوچی روسیه انجام خواهد شد. این دیپلمات اسرائیلی در ادامه تأكید كرد: «ما از طرف خود آماده میزبانی هیئت‌ها هستیم، اما این موضوع هنوز قطعی نشده است».
تحلیلگران بین‌الملل نیز با تأكید بر این گفته اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهوری اسرائیل، مبنی‌بر اینكه پیمان ابراهیم «نقطه تحول اساسی در تاریخ منطقه و شروعی برای پایان‌دادن به سیاست به‌حاشیه‌‌راندن اسرائیل» است، می‌گویند تل‌آویو در تلاش است تا بتواند با رایزنی‌ها متعدد، نقش مهمی در خاورمیانه بازی كند و دلیل اصلی آن نیز اقدامات ایران در منطقه است. به گفته آنان، مقامات این رژیم در حقیقت می‌خواهند تأثیر توافق دوباره تهران با كشورهای غربی را به حداقل برسانند.
سفر هیئت قطری به تل‌آویو
از زمان امضای پیمان ابراهیم، همواره این گمانه‌زنی وجود داشت كه قطر نیز به‌زودی روابط خود را با اسرائیل عادی‌سازی می‌كند. تیموثی لندرکینگ، معاون سابق وزیر خارجه آمریکا در امور کشورهای حاشیه خلیج‌‌فارس، نخستین كسی بود كه گفت قطر سابقه همکاری و تعامل با اسرائیل را دارد و به همین دلیل این كشور آماده عادی‌سازی روابط با اسرائیل است. اما دوحه همچنان بر این نكته تأكید دارد كه به‌رسمیت‌شناختن اسرائیل منوط به پایان اشغال سرزمین‌های فلسطینی ‌است. آن‌طور‌كه رسانه‌ها گزارش داده‌اند، اكنون نیز این هیئت قطری به‌دنبال تسهیل ارسال كالا و مواد غذایی به نوار غزه است و قرار نیست گامی برای پیشبرد مذاكرات سیاسی و یا به‌رسمیت‌شناختن تل‌آویو برداشته شود. پیش‌تر اسرائیل پیامی را از‌طریق میانجیگران بین‌المللی به گروه‌های فلسطینی فرستاده و اعلام کرد بود کمک‌های مالی قطر از اواخر هفته آتی به نوار غزه تحویل داده خواهد شد. این تصمیم پس از این اتخاذ شد که اسرائیل به‌دلیل اقدام تظاهرات‌کنندگان فلسطینی در شلیک بالون‌های حامل مواد آتش‌زا به سمت شهرک‌های اسرائیلی، تصمیم به ممانعت از ورود این اموال گرفته بود.
تلویزیون اسرائیل اعلام کرد ریاست هیئت قطری را خالد الحردان، فرستاده تمیم بن‌حمد آل‌ثانی، امیر قطر، بر عهده دارد و در این نشست قرار است همکاری تجاری و اقتصادی میان تل‌آویو و دوحه و نیز راه‌های تقویت آن بررسی شود. تل‌آویو با قطر روابط تجاری مستحکمی دارد و میزان برخورداری قطر از تجهیزات نظامی اسرائیل به ۲۰۰ میلیون دلار رسیده است. قطر در سال ۱۹۹۶ با اسرائیل روابط تجاری برقرار کرد که اولین رابطه در میان تمام کشورهای شبه‌جزیره عربستان پس از عادی‌سازی روابط عمان و اسرائیل و هم‌زمان با پیمان صلح اسرائیل و اردن بود. قطر و اسرائیل تا سال ۲۰۰۹ روابط دیپلماتیک و مالی خود را حفظ کردند، اما به دلیل جنگ غزه، قطر روابط دیپلماتیك خود را با اسرائیل قطع کرد و با وجود اصرار دولت جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریكا، همچنان بر تصمیم خود پافشاری می‌كند. هرچند در آخرین اظهارنظر رسمی، وزیر خارجه قطر در حاشیه کنفرانس اقتصاد بین‌المللی سن‌پترزبورگ روسیه گفت «ابتدا باید درباره این جدال بحث کرد، بعد از آن گام‌ها به سوی صلح با اسرائیل برداشته شود».
سفر وزرای اسرائیلی به مراکش
در همین حال، رئیس دفتر ارتباطات اسرائیل در مراکش اعلام کرد قرار است به‌زودی وزیر دفاع و اقتصاد این رژیم به مراکش سفر کنند. دیوید گوفرین در کنفرانسی مطبوعاتی در رباط، تصریح کرد این سفرها می‌تواند بازتاب مثبتی بر روابط دو طرف داشته باشد. به گفته او، این دیدارها به تقویت روابط دوجانبه بین اسرائیل و مراکش منجر خواهد شد و بر جوامع دو طرف نیز تأثیرگذار خواهد بود.
