توافق اولیه آمریکا و چین برای پایان جنگ تجاری
آتش، بس
آتشبس 90روزه در جنگ تجاری، حاصل مذاکرات رؤسایجمهور آمریکا و چین در حاشیه نشست بوئنوسآیرس بود. در این مذاکرات دونالد ترامپ موافقت کرد تا تهدید خود مبنی بر افزایش تعرفه واردات به 25درصد را از ابتدای ژانویه 2019 به مدت 90 روز معلق کند تا فرصتی برای دستیابی به توافق تجاری میان دو کشور ایجاد شود. درعینحال چین پذیرفته است که برای متعادلترکردن تراز تجاری با آمریکا که درحالحاضر به رقم بیسابقه 375 میلیارد دلار رسیده، از این کشور نفت و محصولات صنعتی وارد کند. هنوز جزئیات خریداری این محصولات مشخص نشده است. کاخ سفید همچنین از موافقت چین برای خرید فوری حجم گستردهای از کالاهای کشاورزی از آمریکا خبر داد. تنشهای جاری آمریکا و چین در ماههای اخیر باعث شده بود که چین در یکی از اقدامات متقابل خود واردات محصولات کشاورزی ازجمله سویا را از آمریکا به میزان قابلتوجهی کاهش دهد و بهاینترتیب ضربه بزرگی به کشاورزان آمریکایی که حامیان اصلی ترامپ محسوب میشوند، وارد کرد.
ترامپ در آغاز دیدار با شی جینپینگ، همتای چینی خود ابراز امیدواری کرده بود که دو طرف به «دستاوردی قابلتوجه» برای هر دو کشور برسند. رئیسجمهور آمریکا پس از شام کاری خود با رئیسجمهور چین، توافق اولیه را «بسیار راهگشا و امیدبخش و با گزینههایی نامحدود برای آمریکا و چین دانست». مقامهای چینی هم این مذاکرات را بسیار مثبت و سازنده خواندند.
وانگ یی، وزیر خارجه چین پس از این مذاکرات گفت: گفتوگوهای دو رهبر «در سطحی همتراز» انجام شده و میتواند به «راهحلی برد_ برد برای مشکلات میان دو کشور» منتهی شود. وانگ یی افزوده چین روند واردات از ایالات متحده را برای کاستن از کسری تجاری دو طرف، افزایش خواهد داد و پکن و واشنگتن به مذاکرات برای اینکه «رشد باثبات و امیدوارکننده» دو کشور تضمین شود، ادامه میدهند. این نخستین دیدار دو رهبر پس از آغاز جنگ تجاری میان دو کشور بود که در جریان آن، آمریکا بر حدود ۲۰۰ میلیارد دلار کالای وارداتی از چین تعرفههایی اعمال کرد و پکن هم در اقدامی متقابل برای حدود صد میلیارد دلار کالای آمریکایی وارداتی تعرفه وضع کرد. رئیسجمهور آمریکا پیشازاین تهدید کرده بود که کشورش آمادگی دارد تا روی 267 میلیارد دلار دیگر از واردات از چین تعرفه اعمال کرده تا از این راه به صنایع داخلی آمریکا کمک کند و نیز چین را برای کاهش تراز تجاری میان دو کشور تحت فشار قرار دهد. پیشازاین ترامپ اقدام به اعمال مالیات واردات علیه محصولات چینی به ارزش ۲۵۰ میلیارد دلار کرده بود که شامل ۲۵ درصد افزایش برای یک مجموعه کالاهای ۵۰ میلیارد دلاری و ۱۰ درصد افزایش
شامل ۲۰۰ میلیارد دلار دیگر میشد.
ترامپ دولتهای پیشین آمریکا را به سهلانگاری در برابر چین و تجارت با این کشور متهم کرده است. عدم رعایت قانون کپیرایت در چین یکی از مهمترین چالشهای آمریکا و چین محسوب میشود. با توجه به عدم رعایت قانون کپیرایت در چین، شرکتهای چینی از قوانین تجاری سوءاستفاده میکنند و حقوق مالکیت معنوی و فکری را رعایت نمیکنند. ترامپ همچنین صادرات بیرویه و ارزان چین به آمریکا را دلیل تعطیلی حدود 60 هزار کارخانه در آمریکا و ازدسترفتن شش میلیون شغل در این کشور میداند.
