|

تعيين‌تكليف اصولگرايان براي دولت

شرق: حاميان رقباي انتخاباتي حسن روحاني براي دولت خط‌ونشان كشيدند. آيت‌الله علم‌الهدي، امام‌جمعه مشهد، از يك‌سو و حزب مؤتلفه از سويي ديگر براي خط مشي سياست داخلي و خارجي حسن روحاني تعيين‌تكليف كرده‌اند. پدرزن نامزد انتخابات رياست‌جمهوري 96 از دولت خواسته تا مراودات اقتصادي‌اش را با اروپا قطع كند. حاميان حزبي مصطفي ميرسليم، ديگر رقيب انتخاباتي روحاني، هم در بيانيه كنگره دوازدهم خود از دولت خواسته‌اند كه اصلاح‌طلبان و فتنه‌گران را از دولت اخراج كند.
علم‌الهدي در خطبه‌هاي نماز جمعه مشهد گفته است: «رابطه ما با دنیای غرب از نظر اقتصادی باید قطع شود و باید روی پای خود بایستیم و باید این جنبش دانشجویی ضداستکباری در این راستا حرکت کند و این همان جهتی است که مقام معظم رهبری نیز روی آن تأکید دارند. هفت ماه است آمریکا از برجام خارج شده و اینکه فقط روی اروپا حساب کرده‌اید، آیا هفت ماه تجربه کافی نیست؟ اگر نسخه رهبری عملی می‌شد امروز مشکل ارز و معیشت نداشتیم. روزبه‌روز معیشت تنگ‌تر و گرانی بیشتر شده؛ یخچال دومیلیونی، 15 میلیون شده و مردم مشکلات اولیه زندگی را نمی‌توانند حل کنند و شما به اروپا چسبیده‌اید».
سال‌هاست دولت‌ها و برخي چهره‌هاي سياسي از خط‌مشي‌ها يا گفته‌هايي كه از تريبون نماز جمعه درباره سياست‌هاي كشور اتخاذ مي‌شود گلايه‌مندند. در بسياري از موارد، اين گفته‌ها ناقض سياست داخلي يا خارجي كشور است و سياست‌مداران و دولتمردان معتقدند كه تريبون نماز جمعه جاي طرح يك‌سويه برخي مباحث نيست. نمونه آخر يا مشهور آن به زمان انتخابات رياست‌جمهوري سال گذشته بازمي‌گردد كه برخي اظهارنظرهاي غيرتخصصي و غيركارشناسي ائمه جماعات صداي ستاد انتخابات كشور را درآورد. شوراي سياست‌گذاري ائمه جماعات درباره سلامت انتخابات تشكيك وارد كرده بود. ستاد انتخابات در پاسخ به آن گفت: «متأسفانه خطیب جمعه در یک حکم قطعی اعلام کردند که تعرفه‌ها به برخی از شعب نیامده بود و سپس در فرازی دیگر خبر قطعی از تضییع حق‌الناس دادند که البته تأکید کردند مرجع رسیدگی به تخلفات شورای نگهبان است. حال سؤال اینجاست پیش از رسیدگی و اعلام نظر نهایی شورای محترم نگهبان خطیب محترم جمعه بر چه اساسی به این حکم قطعی و یا بنا به فرمایش خودشان جرم!!! رسیده‌اند که از تریبون نماز جمعه از آن به‌عنوان تخلف و تضییع حق‌الناس اشاره کردند و از شورای نگهبان خواستار معرفی مجرم شده‌اند». ستاد انتخابات كشور در انتها از شوراي سياست‌گذاري ائمه جماعات درخواست كرده بود كه «بر اساس اصل عدالت و تقوا و انصاف، تمامی تخلفات در سه مرحله پیش و حین و پس از انتخابات به طور جامع و در همه مراحل و همه ستادها و نامزدهای انتخاباتی و به‌ویژه نقش حامیان آشکار و پنهان آنها نیز مورد امعان نظر واقع شود». در مورد برجام و FATF هم عمدتا در خطبه‌ها يا سخنراني‌هاي نماز جمعه آن‌قدر كه سخنراني ضد آن شده، در حمايت از آن نشده است. در ادامه يكي از همين انتقادات، سخنگوی وقت دولت در واکنش به اظهارنظرهای تند ائمه جمعه گفته بود: «همان‌طور که ما انتظار داریم تریبون نماز جمعه اخلاق، تقوا، دین و سیاست را تبلیغ کند، به همان میزان هم نهادهای تخصصی نظام باید وظایف خود را انجام دهند» كه احمد خاتمی، امام‌جمعه تهران، در پاسخ به او گفت: «درست است که درباره FATF باید در شورای‌عالی امنیت ملی تصمیم گرفت نه نماز جمعه، اما نماز جمعه جای روشنگری است. اگر این روندی که برخی در پیش گرفته‌اند پیش برود، خواهند گفت امامان جمعه وارد مسائل تحلیل سیاسی هم نشوند. نماز جمعه، نماز عبادی - سیاسی است و باید در این مسائل ورود داشت».
