|

قارچ سمی

محمد جلیلوند : کمدی سیاه به‌عنوان یکی از زیرشاخه‌های ژانر کمدی، نمونه‌های زیادی در تاریخ سینمای جهان دارد که فقط اندکی از آنها به ماندگاری در گذر زمان رسیده‌اند. این دسته از آثار، ساختمان فیلم‌نامه خود را براساس یک اتفاق تلخ بنا کرده و با پیشرفت داستان، آن را از فرم تراژیک خود خارج کرده و رنگ‌و‌بوی خاصی از کمدی به آن می‌بخشند. برای مثال هم می‌توان به برخی از ساخته‌های کوئنتین تارانتینو و برادران کوئن مانند پالپ فیکشن، فارگ و لبوفسکی بزرگ اشاره کرد؛ همین‌طور فیلم‌هایی مثل دکتر استرنج لاو ساخته استنلی کوبریک و انگل محصول سینمای کره جنوبی که حضوری موفق نیز در مراسم دو سال پیش اسکار داشت. در سینمای ایران نیز گه‌گاه به تک‌و‌توک آثاری در این باب برمی‌خوریم که نمونه‌های درخشانش را در برخی از ساخته‌های عبدالرضا کاهانی مانند اسب حیوان نجیبی است، دیده‌ایم.
این روزها فیلم سینمایی «بوتاکس» به کارگردانی کاوه مظاهری پس از حضور در چندین جشنواره بین‌المللی و دریافت چند جایزه، وارد چرخه اکران نمایش خانگی در پلتفرم‌ها شده است. فیلمی که به شکلی با کمدی سیاه پیوند داشته و مخاطب می‌تواند رگه‌هایی از آن را در فیلم‌نامه‌اش مشاهده کند. در پرده نخست، ابتدا سه شخصیت اصلی کار «آذر، سروش و اکرم» به تماشاگر معرفی شده و چالش‌های درونی و بیرونی‌شان مطرح می‌شود. به خصوص اکرم که شخصیت کلیدی فیلم بوده و لایه‌های بیشتری نسبت به خواهر و برادرش دارد. تماشای انیمیشن رود رانر توسط اکرم در سکانس افتتاحیه فیلم و نیز نوع برخورد آذر و سروش با او، به بهترین شکل اکرم و کودک مانده بودنش را به نمایش می‌گذارد. تلاش آذر برای بستن قرارداد با مردی ملقب به مهندس برای کاشت نوعی از قارچ که می‌تواند نوعی مخدر را تولید کند، حادثه محرک پرده نخست فیلم‌نامه بوتاکس به حساب می‌آید که در ادامه به نقطه‌عطف اول می‌رسد. اتفاقی که تماشاگر را شوکه کرده و قصه را وارد مرحله تازه‌تری می‌کند. جایی که آذر و اکرم باید از شر اتفاق هولناکی که به دست اکرم رقم خورده، خلاص شوند. در پرده میانی، مظاهری و سپینود ناجیان در مقام نویسنده به فیلم‌نامه خود تغییر مسیر داده و آن را از فرم کلاسیک پرده نخست دور می‌کنند. در این بین، گاه شاهد فلاش‌بک‌های کوچکی هم هستیم که نمونه آن را در برخورد این دو خواهر با خانواده دایی خود که صاحب باغ محل زندگی‌شان محسوب می‌شوند، می‌بینیم. در نیمه دوم بوتاکس، مظاهری عمده تمرکز خود را روی رابطه دو خواهر گذاشته و از تلاش آنها برای افشانشدن رازشان نزد بقیه به‌عنوان یک برگ‌برنده استفاده می‌کند. دیگر نکته مهم در این بخش، ایجاد تردید در ذهن مخاطب بابت آنچه ‌دیده از طریق تمرکز روی اکرم است. به گونه‌ای که در پایان باز بوتاکس، مرز بین حقیقت و رؤیا از میان برداشته شده و تماشاگر را به انتخاب یکی از آنها مخیر می‌کند! در پرداخت شخصیت‌ها هم نویسندگان کار مینی‌مالیستی عمل کرده و اطلاعات به اندازه‌ای را در اختیار تماشاگر قرار می‌دهند؛ برای مثال می‌توان به آذر و شغلش در یک مرکز زیبایی زنان اشاره کرد که نام فیلم هم از آن نشئت گرفته است. همین‌طور بهره هوشی پایین اکرم و سکوتی که بیش از هر چیز ناشی از تحقیر‌شدن‌های طولانی از سوی آذر و سروش، به نظر می‌رسد.
