|

آینه

اطلاعات
سخنی با سخنگوی محمدجواد حجتی‌کرمانی:.. من جناب جنتي را مردي عادل و دلسوز مي‌دانم، ولي معتقدم ايشان سياست نمي‌داند و اخلاق سياسي و اجتماعي هم ندارد... من در كرمان نامزد نمايندگي مجلس خبرگان شدم و برادراني سي-‌ چهل نفر از همه شهرستان‌هاي استان، به‌صورت هماهنگ با من ديدار كردند و درصدد تشكيل ستاد انتخاباتي حقير بودند. كارهاي مقدماتي صورت گرفت و من ثبت‌نام كردم كه روزي به‌طور ناگهاني، نامه‌اي به دستم رسيد كه شوراي نگهبان «صلاحيت» شما را «احراز» نكرده است. مي‌دانيم «عدم احراز صلاحيت» تعبير محترمانه‌اي است از «رد صلاحيت!». شوراي نگهبان بايد دليل بر «رد» داشته باشد، نه«احراز»، چون «برائت» كه در تمام شئون فردي و اجتماعي، شرعا و عقلا حاكم است. مشكل «احراز» شوراي نگهبان، همين داوري‌هاي متفاوت (و حتي متناقض) درباره افراد است. چرا كسي كه در يك دوره، قبول شده است (مثل من)، در دوره ديگر رد مي‌شود؟ يا برعكس، كسي كه در يك دوره، رد شده در دوره ديگر قبول مي‌شود؟... به هر حال، من چون اعتراض داشتم، نامه اعتراضي به شوراي نگهبان نوشتم؛ به‌علاوه، چند مقاله در روزنامه گرامي اطلاعات نوشتم و دوستاني هم از من جانب‌داري كردند، اما دريغ حتي از اعلام وصول‌نامه! جواب نامه و ارائه دليل «رد»، پيشكش... بچه‌هاي شوراي نگهبان كرمان تا آنجا كه مي‌شناسمشان، بچه‌هاي خوبي هستند، ولي تندند و هيجاني و فاقد صلاحيت براي داوري درباره صلاحيت افراد. از نظر رتبه علمي هم، شاگرد شاگرد پاره‌اي از نامزدها هستند. من آنها را دوست دارم. ولي جوا‌ن‌اند و احساساتي ... مگر كار مملكت،‌ بچه‌بازي است؟!

اعتماد
ترميم اعتماد شهروندان

عبدالكريم حسين‌زاده:... امروز ما بيش از هر زمان ديگري به اعتمادسازي نياز داريم. همه مسئولان، از رئيس‌جمهوري تا وزير كشور، اذعان داشتند كه اكثريت شهروندان نسبت به اين تصميم معترض بودند و البته در بخش‌هايي شاهد آن بوديم كه جريان‌ها و افرادي خاص بر موج اعتراض‌ها سوار شدند؛ اين در حالي است كه طبيعتا بخشي از آسيب‌شناسي كليت اين غائله به جريان‌شناسي اين گروه‌ها و افراد متخاصم مربوط است. در اين راستا به نظر مي‌رسد اين گروه كه به ‌نحوي دست به سوءاستفاده از اعتراض‌هاي برحق مردمي زد در نگاهي كلان به دو دسته تقسيم مي‌شوند؛ نخست، مخالفان دولت و دوم مخالفان حاكميت. با اين همه، اما به احتمال قريب‌به‌يقين، عمده اعتراض‌ها مربوط به شهروندان معمولي بود كه به ‌دليل مشكلات معيشتي به خيابان آمدند و لازم است، چه در تحليل‌هاي پسابحران و چه در تصميم‌هاي پسابحران، به اين بخش عمده توجه جدي داشته باشيم. گام‌هاي حاكميت در دوگانه اعتمادسازي- اعتمادسوزي بايد به معناي واقعي كلمه به مردم نزديك باشد. حال آنكه به نظر مي‌رسد در كميته تشكيل‌‌شده به ‌منظور رسيدگي به خسارت‌ها نيز به‌‌روشني با كاستي‌هايي مواجهيم. در مرحله نخست، اين كميته عمده خسارت‌هاي وارد‌شده را خسارت‌هاي كالبدي ازجمله بانك‌ها و اماكن دولتي درنظر گرفته اما تخريب و خسارت واقعي، به‌مراتب جدي‌تر و سنگين‌تر از اين موارد است؛ چرا‌كه خسارت اصلي، آسيبي است كه به باور و اعتماد شهروندان وارد شده است و در صورت بي‌توجهي مي‌تواند شكاف ميان ملت و حاكميت را عميق‌تر کند. پس اگر قرار است اين شكاف ترميم شده و روابط به يكديگر نزديك‌تر شوند، چنين كميته‌اي كافي نيست.