در واقع شوراي سياست‌گذاري ائمه جماعات هيچ گاه انتقاداتي كه به سخنان خطبا يا سخنرانان نمازهاي جمعه مي‌شود را قبول ندارد. تقوي رئيس سابق شوراي سياست‌گذاري در واكنش به نقدها درباره خطبا گفته بود: «تریبون نماز جمعه رسانه‌ای چهره به چهره است و روبه‌روی مردم می‌ایستد و بدون هیچ فاصله‌ای مطالب را بیان می‌کند. در تریبون نماز جمعه مسائل مختلف روز کشور و نیاز مردم مطرح می‌شود، متولی نماز جمعه ولی فقیه است و در حقیقت نماز جمعه تریبون نظام و حاکمیت است». درباره سخنان سخنرانان پيش از خطبه‌ها هم كه گاه با اعتراضاتي روبه‌رو شده است گفته بود كه ما دخل و تصرفي در متن يا محتواي سخنراني‌ها نداریم. اين در حالي است كه عمده سخنرانان اصولا از جريان اصولگرايي انتخاب مي‌شوند و محتواي سخنراني‌ها هم عمدتا سمت و سوي نقد و حمله به دولت يا جريان‌هاي مقابل اصولگرايي است. نمونه آشكار برخورد جناحي در نماز جمعه مربوط به نماز عيد فطر دو سال پيش بود كه ميثم مطيعي، يك مداح عليه دولت شروع به خواندن يك شعر طنز كرد كه وا كنش‌هاي زيادي به دنبال داشت.
حجت‌الاسلام علوی وزير اطلاعات دولت چندي سال پيش در سفر به کرمان انتقادات يا گلايه‌هاي تلويحي موجود از تريبون‌هاي نماز جمعه به شكل زيركانه‌اي با تمجيد از امام جمعه وقت كرمان ابراز كرده بود. او با اشاره به اينكه خطبه‌های نماز جمعه آیت‌الله جعفری باید الگویی برای ائمه جمعه باشد گفته بود: «زیرا ایشان همواره بذر محبت را در جامعه کاشته و هیچ‌گاه تخم کینه را در بین مردم نکاشته است. آیت‌الله جعفری در خطبه‌های نماز جمعه هیچ‌گاه حرمت فردی را نشکسته و به هیچ‌یک از اعضای خانواده انقلاب توهین، بدگویی، تخریب و بی‌حرمتی نکرده است و لذا از آیت‌الله جعفری در طول سالیان امامت جمعه هر چه به نظام و جامعه رسیده، خیر بوده است. به‌ندرت ديده شده كه چهره‌هاي شاخص جريان‌هاي ديگر مانند اصلاح‌طلبي فرصتي براي حضور در نماز جمعه به عنوان سخنران پيدا كنند. برخورد بزرگوارانه و پدرانه وی با مردم بسیار ارزشمند است و بهادادن به چنین شخصیت ارزشمندی خود یک ارزش است و آیت‌الله جعفری به جایگاه امامت جمعه بها و شخصیت داده‌اند».