اعمال تعرفهها و جنگ اقتصادی میان دو قدرت برتر اقتصاد جهانی سبب شد تا دیگر قدرتهای اقتصادی و صندوق بینالمللی پول نسبت به ادامه این تقابل و تأثیر منفی آن بر اقتصاد جهانی هشدار دهند. صندوق بینالمللی پول همچنین هشدار داده است که «جنگ تجاری» میان چین و آمریکا بهطور خاص میتواند بر کشورهای درحالتوسعه، فشار وارد کرده و اقتصاد آنها را آسیبپذیر كند. علاوهبر این برای دیگر قدرتهای اقتصادی نیز اثرات زیانباری خواهد داشت.
ترامپ پس از پایان مذاکرات خود با شی جینپینگ و در پایان نشست گروه 20 در آرژانتین، در مسیر بازگشت به آمریکا از این توافق تمجید کرد و گفت: «کاری که انجام خواهم داد، تعویق اعمال تعرفههای جدید است. چین نیز دست به گشایش خواهد زد و از تعرفهها خلاص خواهد شد. چین قرار است حجم چشمگیری از محصولات را از ما خریداری کند». درهمینحال، چین در امتیازی برای آمریکا، که از مدتها قبل برای دستیابی به آن تلاش صورت میگرفت، پذیرفت که ماده مخدر مرگبار فنتانیل را که مسئول کشتهشدن دهها هزار آمریکایی در هرسال است، بهعنوان یک ماده شیمیایی کنترلشده طبقهبندی کند. کاخ سفید این توافق اولیه را یک پیروزی بزرگ برای ترامپ میداند. حامیان دولت ترامپ معتقدند که او در این مذاکرات موفق شده تعهداتی را از طرف مقابل دریافت کند اما امتیاز چندانی به چین اعطا نکند. باوجوداین احتمال دارد که واشنگتن در جریان این مذاکرات پذیرفته باشد تا از رویکرد تهاجمی خود نسبت به ماجراجوییهای چین در دریای چین جنوبی تا حد زیادی دست بکشد.
نشست گروه 20 در بوئنوسآیرس علاوهبر توافق اولیه با چین برای آتشبس در جنگ تجاری دستاورد دیگری هم برای دونالد ترامپ داشت. رئیسجمهور آمریکا در حاشیه این نشست پیمان جدید تجاری با مکزیک و کانادا امضا کرد. ترامپ پیشازاین با انتقاد از پیمان نفتا (پیمان تجارت آزاد آمریکای شمالی) تهدید کرده بود که یا باید پیمان جدیدی میان آمریکا، کانادا و مکزیک امضا شود یا اینکه آمریکا از این پیمان خارج خواهد شد.
رجب اردوغان در حاشیه نشست گروه 20:
قصد آسیبرساندن به حیثیت خانواده عربستان را نداریم
هرچند رئیسجمهوری ترکیه در آرژانتین هم بیکار ننشسته بود و همزمان با رسانههای ترکیه پیگیر پرونده جمال خاشقجی، روزنامهنگار منتقد سعودی بود و حتی در سخنان خود به اعزام بازرس ارشد محمد بنسلمان، ولیعهد سعودی به استانبول نیز اشاره كرد و از اینکه عربستان نتایج تحقیقات خود را به اطلاع مقامات قضائی ترکیه نرسانده، ابراز ناخشنودی کرد؛ اما در لحظات پایانی نشست گروه 20 به خبرنگاران گفت که پیگیری پرونده قتل جمال خاشقجی از سوی مقامات قضائی ترکیه برای آسیبرساندن به حیثیت خانواده سلطنتی عربستان سعودی نبوده است.
او در ادامه گفت: روشنشدن ماجرای قتل جمال خاشقجی به سود خاندان سلطنتی عربستان نیز بوده و پیگیری پرونده قتل خاشقجی از سوی ترکیه بدون هرگونه انگیزه سیاسی صورت گرفته است. اردوغان خطاب به خبرنگاران گفت: «ما خواهان آن هستیم که هویت قاتل پرونده خاشقجی از هر حیث فاش شود و عاملان این پرونده محاکمه شوند».
