|

عقل و صلح

علی عسگری

در هیچ دین و مذهبی همانند دین اسلام و مذهب تشیع بر عقلانیت تاکید نشده است. مبانی معرفتی و اصول دینی در میان ما مسلمانان، همگی با شاخص عقل مورد پذیرش و قبول قرار می‌گیرند. همه می‌دانیم که تعقل و خردورزی در قرآن و سنت پیامبر(ص) بسیار مورد تاکید است. در روایات اسلامی، بهترین رفیق و همراه صادق انسان عقل دانسته شده و بدترین دشمن او جهالت معرفی شده است.
تعقل و خردورزی دقیقا در نقطه مقابل رفتارهای هیجانی و افراط‌گرایی قرار می‌گیرد. خوشبختانه با تحقق حماسه سیاسی در انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری و بر سر کارآمدن دولت «تدبیر و امید» این مهم بار دیگر سرلوحه کار قرار گرفت. اولین اقدام عقلانی و تاکتیک مدبرانه دولت یادشده، خروج پرونده هسته‌ای از حوزه امنیتی و انتقال آن به وزارت خارجه بود. به این ترتیب دستگاه دیپلماسی که کارگزاران آن، «فرزندان انقلابی» نظام و کشور به‌شمار می‌روند و هنر دیپلماسی را در طول سالیان دراز در عرصه‌های بین‌المللی به نیکی آموخته‌اند، مامور مذاکرات هسته‌ای شد.
دستگاه دیپلماسی دولت به ریاست دکتر ظریف در مدت‌زمانی اندک، توانست سیاست‌های دوگانه و جنگ‌طلبانه آمریکا و اسراییل را به چالش بکشد و حقوق هسته‌ای ایران را با عقل و منطق به اثبات برساند؛ سیاستی که سبب شد اسراییل غاصب در انزوای جهانی قرار گیرد.
توجه به استراتژی صلح و تاکید بر ضرورت‌های صلح جهانی که ایران پرچمدار آن است، در وضع فعلی معادلات سیاسی دنیا و منطقه را به نفع ایران رقم زده است. اگر قرار باشد «صلح‌نامه‌ای» بین ایران اسلامی با سران کفر جهانی به امضا برسد، به‌طور قطع از نوع صلح حدیبیه خواهد بود. مطلبی که در این میان بسیار جالب و قابل توجه است و در کتاب‌های معتبر تاریخی آمده این است که پیامبر(ص) در آغاز رویارویی با کفار قریش در نزدیکی مکه سخن از کتابت صلح‌نامه با آنان کرد. یکی از افراطیون با نگرانی و ابراز ناراحتی پیش ابوبکر رفت و گفت آیا او که سخن از صلح با کفار به زبان می‌راند پیامبر خدا نیست؟ ابوبکر گفت: چر او رسول خداست. سپس گفت آیا ما مسلمان نیستیم؟ ابوبکر گفت: چرا ما مسلمانیم. او گفت پس چرا در راه دین خود تن به خفت و ذلت می‌دهیم؟ حتی با کمال گستاخی نزد پیامبر رفت و همین مطلب را تکرار کرد. در این هنگام جبرییل بر پیامبر نازل گشت و فتح و پیروزی به پیامبر و امت اسلامی نوید داد. آن روز به‌رغم همراهی اکثریت امت اسلامی و یاران پیامبر به‌ویژه علی(ع) در رابطه با صلح با دشمنان قسم‌خورده اسلام به شقاوتشان در احد و جنگ‌های دیگر بر همگان ثابت شده بود معاهده صلح به انجام رسید ولی اقلیتی افراطی با آن مخالفت کرده و آن را نماد خفت معرفی می‌کردند.
متاسفانه امروزه افراط‌گرایی و دگم‌اندیشی بعضی از عوامل طالب قدرت و افراطی را نه با نیروی عقل و استدلال می‌توان مهار کرد و نه تشکر علنی و آَشکار مقام‌معظم‌رهبری، مراجع عظام تقلید و نخبگان دلسوز می‌تواند برای آنها قانع‌کننده باشد. اینان کسانی هستند که در همه حال می‌خواهند بگویند که هستند و در وسط دنیا قرار دارند و هر کس این ادعای آنان را قبول ندارد ناچار است دست به کار شود و دنیا را متر کند!
