قلمانداز
جادوی آینه
سیروس ابراهیمزاده
آقای «روشنروان» از ساکنان متمول و اسم و رسمدار کوچه «میرزا محمود وزیر» بود. خانهای كه دراندشت و اِهِن وتلُپ و برو بیای فراوان داشت. البته همسایهها حتی دیوار به دیواران، «آقا» و عهد و عیال او را کمتر میشناختند و جز روایتهای ضد و نقیض که گاهی از زبان نوکر و کلفتهای ثابت و سیار آنان میشنیدند چیزی دستگیرشان نمیشد. چند نفری میگفتند که «آقا» تاجر عمدهای است در کار صادرات و واردات پنبه و پشم و پیله کرم ابریشم، علاوه بر اینکه از پدر و پدرجدش دارایی کلانی به ارث برده است. تنها کسی که - راست یا دروغ - اطلاعرسانی جامعتری میکرد «سودابه جان» معلم خصوصی بچههای «آقا» بود و یکی از حکایتهایش بسیار عجیب و غریب مینمود.
روایت «سودابه جان»:
شب عقدکنان دختربزرگشان «آقا» سکته مغزی کرد. بردنش بیمارستان چند هفتهای بستریاش کردند. همه چیزش روبراه شد الا قدرت تکلم... . مدتی هم «آقا» را برای معالجه به فرنگ فرستادند، ولی افاقه نکرد، انگاری که زبان را در دهان قفل کرده باشند و لب و لوچهاش را مهر و موم... . تا اینکه یک بابایی کولی طالعبینی را میشناخته که میگفتند بلاتشبیه معجزه میکند... . معتقد بوده شاید دوای درد «آقا» در آستینِ همین زن بوده باشد.
صحنه کولی
طالع بین «آقا» را نزدیک پنجره مینشاند و از «خانم» میخواهد که در اتاق از خانواده و غیره، زن پابهماه و مرد سهشنبهزا حضور نداشته باشد. سپس وِردی میخواند و از توبره خود آینه بیضیشکلی را بیرون آورده جلوی «آقا» میگیرد و با صدایی شبیه آواز خواندن شروع میکند به تلقین خواندن:
آقایی! گوشت به هم باشه. تو این آینه خیلی چیزها هس... خوب نیگا کن، خودته... اون دور دورها رو بپا! ... ببین اونجا، ته آینه چی میبینی؟ ... خودته میبینی؟ .... خودِ خودته...؟ نه! انگار یکی دیگهاس! حواسته جمع کن ببین، بشنو، ببین چی ازت میپرسه! ...
«آقا» مدتی مات و مبهوت در آینه خیره میشود و بعد شروع میکند به پهنای صورت گریستن. اهل خانه نگران میشوند. کولی آنها را دعوت به سکوت میکند و بعد «آقا» هقهقکنان لب به سخن باز میکند. نخست کلماتی بیمعنا و سپس بریدهبریده:
چشم قربان... بروی چشم امان بدید میگم... راستش رو میگم... همهچی رو میگم... اسم... اسم اَ.... اسم اصلی من «غضنفر خاکسفیدی» اس نه این... این... این یکی... . تو چهاردهسالگی.... . نه! پونزده... نه! شونزدهسالگی خودم رو به... به تهرون رسوندم... یه... یه مدتی تو خیابون میخوابیدم و گدایی میکردم... یه روز... یه روز... «حاج آقا طاهر چلویی» منو... منو جلوی مغازهاش دید و... دید و دلش به رحم اومد و... . (گریه امانش نمیدهد).... به رحم اومد و.... . منو برد تو آشپزخونه که کار کنم... آدم خوبی بود بنده خدا... (گریه) خیلی به من محبت کرد... منو برد تو خونه و زندگیاش... یه اتاق ته باغ به من داد تا دیگه تو آشپزخونه نخوابم (کلمات نامفهوم) بعد... بعد یه جورایی... یه جورایی من... (کلمات نامفهوم عصبی و گریه و خنده) یارورو... (کلمات نامفهوم) من... بیوهاش رو گرفتم... همین... همین که حالا مادر بچه هامه... .
گفتهاند که «غضنفر خاکسفیدی» ملقب به «سعید روشنروان» پس از آن، بیش از 30 سال به نیکنامی بزیست.