موضوع پرونده قتل جمال خاشقجی بر حضور محمد بنسلمان در نشست رهبران و سران کشورهای گروه 20 سایه افکنده بود تا جایی كه بنسلمان تمایل چندانی به حضور در میان رهبران جهانی نداشت. مقامات عربستان بارها پس از فاششدن ماجرای قتل خاشقجی اعلام کرده بودند که محمد بنسلمان درباره قتل این خبرنگار منتقد هیچ اطلاعی نداشته است اما اردوغان رسما گفته بود که فرمان قتل خاشقجی از سوی مقامات اصلی حکومت عربستان سعودی صادر شده و تلویحا به نقش محمد بنسلمان در این پرونده اشاره کرده بود. اردوغان که به گفته تحلیلگران بینالمللی به دنبال منافع خود در این پرونده است، در ادامه با تأکید بر مواضع پيشین خود گفت: محمد بنسلمان در این نشست «توضیح غیرقابل باوری» به رهبران شرکتکننده داده و گفته تا زمانی که نتوان چنین جنایتی را به اثبات رساند، نباید (حکومت) عربستان را در این میان مقصر دانست. رئیسجمهوری ترکیه پیش از این نیز گفته بود قتل خاشقجی هفتدقیقهو ۳۰ ثانیه طول کشیده و تمامی شواهد و مدارک در اختیار همه کشورهایی که خواستار آن بودهاند، قرار داده شده است.
با وجود اختلافهای متعدد بیانیه پایانی گروه 20 امضا شد
ترمیم روابط تجاری در صدر نشست پاياني گروه20
نشست گروه 20 (G20) همانطور که انتظار میرفت با توجه به تنشها و اختلافنظرهای عمیق میان برخی اعضا بهخصوص بر سر توافقات مالی، رویکرد تجاری، مناقشات ژئوپلیتیک و موضوعات آبوهوایی با انتشار بیانیهای کلی و پرابهام به کار خود پایان داد؛ اما در نهایت رهبران ۲۰ کشور بزرگ اقتصادی جهان توافق کردهاند که در سازوکار سازمان تجارت جهانی اصلاحاتی انجام شود. شاید تنها موضوعی که تمامی رهبران جهان بر سر آن متفقالقول بودند، وجود مشکلات و معضلات تجاری کنونی در جهان بود. این بیانیه در حالی به امضاي حاضران این نشست رسید که آمریکا اصرار داشت در بیانیه پایانی نشست تأکید شود «سیستم تجارت چندجانبه» کارایی ندارد. اما خلاف مخالفتهای آمریکا، در این بیانیه آمده است که «ما بر این عقیدهایم که این سیستم برای اتحاد، نوآوری و ایجاد شغل سودمند است و تأکید کردیم که همه ما به چارچوب سیستم تجارت چندجانبه متعهد هستیم».
اما این مسئله تنها موردی نبود که آمریکا با آن مخالف بود. یکی دیگر از موضوعات مورد بحث در این نشست، توافقنامه پاریس بود که همه کشورهای شرکتکننده در این نشست دوروزه به استثنای آمریکا در بیانیه پایانی تعهد خود را نسبت به مفاد توافقنامه آبوهوایی پاریس اعلام کردند. این توافقنامه که دونالد ترامپ از مخالفان سرسخت آن است، تلاش برای مقابله با گرمایش زمین را سرلوحه خود قرار داده است. امضاکنندگان این بیانیه با وجود مخالفتهای جدی ایالات متحده تأکید کردهاند که توافقنامه پاریس غیرقابل بازگشت و تجدیدنظر است. بخشی دیگر از بیانیه پایانی گروه 20 به تأکید اعضا بر تقویت هرچهبیشتر یک شبکه مالی ایمن در جهان اختصاص داشت. قدرتهای بزرگ اقتصادی جهان با اشاره به این موضوع یادآور شدند که این شبکه باید با مرکزیت صندوق بینالمللی پول قویتر و با اتکا به سهم و منابع مالی مناسبتر ایجاد شود. شرکتکنندگان همچنین تأکید کردند که درصدد یافتن راهی برای مدیریت تأثیر جهانیسازی بر سیستم مالیاتی بینالمللی هستند.
آتشبس 90روزه در جنگ تجاری، حاصل مذاکرات رؤسایجمهور آمریکا و چین در حاشیه نشست بوئنوسآیرس بود. در این مذاکرات دونالد ترامپ موافقت کرد تا تهدید خود مبنی بر افزایش تعرفه واردات به 25درصد را از ابتدای ژانویه 2019 به مدت 90 روز معلق کند تا فرصتی برای دستیابی به توافق تجاری میان دو کشور ایجاد شود. درعینحال چین پذیرفته است که برای متعادلترکردن تراز تجاری با آمریکا که درحالحاضر به رقم بیسابقه 375 میلیارد دلار رسیده، از این کشور نفت و محصولات صنعتی وارد کند. هنوز جزئیات خریداری این محصولات مشخص نشده است. کاخ سفید همچنین از موافقت چین برای خرید فوری حجم گستردهای از کالاهای کشاورزی از آمریکا خبر داد. تنشهای جاری آمریکا و چین در ماههای اخیر باعث شده بود که چین در یکی از اقدامات متقابل خود واردات محصولات کشاورزی ازجمله سویا را از آمریکا به میزان قابلتوجهی کاهش دهد و بهاینترتیب ضربه بزرگی به کشاورزان آمریکایی که حامیان اصلی ترامپ محسوب میشوند، وارد کرد.