نكته عجيب و قابل‌تأمل اين است كه انتقاد به دولت از سوي جريان‌ها يا افرادي صورت مي‌گيرد كه نامزد مقبولشان در انتخابات رياست جمهوري گذشته رأي لازم را كسب نكرد. اين به معني اين است كه برنامه‌ها و سياست‌هاي موردنظر آنها مقبول مردم نبوده و پايگاهي حداقلي دارند اما از همان پايگاه حداقلي هم براي دولت تعيين تكليف مي‌كنند. نمونه ديگر آن حزب مؤتلفه اسلامی است. حزبي كه در نهادهاي قدرت حضور خاصي ندارد. سهمش از نهادهاي انتخابي مانند دولت و مجلس سال‌هاست تقريبا صفر است و تنها يك نفر از‌آنها عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام است. چهره‌هاي اين حزب مدت‌هاست پست‌هاي كليدي نداشته‌اند. ك مصطفي ميرسليم هم كه تا روزهاي آخر انتخابات رياست جمهوري گذشته نامزد حزبي آنها بود در نهايت كمتر از يك صدر از آرا را به خود اختصاص داد. اين حزب كه گفته مي‌شود اين روزها به لحاظ تأمين منابع مالي خود دچار بحران است روز پنجشنبه كنگره دوازدهم مجمع عمومي خود را برگزار كرد و در انتهاي آن هم بيانيه‌اي صادر كرد. در بيانيه آنها به دولت تكليف شده كه بپذیرد برجام مرده است و امیدی هم به اروپا برای احیای آن نیست، در بيانيه حزب مؤتلفه آمده است كه دفاع از برجام درحالی که دشمن به هیچ‌یک از تعهدات خود عمل نکرده و بر دامنه تحریم‌ها و تهدیدها می‌افزاید، وهن ملت ایران است. مؤتلفه همچنين از دولت خواسته است كه اصلاح‌طلبان را از دولت اخراج كند. در بخشي از اين بيانيه آمده است: «حضور اصلاح‌طلبان با رویکرد خروج از حاکمیت، امنیت ملی و سلامت کارکردهای دستگاه‌های دولتی را به خطر انداخته است بنابراین دولت باید فکری برای این آسیب بکند و اهالی فتنه را از دستگاه‌های اجرائی اخراج نماید». در ماه‌هاي گذشته كه بحث رأي به عدم كفايت سياسي روحاني هم از سوي برخي اصولگرايان مجلس دنبال مي‌شد، حزب مؤتلفه در حال مطرح‌كردن خود به عنوان بديل دولت بود. بادامچيان همان زمان گفته بود: «به نظرم اگر اصولگرایان بیایند، وضعیت عوض می‌شود؛ چون شرایط فعلی حاصل کار اصلاح‌طلبان، امید و اعتدالیون است». عطف به اين گفته بادامچيان به نظر مي‌رسد كه بيانيه اخير اين حزب هم با مشورت او نوشته شده باشد. بادامچيان همان زمان گفته بود كه این حزب برای مهار ارز نیز برنامه دارد، اما هيچ توضيحي درباره اينكه چرا این برنامه را به دولت فعلی ارائه نمی‌دهد نداده بود!

شرق: حاميان رقباي انتخاباتي حسن روحاني براي دولت خط‌ونشان كشيدند. آيت‌الله علم‌الهدي، امام‌جمعه مشهد، از يك‌سو و حزب مؤتلفه از سويي ديگر براي خط مشي سياست داخلي و خارجي حسن روحاني تعيين‌تكليف كرده‌اند. پدرزن نامزد انتخابات رياست‌جمهوري 96 از دولت خواسته تا مراودات اقتصادي‌اش را با اروپا قطع كند. حاميان حزبي مصطفي ميرسليم، ديگر رقيب انتخاباتي روحاني، هم در بيانيه كنگره دوازدهم خود از دولت خواسته‌اند كه اصلاح‌طلبان و فتنه‌گران را از دولت اخراج كند.
علم‌الهدي در خطبه‌هاي نماز جمعه مشهد گفته است: «رابطه ما با دنیای غرب از نظر اقتصادی باید قطع شود و باید روی پای خود بایستیم و باید این جنبش دانشجویی ضداستکباری در این راستا حرکت کند و این همان جهتی است که مقام معظم رهبری نیز روی آن تأکید دارند. هفت ماه است آمریکا از برجام خارج شده و اینکه فقط روی اروپا حساب کرده‌اید، آیا هفت ماه تجربه کافی نیست؟ اگر نسخه رهبری عملی می‌شد امروز مشکل ارز و معیشت نداشتیم. روزبه‌روز معیشت تنگ‌تر و گرانی بیشتر شده؛ یخچال دومیلیونی، 15 میلیون شده و مردم مشکلات اولیه زندگی را نمی‌توانند حل کنند و شما به اروپا چسبیده‌اید».
