كمپينهاي بيحاصل تحريم
محمدرضا ذوالفقاری : اپيزود اول: بالارفتن بیرويه قيمت خودرو، بهويژه خودروهای داخلی، در جامعه هياهو بهپا میكند. دو شركت بزرگ خودروساز كه به دليل تحريمهای بينالمللی قدرت توليد شركتهايشان كاهش يافته ـ چون قاعدتا در برخی قطعات وابسته به واردات هستيم ـ با صدور مجوز افزايش قيمت خودروهايشان بهيكباره جان تازهای برای توليد يافتهاند. در فضای مجازی كمپينهای #نه_به_خريد_خودرو يا #خريد_خودرو_را_تحريم_كنيم و ... با هياهو به راه میافتد. زمان ثبتنام كه فرامیرسد، ركوردهای باورنكردنی ثبت میشود. چيزی در حدود ۳۰ دقيقه سايت خودروسازان بسته شده و تمام ظرفيت دو شركت برای ثبتنام تمام میشود.
اپيزود دوم: سال گذشته در همين حوالی زمانی قيمت پسته از كيلویی بين ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان به حدود ۹۰ هزار تومان رسيد. كمپين #پسته_و_آجيل_نخريم و #تحريم_پسته و مشابه اينها به راه افتاد. نتيجه آن شد كه برای عيدديدنی به هر منزلی میرفتيد، همانند سالهای گذشته با يك ظرف آجيل از شما پذيرایی میشد.
اپيزود سوم: قيمت گوشت قرمز افزايش يافت. دوباره كمپينهای مؤثر! #نه_به_گوشت و امثال آن به راه افتاد. نتيجه آن شد كه با هجوم برای خريد گوشت مرغ، بهای آن نيز افزايش يافت. دستكم به ياد نمیآوريم انبار گوشت توليدكنندگان گوشت قرمز را كه از تحريم و نخريدنهای ما مملو از كالا شده باشد.
اپيزود چهارم: دوباره نسيم نوروزی وزيدن گرفت و البته توفان پسته با شدت بيشتری بهپا خاست. ما كه كمكم به قيمت ۹۰ هزارتومان برای هر كيلو پسته عادت كرده بوديم؛ بهيكباره قيمت آن به حدود ۲۰۰ هزار تومان رسيد. به رسم معمول و عادت مرسوم كمپينهای مؤثر نخريدن بهپا خاستهاند.
پرده آخر: عواملی كه در بالا برشمرده شد، بدونشك در ترس از زندگی سخت يا ترومای حيات دشوار نهفته است كه ريشه آن میتواند در تاريخ سياسی و نيز شرايط اقليمیمان باشد. بروز قحطیهای مختلف؛ چه به سببهای انسانی و چه طبيعی در خاطر جمعی ما نقش بسته است كه سببساز اين ترس خواهند بود، اما ظاهرا اين ترس درباره فرهنگ و كالاهای فرهنگی حس نمیشود؛ يعنی ما از اينكه كالایی فرهنگی مانند كتاب از سبد خريد زندگيمان حذف شود، نگران نمیشويم. يكی از خصلتهای فرهنگ، خصلت انباشتيافتگی يا به تعبيری قواميافتگی فرهنگ در طول زمان و تاريخ است؛ يعنی هرچه تاريخ به پيش میرود، فرهنگ انباشتهتر و قواميافتهتر خواهد شد. كتاب از كالاهایی است كه اين غنای فرهنگی را موجب شده و قوام فرهنگی و همچنين انتقال فرهنگی را برعهده دارد. پس هرگونه تهديد و آسيبی برای آن میتواند آسيبی جدی برای فرهنگ جامعه باشد. وضعيت كتاب با همه كالاهای گفتهشده متفاوت است. گویی در يك توافق عام و دستهجمعی، در تحريم برای نخريدن و نخواندن آن با يكديگر همراه بودهايم. نتيجه اين تحريم همهگير، سرنوشت روزهای گذشته، حال و آيندهمان را رقم زده است. بدونشک «ملتی كه تاريخ
گذشتهاش را نمیخواند و نمیداند، همهچيزش را بايد خودش تجربه كند»*. آيا به راستی فرصت اين كار را خواهيم يافت؟
* نراقی، حسن. جامعهشناسی خودمانی.