کاوه مظاهری که فیلم‌های کوتاه قابل‌اعتنایی ساخته و در جشنواره‌های مختلف درخشیده، به‌خوبی از آن تجربه‌ها به نفع نخستین کار بلند سینمایی‌اش سود جسته است. به‌ویژه در دکوپاژ و بستن قاب‌ها که کاملا متأثر از سینمای اروپا به نظر می‌رسد. برای مثال می‌توان به قاب‌های مستطیلی‌‌شکل و درخشان فیلم به‌ویژه در سکانس فوق‌العاده حضور دو خواهر در دریاچه نمک اشاره کرد. همین‌طور استفاده از رنگ‌های سرد و خنثی که ایده خوبی برای نمایش سردی روابط میان آدم‌های بوتاکس به حساب می‌آید. مظاهری در انتخاب بازیگران فیلمش هم هوشمندانه عمل کرده و توانسته بازی‌های متفاوتی از بازیگرانش بگیرد. به‌ویژه «سوسن پرور» در نقش اکرم که یکسره متفاوت از کارهای قبلی‌اش بوده و بازی در سکوت فوق‌العاده‌ای را به نمایش گذاشته است. مظاهری در انتخاب نام فیلمش نیز برخلاف بسیاری از فیلم‌سازان هم‌نسل خود ظرافت به خرج داده و آن را به مفاهیم مستتر در آن گره زده است.
بوتاکس با وجود آنکه در زمره فیلم‌های مخاطب خاص قرار می‌گیرد اما قابلیت ارتباط‌برقرارکردن با دیگر مخاطبان را دارد. به همین خاطر هم مانور خبری فراوان تیم رسانه‌ای آن بابت حضور فیلم در جشنواره‌های خارجی و جوایزی که کسب کرده، تأمل‌برانگیز بوده و می‌تواند به یک ضد‌تبلیغ تمام‌عیار برای بوتاکس تبدیل شود.

محمد جلیلوند : کمدی سیاه به‌عنوان یکی از زیرشاخه‌های ژانر کمدی، نمونه‌های زیادی در تاریخ سینمای جهان دارد که فقط اندکی از آنها به ماندگاری در گذر زمان رسیده‌اند. این دسته از آثار، ساختمان فیلم‌نامه خود را براساس یک اتفاق تلخ بنا کرده و با پیشرفت داستان، آن را از فرم تراژیک خود خارج کرده و رنگ‌و‌بوی خاصی از کمدی به آن می‌بخشند. برای مثال هم می‌توان به برخی از ساخته‌های کوئنتین تارانتینو و برادران کوئن مانند پالپ فیکشن، فارگ و لبوفسکی بزرگ اشاره کرد؛ همین‌طور فیلم‌هایی مثل دکتر استرنج لاو ساخته استنلی کوبریک و انگل محصول سینمای کره جنوبی که حضوری موفق نیز در مراسم دو سال پیش اسکار داشت. در سینمای ایران نیز گه‌گاه به تک‌و‌توک آثاری در این باب برمی‌خوریم که نمونه‌های درخشانش را در برخی از ساخته‌های عبدالرضا کاهانی مانند اسب حیوان نجیبی است، دیده‌ایم.