سال‌هاست دولت‌ها و برخي چهره‌هاي سياسي از خط‌مشي‌ها يا گفته‌هايي كه از تريبون نماز جمعه درباره سياست‌هاي كشور اتخاذ مي‌شود گلايه‌مندند. در بسياري از موارد، اين گفته‌ها ناقض سياست داخلي يا خارجي كشور است و سياست‌مداران و دولتمردان معتقدند كه تريبون نماز جمعه جاي طرح يك‌سويه برخي مباحث نيست. نمونه آخر يا مشهور آن به زمان انتخابات رياست‌جمهوري سال گذشته بازمي‌گردد كه برخي اظهارنظرهاي غيرتخصصي و غيركارشناسي ائمه جماعات صداي ستاد انتخابات كشور را درآورد. شوراي سياست‌گذاري ائمه جماعات درباره سلامت انتخابات تشكيك وارد كرده بود. ستاد انتخابات در پاسخ به آن گفت: «متأسفانه خطیب جمعه در یک حکم قطعی اعلام کردند که تعرفه‌ها به برخی از شعب نیامده بود و سپس در فرازی دیگر خبر قطعی از تضییع حق‌الناس دادند که البته تأکید کردند مرجع رسیدگی به تخلفات شورای نگهبان است. حال سؤال اینجاست پیش از رسیدگی و اعلام نظر نهایی شورای محترم نگهبان خطیب محترم جمعه بر چه اساسی به این حکم قطعی و یا بنا به فرمایش خودشان جرم!!! رسیده‌اند که از تریبون نماز جمعه از آن به‌عنوان تخلف و تضییع حق‌الناس اشاره کردند و از شورای نگهبان خواستار معرفی مجرم شده‌اند». ستاد انتخابات كشور در انتها از شوراي سياست‌گذاري ائمه جماعات درخواست كرده بود كه «بر اساس اصل عدالت و تقوا و انصاف، تمامی تخلفات در سه مرحله پیش و حین و پس از انتخابات به طور جامع و در همه مراحل و همه ستادها و نامزدهای انتخاباتی و به‌ویژه نقش حامیان آشکار و پنهان آنها نیز مورد امعان نظر واقع شود». در مورد برجام و FATF هم عمدتا در خطبه‌ها يا سخنراني‌هاي نماز جمعه آن‌قدر كه سخنراني ضد آن شده، در حمايت از آن نشده است. در ادامه يكي از همين انتقادات، سخنگوی وقت دولت در واکنش به اظهارنظرهای تند ائمه جمعه گفته بود: «همان‌طور که ما انتظار داریم تریبون نماز جمعه اخلاق، تقوا، دین و سیاست را تبلیغ کند، به همان میزان هم نهادهای تخصصی نظام باید وظایف خود را انجام دهند» كه احمد خاتمی، امام‌جمعه تهران، در پاسخ به او گفت: «درست است که درباره FATF باید در شورای‌عالی امنیت ملی تصمیم گرفت نه نماز جمعه، اما نماز جمعه جای روشنگری است. اگر این روندی که برخی در پیش گرفته‌اند پیش برود، خواهند گفت امامان جمعه وارد مسائل تحلیل سیاسی هم نشوند. نماز جمعه، نماز عبادی - سیاسی است و باید در این مسائل ورود داشت».
در واقع شوراي سياست‌گذاري ائمه جماعات هيچ گاه انتقاداتي كه به سخنان خطبا يا سخنرانان نمازهاي جمعه مي‌شود را قبول ندارد. تقوي رئيس سابق شوراي سياست‌گذاري در واكنش به نقدها درباره خطبا گفته بود: «تریبون نماز جمعه رسانه‌ای چهره به چهره است و روبه‌روی مردم می‌ایستد و بدون هیچ فاصله‌ای مطالب را بیان می‌کند. در تریبون نماز جمعه مسائل مختلف روز کشور و نیاز مردم مطرح می‌شود، متولی نماز جمعه ولی فقیه است و در حقیقت نماز جمعه تریبون نظام و حاکمیت است». درباره سخنان سخنرانان پيش از خطبه‌ها هم كه گاه با اعتراضاتي روبه‌رو شده است گفته بود كه ما دخل و تصرفي در متن يا محتواي سخنراني‌ها نداریم. اين در حالي است كه عمده سخنرانان اصولا از جريان اصولگرايي انتخاب مي‌شوند و محتواي سخنراني‌ها هم عمدتا سمت و سوي نقد و حمله به دولت يا جريان‌هاي مقابل اصولگرايي است. نمونه آشكار برخورد جناحي در نماز جمعه مربوط به نماز عيد فطر دو سال پيش بود كه ميثم مطيعي، يك مداح عليه دولت شروع به خواندن يك شعر طنز كرد كه وا كنش‌هاي زيادي به دنبال داشت.