دفتر ارتباطات اسرائیل یازدهم ماه آگوست در جریان نخستین سفر یائیر لاپید، وزیر خارجه اسرائیل، به این كشور از سال 2003 میلادی افتتاح شد و از آن به‌عنوان نخستین گام رسمی رباط برای گسترش مناسبات با اسرائیل یاد می‌شود. اسرائیل و مراکش در دسامبر 2020 پس از میانجیگری آمریکا، روابط دیپلماتیک‌ خود را از سر گرفتند و توافق كردند پروازهای مستقیم را برقرار كنند. پس از آن، آمریكا نیز حق مالکیت مراکش بر صحرای باختری را به رسمیت شناخت. صحرای باختری منطقه‌ای است در جنوب مراکش که تا سال ۱۹۷۵ تحت مستعمره اسپانیا بود و تشکلی به نام جبهه آزادی‌بخش پولیساریو برای آزادی آن با قوای اسپانیا مبارزه می‌کرد. این منطقه که ۲۶۶ هزار کیلومتر را دربر می‌گیرد، دارای معادن بزرگی ازجمله فسفر است و از مرزهای الجزایر تا سواحل اقیانوس اطلس امتداد دارد.
با این‌همه، تحلیلگران بر این باورند كه تلاش تل‌آویو برای آشتی با كشورهای عربی هرچند گامی برای مهار تنش‌ها و مناقش‌های بین‌المللی است، اما بدون حرکت اسرائیل به‌ سوی به‌رسمیت‌شناختن واقعی حقوق فلسطینی‌ها و ایجاد صلحی پایدار میان دو طرف اصلی مناقشه دیرین خاورمیانه، بعید است منطقه به ثبات و آرامشی واقعی برسد و این چالش بزرگی است که به‌سختی می‌توان برای آن راه‌حلی نوشت.

اسرائیل روزهای پرجنب‌وجوش سیاسی را پیش‌رو دارد؛ نه‌تنها یك هیئت قطری برای گفت‌وگو با مقامات این رژیم وارد تل‌آویو شده است و وزرای اسرائیلی قصد مذاكره با مقامات مراكش را دارند،‌ بلكه رایزنی‌ها با امارات برای گسترش مناسبات سیاسی و اقتصادی هم به نقطه اوج خود رسیده است. تمامی این تحولات در حالی است كه رئیس شورای امنیت اسرائیل نیز قرار است پشت میز گفت‌وگو با همتایان آمریكایی و اسرائیلی خود بنشیند. الکساندر بن‌زوی، سفیر اسرائیل در روسیه، به خبرگزاری اسپوتنیک گفت درباره این جلسه که موضوع سوریه نیز در آن مطرح خواهد شد، توافق شده و جزئیات آن «در حال هماهنگی» است. به گفته بن‌زوی، تاریخ و مکان این دیدار پس از مذاکرات ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، با نفتالی بنت، نخست‌وزیر اسرائیل، معلوم می‌شود که جمعه آینده در بندر سوچی روسیه انجام خواهد شد. این دیپلمات اسرائیلی در ادامه تأكید كرد: «ما از طرف خود آماده میزبانی هیئت‌ها هستیم، اما این موضوع هنوز قطعی نشده است».
تحلیلگران بین‌الملل نیز با تأكید بر این گفته اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهوری اسرائیل، مبنی‌بر اینكه پیمان ابراهیم «نقطه تحول اساسی در تاریخ منطقه و شروعی برای پایان‌دادن به سیاست به‌حاشیه‌‌راندن اسرائیل» است، می‌گویند تل‌آویو در تلاش است تا بتواند با رایزنی‌ها متعدد، نقش مهمی در خاورمیانه بازی كند و دلیل اصلی آن نیز اقدامات ایران در منطقه است. به گفته آنان، مقامات این رژیم در حقیقت می‌خواهند تأثیر توافق دوباره تهران با كشورهای غربی را به حداقل برسانند.
سفر هیئت قطری به تل‌آویو
از زمان امضای پیمان ابراهیم، همواره این گمانه‌زنی وجود داشت كه قطر نیز به‌زودی روابط خود را با اسرائیل عادی‌سازی می‌كند. تیموثی لندرکینگ، معاون سابق وزیر خارجه آمریکا در امور کشورهای حاشیه خلیج‌‌فارس، نخستین كسی بود كه گفت قطر سابقه همکاری و تعامل با اسرائیل را دارد و به همین دلیل این كشور آماده عادی‌سازی روابط با اسرائیل است. اما دوحه همچنان بر این نكته تأكید دارد كه به‌رسمیت‌شناختن اسرائیل منوط به پایان اشغال سرزمین‌های فلسطینی ‌است. آن‌طور‌كه رسانه‌ها گزارش داده‌اند، اكنون نیز این هیئت قطری به‌دنبال تسهیل ارسال كالا و مواد غذایی به نوار غزه است و قرار نیست گامی برای پیشبرد مذاكرات سیاسی و یا به‌رسمیت‌شناختن تل‌آویو برداشته شود. پیش‌تر اسرائیل پیامی را از‌طریق میانجیگران بین‌المللی به گروه‌های فلسطینی فرستاده و اعلام کرد بود کمک‌های مالی قطر از اواخر هفته آتی به نوار غزه تحویل داده خواهد شد. این تصمیم پس از این اتخاذ شد که اسرائیل به‌دلیل اقدام تظاهرات‌کنندگان فلسطینی در شلیک بالون‌های حامل مواد آتش‌زا به سمت شهرک‌های اسرائیلی، تصمیم به ممانعت از ورود این اموال گرفته بود.