تهران: نشر اختران، ۱۳۸۵
محمدرضا ذوالفقاری : اپيزود اول: بالارفتن بیرويه قيمت خودرو، بهويژه خودروهای داخلی، در جامعه هياهو بهپا میكند. دو شركت بزرگ خودروساز كه به دليل تحريمهای بينالمللی قدرت توليد شركتهايشان كاهش يافته ـ چون قاعدتا در برخی قطعات وابسته به واردات هستيم ـ با صدور مجوز افزايش قيمت خودروهايشان بهيكباره جان تازهای برای توليد يافتهاند. در فضای مجازی كمپينهای #نه_به_خريد_خودرو يا #خريد_خودرو_را_تحريم_كنيم و ... با هياهو به راه میافتد. زمان ثبتنام كه فرامیرسد، ركوردهای باورنكردنی ثبت میشود. چيزی در حدود ۳۰ دقيقه سايت خودروسازان بسته شده و تمام ظرفيت دو شركت برای ثبتنام تمام میشود.
اپيزود دوم: سال گذشته در همين حوالی زمانی قيمت پسته از كيلویی بين ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان به حدود ۹۰ هزار تومان رسيد. كمپين #پسته_و_آجيل_نخريم و #تحريم_پسته و مشابه اينها به راه افتاد. نتيجه آن شد كه برای عيدديدنی به هر منزلی میرفتيد، همانند سالهای گذشته با يك ظرف آجيل از شما پذيرایی میشد.
اپيزود سوم: قيمت گوشت قرمز افزايش يافت. دوباره كمپينهای مؤثر! #نه_به_گوشت و امثال آن به راه افتاد. نتيجه آن شد كه با هجوم برای خريد گوشت مرغ، بهای آن نيز افزايش يافت. دستكم به ياد نمیآوريم انبار گوشت توليدكنندگان گوشت قرمز را كه از تحريم و نخريدنهای ما مملو از كالا شده باشد.
اپيزود چهارم: دوباره نسيم نوروزی وزيدن گرفت و البته توفان پسته با شدت بيشتری بهپا خاست. ما كه كمكم به قيمت ۹۰ هزارتومان برای هر كيلو پسته عادت كرده بوديم؛ بهيكباره قيمت آن به حدود ۲۰۰ هزار تومان رسيد. به رسم معمول و عادت مرسوم كمپينهای مؤثر نخريدن بهپا خاستهاند.
پرده آخر: عواملی كه در بالا برشمرده شد، بدونشك در ترس از زندگی سخت يا ترومای حيات دشوار نهفته است كه ريشه آن میتواند در تاريخ سياسی و نيز شرايط اقليمیمان باشد. بروز قحطیهای مختلف؛ چه به سببهای انسانی و چه طبيعی در خاطر جمعی ما نقش بسته است كه سببساز اين ترس خواهند بود، اما ظاهرا اين ترس درباره فرهنگ و كالاهای فرهنگی حس نمیشود؛ يعنی ما از اينكه كالایی فرهنگی مانند كتاب از سبد خريد زندگيمان حذف شود، نگران نمیشويم. يكی از خصلتهای فرهنگ، خصلت انباشتيافتگی يا به تعبيری قواميافتگی فرهنگ در طول زمان و تاريخ است؛ يعنی هرچه تاريخ به پيش میرود، فرهنگ انباشتهتر و قواميافتهتر خواهد شد. كتاب از كالاهایی است كه اين غنای فرهنگی را موجب شده و قوام فرهنگی و همچنين انتقال فرهنگی را برعهده دارد. پس هرگونه تهديد و آسيبی برای آن میتواند آسيبی جدی برای فرهنگ جامعه باشد. وضعيت كتاب با همه كالاهای گفتهشده متفاوت است. گویی در يك توافق عام و دستهجمعی، در تحريم برای نخريدن و نخواندن آن با يكديگر همراه بودهايم. نتيجه اين تحريم همهگير، سرنوشت روزهای گذشته، حال و آيندهمان را رقم زده است. بدونشک «ملتی كه تاريخ
گذشتهاش را نمیخواند و نمیداند، همهچيزش را بايد خودش تجربه كند»*. آيا به راستی فرصت اين كار را خواهيم يافت؟
* نراقی، حسن. جامعهشناسی خودمانی.
تهران: نشر اختران، ۱۳۸۵
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.