حجت‌الاسلام علوی وزير اطلاعات دولت چندي سال پيش در سفر به کرمان انتقادات يا گلايه‌هاي تلويحي موجود از تريبون‌هاي نماز جمعه به شكل زيركانه‌اي با تمجيد از امام جمعه وقت كرمان ابراز كرده بود. او با اشاره به اينكه خطبه‌های نماز جمعه آیت‌الله جعفری باید الگویی برای ائمه جمعه باشد گفته بود: «زیرا ایشان همواره بذر محبت را در جامعه کاشته و هیچ‌گاه تخم کینه را در بین مردم نکاشته است. آیت‌الله جعفری در خطبه‌های نماز جمعه هیچ‌گاه حرمت فردی را نشکسته و به هیچ‌یک از اعضای خانواده انقلاب توهین، بدگویی، تخریب و بی‌حرمتی نکرده است و لذا از آیت‌الله جعفری در طول سالیان امامت جمعه هر چه به نظام و جامعه رسیده، خیر بوده است. به‌ندرت ديده شده كه چهره‌هاي شاخص جريان‌هاي ديگر مانند اصلاح‌طلبي فرصتي براي حضور در نماز جمعه به عنوان سخنران پيدا كنند. برخورد بزرگوارانه و پدرانه وی با مردم بسیار ارزشمند است و بهادادن به چنین شخصیت ارزشمندی خود یک ارزش است و آیت‌الله جعفری به جایگاه امامت جمعه بها و شخصیت داده‌اند».
نكته عجيب و قابل‌تأمل اين است كه انتقاد به دولت از سوي جريان‌ها يا افرادي صورت مي‌گيرد كه نامزد مقبولشان در انتخابات رياست جمهوري گذشته رأي لازم را كسب نكرد. اين به معني اين است كه برنامه‌ها و سياست‌هاي موردنظر آنها مقبول مردم نبوده و پايگاهي حداقلي دارند اما از همان پايگاه حداقلي هم براي دولت تعيين تكليف مي‌كنند. نمونه ديگر آن حزب مؤتلفه اسلامی است. حزبي كه در نهادهاي قدرت حضور خاصي ندارد. سهمش از نهادهاي انتخابي مانند دولت و مجلس سال‌هاست تقريبا صفر است و تنها يك نفر از‌آنها عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام است. چهره‌هاي اين حزب مدت‌هاست پست‌هاي كليدي نداشته‌اند. ك مصطفي ميرسليم هم كه تا روزهاي آخر انتخابات رياست جمهوري گذشته نامزد حزبي آنها بود در نهايت كمتر از يك صدر از آرا را به خود اختصاص داد. اين حزب كه گفته مي‌شود اين روزها به لحاظ تأمين منابع مالي خود دچار بحران است روز پنجشنبه كنگره دوازدهم مجمع عمومي خود را برگزار كرد و در انتهاي آن هم بيانيه‌اي صادر كرد. در بيانيه آنها به دولت تكليف شده كه بپذیرد برجام مرده است و امیدی هم به اروپا برای احیای آن نیست، در بيانيه حزب مؤتلفه آمده است كه دفاع از برجام درحالی که دشمن به هیچ‌یک از تعهدات خود عمل نکرده و بر دامنه تحریم‌ها و تهدیدها می‌افزاید، وهن ملت ایران است. مؤتلفه همچنين از دولت خواسته است كه اصلاح‌طلبان را از دولت اخراج كند. در بخشي از اين بيانيه آمده است: «حضور اصلاح‌طلبان با رویکرد خروج از حاکمیت، امنیت ملی و سلامت کارکردهای دستگاه‌های دولتی را به خطر انداخته است بنابراین دولت باید فکری برای این آسیب بکند و اهالی فتنه را از دستگاه‌های اجرائی اخراج نماید». در ماه‌هاي گذشته كه بحث رأي به عدم كفايت سياسي روحاني هم از سوي برخي اصولگرايان مجلس دنبال مي‌شد، حزب مؤتلفه در حال مطرح‌كردن خود به عنوان بديل دولت بود. بادامچيان همان زمان گفته بود: «به نظرم اگر اصولگرایان بیایند، وضعیت عوض می‌شود؛ چون شرایط فعلی حاصل کار اصلاح‌طلبان، امید و اعتدالیون است». عطف به اين گفته بادامچيان به نظر مي‌رسد كه بيانيه اخير اين حزب هم با مشورت او نوشته شده باشد. بادامچيان همان زمان گفته بود كه این حزب برای مهار ارز نیز برنامه دارد، اما هيچ توضيحي درباره اينكه چرا این برنامه را به دولت فعلی ارائه نمی‌دهد نداده بود!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.