در هیچ دین و مذهبی همانند دین اسلام و مذهب تشیع بر عقلانیت تاکید نشده است. مبانی معرفتی و اصول دینی در میان ما مسلمانان، همگی با شاخص عقل مورد پذیرش و قبول قرار می‌گیرند. همه می‌دانیم که تعقل و خردورزی در قرآن و سنت پیامبر(ص) بسیار مورد تاکید است. در روایات اسلامی، بهترین رفیق و همراه صادق انسان عقل دانسته شده و بدترین دشمن او جهالت معرفی شده است.
تعقل و خردورزی دقیقا در نقطه مقابل رفتارهای هیجانی و افراط‌گرایی قرار می‌گیرد. خوشبختانه با تحقق حماسه سیاسی در انتخابات اخیر ریاست‌جمهوری و بر سر کارآمدن دولت «تدبیر و امید» این مهم بار دیگر سرلوحه کار قرار گرفت. اولین اقدام عقلانی و تاکتیک مدبرانه دولت یادشده، خروج پرونده هسته‌ای از حوزه امنیتی و انتقال آن به وزارت خارجه بود. به این ترتیب دستگاه دیپلماسی که کارگزاران آن، «فرزندان انقلابی» نظام و کشور به‌شمار می‌روند و هنر دیپلماسی را در طول سالیان دراز در عرصه‌های بین‌المللی به نیکی آموخته‌اند، مامور مذاکرات هسته‌ای شد.
دستگاه دیپلماسی دولت به ریاست دکتر ظریف در مدت‌زمانی اندک، توانست سیاست‌های دوگانه و جنگ‌طلبانه آمریکا و اسراییل را به چالش بکشد و حقوق هسته‌ای ایران را با عقل و منطق به اثبات برساند؛ سیاستی که سبب شد اسراییل غاصب در انزوای جهانی قرار گیرد.
توجه به استراتژی صلح و تاکید بر ضرورت‌های صلح جهانی که ایران پرچمدار آن است، در وضع فعلی معادلات سیاسی دنیا و منطقه را به نفع ایران رقم زده است. اگر قرار باشد «صلح‌نامه‌ای» بین ایران اسلامی با سران کفر جهانی به امضا برسد، به‌طور قطع از نوع صلح حدیبیه خواهد بود. مطلبی که در این میان بسیار جالب و قابل توجه است و در کتاب‌های معتبر تاریخی آمده این است که پیامبر(ص) در آغاز رویارویی با کفار قریش در نزدیکی مکه سخن از کتابت صلح‌نامه با آنان کرد. یکی از افراطیون با نگرانی و ابراز ناراحتی پیش ابوبکر رفت و گفت آیا او که سخن از صلح با کفار به زبان می‌راند پیامبر خدا نیست؟ ابوبکر گفت: چر او رسول خداست. سپس گفت آیا ما مسلمان نیستیم؟ ابوبکر گفت: چرا ما مسلمانیم. او گفت پس چرا در راه دین خود تن به خفت و ذلت می‌دهیم؟ حتی با کمال گستاخی نزد پیامبر رفت و همین مطلب را تکرار کرد. در این هنگام جبرییل بر پیامبر نازل گشت و فتح و پیروزی به پیامبر و امت اسلامی نوید داد. آن روز به‌رغم همراهی اکثریت امت اسلامی و یاران پیامبر به‌ویژه علی(ع) در رابطه با صلح با دشمنان قسم‌خورده اسلام به شقاوتشان در احد و جنگ‌های دیگر بر همگان ثابت شده بود معاهده صلح به انجام رسید ولی اقلیتی افراطی با آن مخالفت کرده و آن را نماد خفت معرفی می‌کردند.
متاسفانه امروزه افراط‌گرایی و دگم‌اندیشی بعضی از عوامل طالب قدرت و افراطی را نه با نیروی عقل و استدلال می‌توان مهار کرد و نه تشکر علنی و آَشکار مقام‌معظم‌رهبری، مراجع عظام تقلید و نخبگان دلسوز می‌تواند برای آنها قانع‌کننده باشد. اینان کسانی هستند که در همه حال می‌خواهند بگویند که هستند و در وسط دنیا قرار دارند و هر کس این ادعای آنان را قبول ندارد ناچار است دست به کار شود و دنیا را متر کند!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.