دنیای اقتصاد
سیاست‌گذاری و قواعد بوروکراسی

روح‌اله اسلامی: بوروکراسی قواعدی دارد که رعایت آنها می‌تواند در فرایندهای سیستم در بخش اجرائیات کشور را به سمت حکمرانی خوب سوق دهد و رعایت‌نکردن آنها می‌تواند بوروکراسی را به سازوکاری مانع و امتناعی ساختاری در سیاست‌گذاری عمومی بدل کند... ۱- کمیت تصدی‌گری و فراموشی کیفیت امور حاکمیتی: فراموشی تخصص نهادها در امور حاکمیتی آنها را تبدیل به بازیگرانی رقیب و مداخله‌جویانی ناکارآمد می‌‌کند. به‌تدریج استخدام‌ها در نهادها افزایش می‌یابد و به جای آنکه دولت مسئول امنیت، حفظ قانون، ایجاد زیرساخت و کارهای عمرانی بزرگ، گرفتن مالیات و... باشد به شرکت خیریه‌ای بدل می‌شود که ثروت عمومی را به‌صورت دلخواه پخش می‌کند.۲ -روح قبیله‌ای و فرقه‌ای بوروکراسی در عصر اطلاعات‌: ... بوروکراسی به جای آنکه مبتنی بر شایستگی، تخصص، قانون و سلسله‌مراتب باشد، تبدیل به شرکت استخدامی با روابط قومی و قبیله‌ای می‌شود و توان سیستم به جای آنکه در حال تطبیق خود با عصر اطلاعات باشد، مصروف استقراض و شیوه‌های مختلف پرداخت حقوق پرسنل بوروکراسی می‌شود. ماهیت عصر اطلاعات ایجاد دولت الکترونیک و نه حکومت سراسربین است. ۳- خرد برنامه‌ریزی و فراموشی نجات‌بخشی سیاست خودجوش: ... اساسا موضوع دولت، حکومت و بوروکراسی ماهیتی سیاسی دارد و اگر هر روایت سنتی و مدنی قصد کند، بدون توجه به شبکه‌های قدرت و فهم درست منافع ملی کشور تنها با نرم‌افزار و الگوهای نظری و داده‌های کمی برنامه‌نویسی کند، تجربه دوازده برنامه نوشته‌شده در ایران معاصر تکرار خواهد شد.

اطلاعات
سخنی با سخنگوی محمدجواد حجتی‌کرمانی:.. من جناب جنتي را مردي عادل و دلسوز مي‌دانم، ولي معتقدم ايشان سياست نمي‌داند و اخلاق سياسي و اجتماعي هم ندارد... من در كرمان نامزد نمايندگي مجلس خبرگان شدم و برادراني سي-‌ چهل نفر از همه شهرستان‌هاي استان، به‌صورت هماهنگ با من ديدار كردند و درصدد تشكيل ستاد انتخاباتي حقير بودند. كارهاي مقدماتي صورت گرفت و من ثبت‌نام كردم كه روزي به‌طور ناگهاني، نامه‌اي به دستم رسيد كه شوراي نگهبان «صلاحيت» شما را «احراز» نكرده است. مي‌دانيم «عدم احراز صلاحيت» تعبير محترمانه‌اي است از «رد صلاحيت!». شوراي نگهبان بايد دليل بر «رد» داشته باشد، نه«احراز»، چون «برائت» كه در تمام شئون فردي و اجتماعي، شرعا و عقلا حاكم است. مشكل «احراز» شوراي نگهبان، همين داوري‌هاي متفاوت (و حتي متناقض) درباره افراد است. چرا كسي كه در يك دوره، قبول شده است (مثل من)، در دوره ديگر رد مي‌شود؟ يا برعكس، كسي كه در يك دوره، رد شده در دوره ديگر قبول مي‌شود؟... به هر حال، من چون اعتراض داشتم، نامه اعتراضي به شوراي نگهبان نوشتم؛ به‌علاوه، چند مقاله در روزنامه گرامي اطلاعات نوشتم و دوستاني هم از من جانب‌داري كردند، اما دريغ حتي از اعلام وصول‌نامه! جواب نامه و ارائه دليل «رد»، پيشكش... بچه‌هاي شوراي نگهبان كرمان تا آنجا كه مي‌شناسمشان، بچه‌هاي خوبي هستند، ولي تندند و هيجاني و فاقد صلاحيت براي داوري درباره صلاحيت افراد. از نظر رتبه علمي هم، شاگرد شاگرد پاره‌اي از نامزدها هستند. من آنها را دوست دارم. ولي جوا‌ن‌اند و احساساتي ... مگر كار مملكت،‌ بچه‌بازي است؟!