آقای «روشنروان» از ساکنان متمول و اسم و رسمدار کوچه «میرزا محمود وزیر» بود. خانهای كه دراندشت و اِهِن وتلُپ و برو بیای فراوان داشت. البته همسایهها حتی دیوار به دیواران، «آقا» و عهد و عیال او را کمتر میشناختند و جز روایتهای ضد و نقیض که گاهی از زبان نوکر و کلفتهای ثابت و سیار آنان میشنیدند چیزی دستگیرشان نمیشد. چند نفری میگفتند که «آقا» تاجر عمدهای است در کار صادرات و واردات پنبه و پشم و پیله کرم ابریشم، علاوه بر اینکه از پدر و پدرجدش دارایی کلانی به ارث برده است. تنها کسی که - راست یا دروغ - اطلاعرسانی جامعتری میکرد «سودابه جان» معلم خصوصی بچههای «آقا» بود و یکی از حکایتهایش بسیار عجیب و غریب مینمود.
روایت «سودابه جان»:
شب عقدکنان دختربزرگشان «آقا» سکته مغزی کرد. بردنش بیمارستان چند هفتهای بستریاش کردند. همه چیزش روبراه شد الا قدرت تکلم... . مدتی هم «آقا» را برای معالجه به فرنگ فرستادند، ولی افاقه نکرد، انگاری که زبان را در دهان قفل کرده باشند و لب و لوچهاش را مهر و موم... . تا اینکه یک بابایی کولی طالعبینی را میشناخته که میگفتند بلاتشبیه معجزه میکند... . معتقد بوده شاید دوای درد «آقا» در آستینِ همین زن بوده باشد.
صحنه کولی
طالع بین «آقا» را نزدیک پنجره مینشاند و از «خانم» میخواهد که در اتاق از خانواده و غیره، زن پابهماه و مرد سهشنبهزا حضور نداشته باشد. سپس وِردی میخواند و از توبره خود آینه بیضیشکلی را بیرون آورده جلوی «آقا» میگیرد و با صدایی شبیه آواز خواندن شروع میکند به تلقین خواندن:
آقایی! گوشت به هم باشه. تو این آینه خیلی چیزها هس... خوب نیگا کن، خودته... اون دور دورها رو بپا! ... ببین اونجا، ته آینه چی میبینی؟ ... خودته میبینی؟ .... خودِ خودته...؟ نه! انگار یکی دیگهاس! حواسته جمع کن ببین، بشنو، ببین چی ازت میپرسه! ...
«آقا» مدتی مات و مبهوت در آینه خیره میشود و بعد شروع میکند به پهنای صورت گریستن. اهل خانه نگران میشوند. کولی آنها را دعوت به سکوت میکند و بعد «آقا» هقهقکنان لب به سخن باز میکند. نخست کلماتی بیمعنا و سپس بریدهبریده:
چشم قربان... بروی چشم امان بدید میگم... راستش رو میگم... همهچی رو میگم... اسم... اسم اَ.... اسم اصلی من «غضنفر خاکسفیدی» اس نه این... این... این یکی... . تو چهاردهسالگی.... . نه! پونزده... نه! شونزدهسالگی خودم رو به... به تهرون رسوندم... یه... یه مدتی تو خیابون میخوابیدم و گدایی میکردم... یه روز... یه روز... «حاج آقا طاهر چلویی» منو... منو جلوی مغازهاش دید و... دید و دلش به رحم اومد و... . (گریه امانش نمیدهد).... به رحم اومد و.... . منو برد تو آشپزخونه که کار کنم... آدم خوبی بود بنده خدا... (گریه) خیلی به من محبت کرد... منو برد تو خونه و زندگیاش... یه اتاق ته باغ به من داد تا دیگه تو آشپزخونه نخوابم (کلمات نامفهوم) بعد... بعد یه جورایی... یه جورایی من... (کلمات نامفهوم عصبی و گریه و خنده) یارورو... (کلمات نامفهوم) من... بیوهاش رو گرفتم... همین... همین که حالا مادر بچه هامه... .
گفتهاند که «غضنفر خاکسفیدی» ملقب به «سعید روشنروان» پس از آن، بیش از 30 سال به نیکنامی بزیست.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.