این روزها فیلم سینمایی «بوتاکس» به کارگردانی کاوه مظاهری پس از حضور در چندین جشنواره بین‌المللی و دریافت چند جایزه، وارد چرخه اکران نمایش خانگی در پلتفرم‌ها شده است. فیلمی که به شکلی با کمدی سیاه پیوند داشته و مخاطب می‌تواند رگه‌هایی از آن را در فیلم‌نامه‌اش مشاهده کند. در پرده نخست، ابتدا سه شخصیت اصلی کار «آذر، سروش و اکرم» به تماشاگر معرفی شده و چالش‌های درونی و بیرونی‌شان مطرح می‌شود. به خصوص اکرم که شخصیت کلیدی فیلم بوده و لایه‌های بیشتری نسبت به خواهر و برادرش دارد. تماشای انیمیشن رود رانر توسط اکرم در سکانس افتتاحیه فیلم و نیز نوع برخورد آذر و سروش با او، به بهترین شکل اکرم و کودک مانده بودنش را به نمایش می‌گذارد. تلاش آذر برای بستن قرارداد با مردی ملقب به مهندس برای کاشت نوعی از قارچ که می‌تواند نوعی مخدر را تولید کند، حادثه محرک پرده نخست فیلم‌نامه بوتاکس به حساب می‌آید که در ادامه به نقطه‌عطف اول می‌رسد. اتفاقی که تماشاگر را شوکه کرده و قصه را وارد مرحله تازه‌تری می‌کند. جایی که آذر و اکرم باید از شر اتفاق هولناکی که به دست اکرم رقم خورده، خلاص شوند. در پرده میانی، مظاهری و سپینود ناجیان در مقام نویسنده به فیلم‌نامه خود تغییر مسیر داده و آن را از فرم کلاسیک پرده نخست دور می‌کنند. در این بین، گاه شاهد فلاش‌بک‌های کوچکی هم هستیم که نمونه آن را در برخورد این دو خواهر با خانواده دایی خود که صاحب باغ محل زندگی‌شان محسوب می‌شوند، می‌بینیم. در نیمه دوم بوتاکس، مظاهری عمده تمرکز خود را روی رابطه دو خواهر گذاشته و از تلاش آنها برای افشانشدن رازشان نزد بقیه به‌عنوان یک برگ‌برنده استفاده می‌کند. دیگر نکته مهم در این بخش، ایجاد تردید در ذهن مخاطب بابت آنچه ‌دیده از طریق تمرکز روی اکرم است. به گونه‌ای که در پایان باز بوتاکس، مرز بین حقیقت و رؤیا از میان برداشته شده و تماشاگر را به انتخاب یکی از آنها مخیر می‌کند! در پرداخت شخصیت‌ها هم نویسندگان کار مینی‌مالیستی عمل کرده و اطلاعات به اندازه‌ای را در اختیار تماشاگر قرار می‌دهند؛ برای مثال می‌توان به آذر و شغلش در یک مرکز زیبایی زنان اشاره کرد که نام فیلم هم از آن نشئت گرفته است. همین‌طور بهره هوشی پایین اکرم و سکوتی که بیش از هر چیز ناشی از تحقیر‌شدن‌های طولانی از سوی آذر و سروش، به نظر می‌رسد.
کاوه مظاهری که فیلم‌های کوتاه قابل‌اعتنایی ساخته و در جشنواره‌های مختلف درخشیده، به‌خوبی از آن تجربه‌ها به نفع نخستین کار بلند سینمایی‌اش سود جسته است. به‌ویژه در دکوپاژ و بستن قاب‌ها که کاملا متأثر از سینمای اروپا به نظر می‌رسد. برای مثال می‌توان به قاب‌های مستطیلی‌‌شکل و درخشان فیلم به‌ویژه در سکانس فوق‌العاده حضور دو خواهر در دریاچه نمک اشاره کرد. همین‌طور استفاده از رنگ‌های سرد و خنثی که ایده خوبی برای نمایش سردی روابط میان آدم‌های بوتاکس به حساب می‌آید. مظاهری در انتخاب بازیگران فیلمش هم هوشمندانه عمل کرده و توانسته بازی‌های متفاوتی از بازیگرانش بگیرد. به‌ویژه «سوسن پرور» در نقش اکرم که یکسره متفاوت از کارهای قبلی‌اش بوده و بازی در سکوت فوق‌العاده‌ای را به نمایش گذاشته است. مظاهری در انتخاب نام فیلمش نیز برخلاف بسیاری از فیلم‌سازان هم‌نسل خود ظرافت به خرج داده و آن را به مفاهیم مستتر در آن گره زده است.
بوتاکس با وجود آنکه در زمره فیلم‌های مخاطب خاص قرار می‌گیرد اما قابلیت ارتباط‌برقرارکردن با دیگر مخاطبان را دارد. به همین خاطر هم مانور خبری فراوان تیم رسانه‌ای آن بابت حضور فیلم در جشنواره‌های خارجی و جوایزی که کسب کرده، تأمل‌برانگیز بوده و می‌تواند به یک ضد‌تبلیغ تمام‌عیار برای بوتاکس تبدیل شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.