اعتماد
ترميم اعتماد شهروندان

عبدالكريم حسين‌زاده:... امروز ما بيش از هر زمان ديگري به اعتمادسازي نياز داريم. همه مسئولان، از رئيس‌جمهوري تا وزير كشور، اذعان داشتند كه اكثريت شهروندان نسبت به اين تصميم معترض بودند و البته در بخش‌هايي شاهد آن بوديم كه جريان‌ها و افرادي خاص بر موج اعتراض‌ها سوار شدند؛ اين در حالي است كه طبيعتا بخشي از آسيب‌شناسي كليت اين غائله به جريان‌شناسي اين گروه‌ها و افراد متخاصم مربوط است. در اين راستا به نظر مي‌رسد اين گروه كه به ‌نحوي دست به سوءاستفاده از اعتراض‌هاي برحق مردمي زد در نگاهي كلان به دو دسته تقسيم مي‌شوند؛ نخست، مخالفان دولت و دوم مخالفان حاكميت. با اين همه، اما به احتمال قريب‌به‌يقين، عمده اعتراض‌ها مربوط به شهروندان معمولي بود كه به ‌دليل مشكلات معيشتي به خيابان آمدند و لازم است، چه در تحليل‌هاي پسابحران و چه در تصميم‌هاي پسابحران، به اين بخش عمده توجه جدي داشته باشيم. گام‌هاي حاكميت در دوگانه اعتمادسازي- اعتمادسوزي بايد به معناي واقعي كلمه به مردم نزديك باشد. حال آنكه به نظر مي‌رسد در كميته تشكيل‌‌شده به ‌منظور رسيدگي به خسارت‌ها نيز به‌‌روشني با كاستي‌هايي مواجهيم. در مرحله نخست، اين كميته عمده خسارت‌هاي وارد‌شده را خسارت‌هاي كالبدي ازجمله بانك‌ها و اماكن دولتي درنظر گرفته اما تخريب و خسارت واقعي، به‌مراتب جدي‌تر و سنگين‌تر از اين موارد است؛ چرا‌كه خسارت اصلي، آسيبي است كه به باور و اعتماد شهروندان وارد شده است و در صورت بي‌توجهي مي‌تواند شكاف ميان ملت و حاكميت را عميق‌تر کند. پس اگر قرار است اين شكاف ترميم شده و روابط به يكديگر نزديك‌تر شوند، چنين كميته‌اي كافي نيست.

دنیای اقتصاد
سیاست‌گذاری و قواعد بوروکراسی

روح‌اله اسلامی: بوروکراسی قواعدی دارد که رعایت آنها می‌تواند در فرایندهای سیستم در بخش اجرائیات کشور را به سمت حکمرانی خوب سوق دهد و رعایت‌نکردن آنها می‌تواند بوروکراسی را به سازوکاری مانع و امتناعی ساختاری در سیاست‌گذاری عمومی بدل کند... ۱- کمیت تصدی‌گری و فراموشی کیفیت امور حاکمیتی: فراموشی تخصص نهادها در امور حاکمیتی آنها را تبدیل به بازیگرانی رقیب و مداخله‌جویانی ناکارآمد می‌‌کند. به‌تدریج استخدام‌ها در نهادها افزایش می‌یابد و به جای آنکه دولت مسئول امنیت، حفظ قانون، ایجاد زیرساخت و کارهای عمرانی بزرگ، گرفتن مالیات و... باشد به شرکت خیریه‌ای بدل می‌شود که ثروت عمومی را به‌صورت دلخواه پخش می‌کند.۲ -روح قبیله‌ای و فرقه‌ای بوروکراسی در عصر اطلاعات‌: ... بوروکراسی به جای آنکه مبتنی بر شایستگی، تخصص، قانون و سلسله‌مراتب باشد، تبدیل به شرکت استخدامی با روابط قومی و قبیله‌ای می‌شود و توان سیستم به جای آنکه در حال تطبیق خود با عصر اطلاعات باشد، مصروف استقراض و شیوه‌های مختلف پرداخت حقوق پرسنل بوروکراسی می‌شود. ماهیت عصر اطلاعات ایجاد دولت الکترونیک و نه حکومت سراسربین است. ۳- خرد برنامه‌ریزی و فراموشی نجات‌بخشی سیاست خودجوش: ... اساسا موضوع دولت، حکومت و بوروکراسی ماهیتی سیاسی دارد و اگر هر روایت سنتی و مدنی قصد کند، بدون توجه به شبکه‌های قدرت و فهم درست منافع ملی کشور تنها با نرم‌افزار و الگوهای نظری و داده‌های کمی برنامه‌نویسی کند، تجربه دوازده برنامه نوشته‌شده در ایران معاصر تکرار خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.