|

زير آسمان فيروزه‌اي

موسوی:
«عزیز»؛ یادآور ارزش انسانیت
مهدی موسوی‌برزکی، نویسنده و کارگردان فیلم کوتاه «عزیز» که فیلمش در بافت سنتی شهر کاشان و داستانش در فضای بومی این شهر روایت می‌شود، درباره نگارش این فیلم‌نامه به «شرق» گفت: نگارش فیلم‌نامه «عزیز» بر اساس ایده‌ای بود که مدت‌ها در ذهن داشتم و با توجه به اتفاقات روزمره‌ای که شاهد آن بودم و دغدغه‌ای که در این زمینه داشتم، دوست داشتم این مطلب را در قالب فیلم بیان کنم و به تصویر بکشم چون در تجربه زیسته‌ام با آن مواجه بودم. ایده «عزیز» نیز به دلیل نقش عزیز و پایان فیلم مدنظرم بود؛ ما معمولا به مادربزرگ‌هایمان، عزیز می‌گوییم و عزیز خودم نیز دارای ناتوانی در حرکت است و در زندگی شخصی نیز شاهد این موضوع بودم که چطور نسبت به میراث او رفتار می‌کردند. عزیزِ فیلم «عزیز» از اینجا در ذهن من رشد کرد، اطرافیان عزیز نیز حاصل زندگی واقعی و شخصیت‌ها و اطرافیانم در زندگی واقعی است. فیلم کوتاه «عزیز» تلنگری است برای یادآوری ارزش انسانیت؛ به این معنا که ما انسان‌ها آن‌قدر در زندگی خود غرق شدیم و منافع شخصی خودمان را مدنظر قرار دادیم که روابط انسانی که می‌تواند در خانواده‌ها سبب گذشت و همراهی شود، دچار تزلزل شده است. در شرایط الان، خیلی از خانواده‌ها هستند که در آنها، پدر و مادرها نادیده گرفته می‌شوند و حرمت‌ها از بین رفته است و فیلم «عزیز» نیز روایتگر zاین‌گونه مسائل است. بحث آبرو و شرم در فیلم مطرح می‌شود که اینها هم نمی‌تواند باعث تعالی این خانواده شود و اینجاست که این تلنگر را در فیلم شاهدیم که ارزش انسانیت چقدر مهم است. وی درباره سختی کار با نابازیگرها در فیلم کوتاه بیان کرد: کار با بازیگرهای بومی و همچنین کار با نابازیگرها و افرادی که برای اولین بار جلوی دوربین می‌آیند، سختی‌های خودش را داشت و غیر از یاسمن نصیری و آقای الفت که بازیگر تئاتر هستند، همه بازیگرهای «عزیز» آماتور بودند و تنها تجربه نمایشی‌شان، تماشای تلویزیون بود. از طرفی چون من کارم را با مستند شروع کردم و سپس وارد حوزه داستانی شدم، حوصله و ارتباط با نابازیگر و آدم‌های عادی را دارم و از این منظر قصد کردم یک فیلم پرمیزانسن و پرکادر و قصه‌گو داشته باشم و از نظر کارگردانی چالش‌برانگیز باشد. بنابراین سعی کردم با افراد غیرحرفه‌ای کار کنم اما حس مدنظر من را در کار ایجاد کنند. برزکی در توضیح هدایت نابازیگرها برای رسیدن به نتیجه مطلوب نیز گفت: هدایت بازیگرها به تجربه کارگردان در شناخت نقش و انتخاب درست بر‌می‌گردد. حتی به نظر من انتخاب درست نکته بسیار مهمی است؛ چراکه قرار است شخصیتی انتخاب شود که با نقش همسو باشد و بر اساس این نقش و شناخت شخصیت است که می‌‎توان بزنگاه‌های عاطفی و رفتارهایش را تشخیص داد و کارگردان می‌تواند این بزنگاه‌ها را کنترل کند و باید جسارتی وجود داشته باشد که در موقعیت‌های مختلف از این افراد بازی گرفت. نابازیگرها زیاد امکان اوج و فرود ندارند و به همین دلیل کارگردان باید با توجه به شناخت قبلی از خلق‌و‌خوی آنها، آنها را در مسیر درست بازی قرار دهد و این مسئله نیاز به صبر و شکیبایی کارگردان دارد و احتمال خطاکردن را بالا می‌برد و به همین دلیل نیاز به تمرین زیاد دارد تا آدم‌ها سر جای خودشان باشند. این شرایط ناخودآگاه سبب می‌شود نابازیگرها صفت‌های مدنظر کارگردان در نقش مربوطه را بروز دهند. در فیلم «عزیز» از این شرایط بهره گرفتم و در کارگردانی نیز سعی کردم بازی‌ها یکدست و به اندازه باشد و همه شخصیت‌ها به یک اندازه دیده شوند و ادعایی در بازی نباشد. در واقع فیلم، بازنمایی واقعیت است خواستم که موضوع پنهان‌کاری و قضاوت در سراسر فیلم دیده شود و حتی در دیالوگ‌ها نیز بروز داشته باشد. حتی پنهان‌شدن آدم‌ها در تمامی قاب‌های فیلم با جانمایی شخصیت‌ها نسبت به دوربین، با نمایش پنهان‌شدن پشت پنجره، پشت دیوار و پشت هم، مشهود است و سعی شد این تِم در کل فیلم قابل درک باشد که خوشبختانه از دید منتقدان نیز پنهان نماند.