تلویزیون اسرائیل اعلام کرد ریاست هیئت قطری را خالد الحردان، فرستاده تمیم بن‌حمد آل‌ثانی، امیر قطر، بر عهده دارد و در این نشست قرار است همکاری تجاری و اقتصادی میان تل‌آویو و دوحه و نیز راه‌های تقویت آن بررسی شود. تل‌آویو با قطر روابط تجاری مستحکمی دارد و میزان برخورداری قطر از تجهیزات نظامی اسرائیل به ۲۰۰ میلیون دلار رسیده است. قطر در سال ۱۹۹۶ با اسرائیل روابط تجاری برقرار کرد که اولین رابطه در میان تمام کشورهای شبه‌جزیره عربستان پس از عادی‌سازی روابط عمان و اسرائیل و هم‌زمان با پیمان صلح اسرائیل و اردن بود. قطر و اسرائیل تا سال ۲۰۰۹ روابط دیپلماتیک و مالی خود را حفظ کردند، اما به دلیل جنگ غزه، قطر روابط دیپلماتیك خود را با اسرائیل قطع کرد و با وجود اصرار دولت جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریكا، همچنان بر تصمیم خود پافشاری می‌كند. هرچند در آخرین اظهارنظر رسمی، وزیر خارجه قطر در حاشیه کنفرانس اقتصاد بین‌المللی سن‌پترزبورگ روسیه گفت «ابتدا باید درباره این جدال بحث کرد، بعد از آن گام‌ها به سوی صلح با اسرائیل برداشته شود».
سفر وزرای اسرائیلی به مراکش
در همین حال، رئیس دفتر ارتباطات اسرائیل در مراکش اعلام کرد قرار است به‌زودی وزیر دفاع و اقتصاد این رژیم به مراکش سفر کنند. دیوید گوفرین در کنفرانسی مطبوعاتی در رباط، تصریح کرد این سفرها می‌تواند بازتاب مثبتی بر روابط دو طرف داشته باشد. به گفته او، این دیدارها به تقویت روابط دوجانبه بین اسرائیل و مراکش منجر خواهد شد و بر جوامع دو طرف نیز تأثیرگذار خواهد بود.
دفتر ارتباطات اسرائیل یازدهم ماه آگوست در جریان نخستین سفر یائیر لاپید، وزیر خارجه اسرائیل، به این كشور از سال 2003 میلادی افتتاح شد و از آن به‌عنوان نخستین گام رسمی رباط برای گسترش مناسبات با اسرائیل یاد می‌شود. اسرائیل و مراکش در دسامبر 2020 پس از میانجیگری آمریکا، روابط دیپلماتیک‌ خود را از سر گرفتند و توافق كردند پروازهای مستقیم را برقرار كنند. پس از آن، آمریكا نیز حق مالکیت مراکش بر صحرای باختری را به رسمیت شناخت. صحرای باختری منطقه‌ای است در جنوب مراکش که تا سال ۱۹۷۵ تحت مستعمره اسپانیا بود و تشکلی به نام جبهه آزادی‌بخش پولیساریو برای آزادی آن با قوای اسپانیا مبارزه می‌کرد. این منطقه که ۲۶۶ هزار کیلومتر را دربر می‌گیرد، دارای معادن بزرگی ازجمله فسفر است و از مرزهای الجزایر تا سواحل اقیانوس اطلس امتداد دارد.
با این‌همه، تحلیلگران بر این باورند كه تلاش تل‌آویو برای آشتی با كشورهای عربی هرچند گامی برای مهار تنش‌ها و مناقش‌های بین‌المللی است، اما بدون حرکت اسرائیل به‌ سوی به‌رسمیت‌شناختن واقعی حقوق فلسطینی‌ها و ایجاد صلحی پایدار میان دو طرف اصلی مناقشه دیرین خاورمیانه، بعید است منطقه به ثبات و آرامشی واقعی برسد و این چالش بزرگی است که به‌سختی می‌توان برای آن راه‌حلی نوشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.