ترامپ در آغاز دیدار با شی جینپینگ، همتای چینی خود ابراز امیدواری کرده بود که دو طرف به «دستاوردی قابلتوجه» برای هر دو کشور برسند. رئیسجمهور آمریکا پس از شام کاری خود با رئیسجمهور چین، توافق اولیه را «بسیار راهگشا و امیدبخش و با گزینههایی نامحدود برای آمریکا و چین دانست». مقامهای چینی هم این مذاکرات را بسیار مثبت و سازنده خواندند.
وانگ یی، وزیر خارجه چین پس از این مذاکرات گفت: گفتوگوهای دو رهبر «در سطحی همتراز» انجام شده و میتواند به «راهحلی برد_ برد برای مشکلات میان دو کشور» منتهی شود. وانگ یی افزوده چین روند واردات از ایالات متحده را برای کاستن از کسری تجاری دو طرف، افزایش خواهد داد و پکن و واشنگتن به مذاکرات برای اینکه «رشد باثبات و امیدوارکننده» دو کشور تضمین شود، ادامه میدهند. این نخستین دیدار دو رهبر پس از آغاز جنگ تجاری میان دو کشور بود که در جریان آن، آمریکا بر حدود ۲۰۰ میلیارد دلار کالای وارداتی از چین تعرفههایی اعمال کرد و پکن هم در اقدامی متقابل برای حدود صد میلیارد دلار کالای آمریکایی وارداتی تعرفه وضع کرد. رئیسجمهور آمریکا پیشازاین تهدید کرده بود که کشورش آمادگی دارد تا روی 267 میلیارد دلار دیگر از واردات از چین تعرفه اعمال کرده تا از این راه به صنایع داخلی آمریکا کمک کند و نیز چین را برای کاهش تراز تجاری میان دو کشور تحت فشار قرار دهد. پیشازاین ترامپ اقدام به اعمال مالیات واردات علیه محصولات چینی به ارزش ۲۵۰ میلیارد دلار کرده بود که شامل ۲۵ درصد افزایش برای یک مجموعه کالاهای ۵۰ میلیارد دلاری و ۱۰ درصد افزایش
شامل ۲۰۰ میلیارد دلار دیگر میشد.
ترامپ دولتهای پیشین آمریکا را به سهلانگاری در برابر چین و تجارت با این کشور متهم کرده است. عدم رعایت قانون کپیرایت در چین یکی از مهمترین چالشهای آمریکا و چین محسوب میشود. با توجه به عدم رعایت قانون کپیرایت در چین، شرکتهای چینی از قوانین تجاری سوءاستفاده میکنند و حقوق مالکیت معنوی و فکری را رعایت نمیکنند. ترامپ همچنین صادرات بیرویه و ارزان چین به آمریکا را دلیل تعطیلی حدود 60 هزار کارخانه در آمریکا و ازدسترفتن شش میلیون شغل در این کشور میداند.
اعمال تعرفهها و جنگ اقتصادی میان دو قدرت برتر اقتصاد جهانی سبب شد تا دیگر قدرتهای اقتصادی و صندوق بینالمللی پول نسبت به ادامه این تقابل و تأثیر منفی آن بر اقتصاد جهانی هشدار دهند. صندوق بینالمللی پول همچنین هشدار داده است که «جنگ تجاری» میان چین و آمریکا بهطور خاص میتواند بر کشورهای درحالتوسعه، فشار وارد کرده و اقتصاد آنها را آسیبپذیر كند. علاوهبر این برای دیگر قدرتهای اقتصادی نیز اثرات زیانباری خواهد داشت.
ترامپ پس از پایان مذاکرات خود با شی جینپینگ و در پایان نشست گروه 20 در آرژانتین، در مسیر بازگشت به آمریکا از این توافق تمجید کرد و گفت: «کاری که انجام خواهم داد، تعویق اعمال تعرفههای جدید است. چین نیز دست به گشایش خواهد زد و از تعرفهها خلاص خواهد شد. چین قرار است حجم چشمگیری از محصولات را از ما خریداری کند». درهمینحال، چین در امتیازی برای آمریکا، که از مدتها قبل برای دستیابی به آن تلاش صورت میگرفت، پذیرفت که ماده مخدر مرگبار فنتانیل را که مسئول کشتهشدن دهها هزار آمریکایی در هرسال است، بهعنوان یک ماده شیمیایی کنترلشده طبقهبندی کند. کاخ سفید این توافق اولیه را یک پیروزی بزرگ برای ترامپ میداند. حامیان دولت ترامپ معتقدند که او در این مذاکرات موفق شده تعهداتی را از طرف مقابل دریافت کند اما امتیاز چندانی به چین اعطا نکند. باوجوداین احتمال دارد که واشنگتن در جریان این مذاکرات پذیرفته باشد تا از رویکرد تهاجمی خود نسبت به ماجراجوییهای چین در دریای چین جنوبی تا حد زیادی دست بکشد.