از آزادی تا هرج‌و‌مرج
به‌تازگی کتاب «از آزادی تا هرج‌ومرج» که گزیده‌ای از داستان‌های کوتاه طنز اسلاومیر مروژک است با انتخاب و ترجمه داریوش مودبیان به همت نشر گویا انتشار یافته‌ است. اسلاومیر مروژك، كاریكاتوریست، داستان‌نویس، طنزپرداز و نمایش‌نامه‌‌نویس لهستانی، تابناك‌ترین چهره تئاتر معاصر لهستان و یكی از نامدارترین طنزآوران امروز داستان‌نویسی و جهان نمایش، همچنین پرآوازه‌ترین نمایش‌نامه‌نویس لهستانی در قرن بیستم است كه بیشتر نوشته‌هایش در سراسر جهان به زبان‌های گوناگون ترجمه شده و به نمایش درآمده ‌است. مروژك كه كار ادبی خود را با داستان‌نویسی آغاز كرده بود، تا پایان عمر چند رمان و مجموعه‌داستان كوتاه و نیمه‌بلند خود را به چاپ رساند؛ از‌جمله فیل، قلمدان، موش در كمد، كوچولو و... . كتاب حاضر نیز گزیده‌ای از داستان‌های كوتاه طنز این نویسنده است. نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه هجدهم شهریور ساعت ۱۵ به نقد و بررسی کتاب «از آزادی تا هرج‌ومرج» اختصاص دارد که با حضور داریوش مودبیان و اسدالله امرایی به‌صورت مجازی در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار می‌شود. علاقه‌مندان می‌توانند این نشست را از اینستاگرام این مرکز به نشانی Instagram/bookcityculturalcenter به‌طور مستقیم پیگیری کنند.

موسوی:
«عزیز»؛ یادآور ارزش انسانیت
مهدی موسوی‌برزکی، نویسنده و کارگردان فیلم کوتاه «عزیز» که فیلمش در بافت سنتی شهر کاشان و داستانش در فضای بومی این شهر روایت می‌شود، درباره نگارش این فیلم‌نامه به «شرق» گفت: نگارش فیلم‌نامه «عزیز» بر اساس ایده‌ای بود که مدت‌ها در ذهن داشتم و با توجه به اتفاقات روزمره‌ای که شاهد آن بودم و دغدغه‌ای که در این زمینه داشتم، دوست داشتم این مطلب را در قالب فیلم بیان کنم و به تصویر بکشم چون در تجربه زیسته‌ام با آن مواجه بودم. ایده «عزیز» نیز به دلیل نقش عزیز و پایان فیلم مدنظرم بود؛ ما معمولا به مادربزرگ‌هایمان، عزیز می‌گوییم و عزیز خودم نیز دارای ناتوانی در حرکت است و در زندگی شخصی نیز شاهد این موضوع بودم که چطور نسبت به میراث او رفتار می‌کردند. عزیزِ فیلم «عزیز» از اینجا در ذهن من رشد کرد، اطرافیان عزیز نیز حاصل زندگی واقعی و شخصیت‌ها و اطرافیانم در زندگی واقعی است. فیلم کوتاه «عزیز» تلنگری است برای یادآوری ارزش انسانیت؛ به این معنا که ما انسان‌ها آن‌قدر در زندگی خود غرق شدیم و منافع شخصی خودمان را مدنظر قرار دادیم که روابط انسانی که می‌تواند در خانواده‌ها سبب گذشت و همراهی شود، دچار تزلزل شده است. در شرایط الان، خیلی از خانواده‌ها هستند که در آنها، پدر و مادرها نادیده گرفته می‌شوند و حرمت‌ها از بین رفته است و فیلم «عزیز» نیز روایتگر zاین‌گونه مسائل است. بحث آبرو و شرم در فیلم مطرح می‌شود که اینها هم نمی‌تواند باعث تعالی این خانواده شود و اینجاست که این تلنگر را در فیلم شاهدیم که ارزش انسانیت چقدر مهم است. وی درباره سختی کار با نابازیگرها در فیلم کوتاه بیان کرد: کار با بازیگرهای بومی و همچنین کار با نابازیگرها و افرادی که برای اولین بار جلوی دوربین می‌آیند، سختی‌های خودش را داشت و غیر از یاسمن نصیری و آقای الفت که بازیگر تئاتر هستند، همه بازیگرهای «عزیز» آماتور بودند و تنها تجربه نمایشی‌شان، تماشای تلویزیون بود. از طرفی چون من کارم را با مستند شروع کردم و سپس وارد حوزه داستانی شدم، حوصله و ارتباط با نابازیگر و آدم‌های عادی را دارم و از این منظر قصد کردم یک فیلم پرمیزانسن و پرکادر و قصه‌گو داشته باشم و از نظر کارگردانی چالش‌برانگیز باشد. بنابراین سعی کردم با افراد غیرحرفه‌ای کار کنم اما حس مدنظر من را در کار ایجاد کنند. برزکی در توضیح هدایت نابازیگرها برای رسیدن به نتیجه مطلوب نیز گفت: هدایت بازیگرها به تجربه کارگردان در شناخت نقش و انتخاب درست بر‌می‌گردد. حتی به نظر من انتخاب درست نکته بسیار مهمی است؛ چراکه قرار است شخصیتی انتخاب شود که با نقش همسو باشد و بر اساس این نقش و شناخت شخصیت است که می‌‎توان بزنگاه‌های عاطفی و رفتارهایش را تشخیص داد و کارگردان می‌تواند این بزنگاه‌ها را کنترل کند و باید جسارتی وجود داشته باشد که در موقعیت‌های مختلف از این افراد بازی گرفت. نابازیگرها زیاد امکان اوج و فرود ندارند و به همین دلیل کارگردان باید با توجه به شناخت قبلی از خلق‌و‌خوی آنها، آنها را در مسیر درست بازی قرار دهد و این مسئله نیاز به صبر و شکیبایی کارگردان دارد و احتمال خطاکردن را بالا می‌برد و به همین دلیل نیاز به تمرین زیاد دارد تا آدم‌ها سر جای خودشان باشند. این شرایط ناخودآگاه سبب می‌شود نابازیگرها صفت‌های مدنظر کارگردان در نقش مربوطه را بروز دهند. در فیلم «عزیز» از این شرایط بهره گرفتم و در کارگردانی نیز سعی کردم بازی‌ها یکدست و به اندازه باشد و همه شخصیت‌ها به یک اندازه دیده شوند و ادعایی در بازی نباشد. در واقع فیلم، بازنمایی واقعیت است خواستم که موضوع پنهان‌کاری و قضاوت در سراسر فیلم دیده شود و حتی در دیالوگ‌ها نیز بروز داشته باشد. حتی پنهان‌شدن آدم‌ها در تمامی قاب‌های فیلم با جانمایی شخصیت‌ها نسبت به دوربین، با نمایش پنهان‌شدن پشت پنجره، پشت دیوار و پشت هم، مشهود است و سعی شد این تِم در کل فیلم قابل درک باشد که خوشبختانه از دید منتقدان نیز پنهان نماند.

از آزادی تا هرج‌و‌مرج
به‌تازگی کتاب «از آزادی تا هرج‌ومرج» که گزیده‌ای از داستان‌های کوتاه طنز اسلاومیر مروژک است با انتخاب و ترجمه داریوش مودبیان به همت نشر گویا انتشار یافته‌ است. اسلاومیر مروژك، كاریكاتوریست، داستان‌نویس، طنزپرداز و نمایش‌نامه‌‌نویس لهستانی، تابناك‌ترین چهره تئاتر معاصر لهستان و یكی از نامدارترین طنزآوران امروز داستان‌نویسی و جهان نمایش، همچنین پرآوازه‌ترین نمایش‌نامه‌نویس لهستانی در قرن بیستم است كه بیشتر نوشته‌هایش در سراسر جهان به زبان‌های گوناگون ترجمه شده و به نمایش درآمده ‌است. مروژك كه كار ادبی خود را با داستان‌نویسی آغاز كرده بود، تا پایان عمر چند رمان و مجموعه‌داستان كوتاه و نیمه‌بلند خود را به چاپ رساند؛ از‌جمله فیل، قلمدان، موش در كمد، كوچولو و... . كتاب حاضر نیز گزیده‌ای از داستان‌های كوتاه طنز این نویسنده است. نشست هفتگی شهر کتاب در روز سه‌شنبه هجدهم شهریور ساعت ۱۵ به نقد و بررسی کتاب «از آزادی تا هرج‌ومرج» اختصاص دارد که با حضور داریوش مودبیان و اسدالله امرایی به‌صورت مجازی در مرکز فرهنگی شهر کتاب برگزار می‌شود. علاقه‌مندان می‌توانند این نشست را از اینستاگرام این مرکز به نشانی Instagram/bookcityculturalcenter به‌طور مستقیم پیگیری کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.