نشست گروه 20 در بوئنوسآیرس علاوهبر توافق اولیه با چین برای آتشبس در جنگ تجاری دستاورد دیگری هم برای دونالد ترامپ داشت. رئیسجمهور آمریکا در حاشیه این نشست پیمان جدید تجاری با مکزیک و کانادا امضا کرد. ترامپ پیشازاین با انتقاد از پیمان نفتا (پیمان تجارت آزاد آمریکای شمالی) تهدید کرده بود که یا باید پیمان جدیدی میان آمریکا، کانادا و مکزیک امضا شود یا اینکه آمریکا از این پیمان خارج خواهد شد.
رجب اردوغان در حاشیه نشست گروه 20:
قصد آسیبرساندن به حیثیت خانواده عربستان را نداریم
هرچند رئیسجمهوری ترکیه در آرژانتین هم بیکار ننشسته بود و همزمان با رسانههای ترکیه پیگیر پرونده جمال خاشقجی، روزنامهنگار منتقد سعودی بود و حتی در سخنان خود به اعزام بازرس ارشد محمد بنسلمان، ولیعهد سعودی به استانبول نیز اشاره كرد و از اینکه عربستان نتایج تحقیقات خود را به اطلاع مقامات قضائی ترکیه نرسانده، ابراز ناخشنودی کرد؛ اما در لحظات پایانی نشست گروه 20 به خبرنگاران گفت که پیگیری پرونده قتل جمال خاشقجی از سوی مقامات قضائی ترکیه برای آسیبرساندن به حیثیت خانواده سلطنتی عربستان سعودی نبوده است.
او در ادامه گفت: روشنشدن ماجرای قتل جمال خاشقجی به سود خاندان سلطنتی عربستان نیز بوده و پیگیری پرونده قتل خاشقجی از سوی ترکیه بدون هرگونه انگیزه سیاسی صورت گرفته است. اردوغان خطاب به خبرنگاران گفت: «ما خواهان آن هستیم که هویت قاتل پرونده خاشقجی از هر حیث فاش شود و عاملان این پرونده محاکمه شوند».
موضوع پرونده قتل جمال خاشقجی بر حضور محمد بنسلمان در نشست رهبران و سران کشورهای گروه 20 سایه افکنده بود تا جایی كه بنسلمان تمایل چندانی به حضور در میان رهبران جهانی نداشت. مقامات عربستان بارها پس از فاششدن ماجرای قتل خاشقجی اعلام کرده بودند که محمد بنسلمان درباره قتل این خبرنگار منتقد هیچ اطلاعی نداشته است اما اردوغان رسما گفته بود که فرمان قتل خاشقجی از سوی مقامات اصلی حکومت عربستان سعودی صادر شده و تلویحا به نقش محمد بنسلمان در این پرونده اشاره کرده بود. اردوغان که به گفته تحلیلگران بینالمللی به دنبال منافع خود در این پرونده است، در ادامه با تأکید بر مواضع پيشین خود گفت: محمد بنسلمان در این نشست «توضیح غیرقابل باوری» به رهبران شرکتکننده داده و گفته تا زمانی که نتوان چنین جنایتی را به اثبات رساند، نباید (حکومت) عربستان را در این میان مقصر دانست. رئیسجمهوری ترکیه پیش از این نیز گفته بود قتل خاشقجی هفتدقیقهو ۳۰ ثانیه طول کشیده و تمامی شواهد و مدارک در اختیار همه کشورهایی که خواستار آن بودهاند، قرار داده شده است.
با وجود اختلافهای متعدد بیانیه پایانی گروه 20 امضا شد
ترمیم روابط تجاری در صدر نشست پاياني گروه20
نشست گروه 20 (G20) همانطور که انتظار میرفت با توجه به تنشها و اختلافنظرهای عمیق میان برخی اعضا بهخصوص بر سر توافقات مالی، رویکرد تجاری، مناقشات ژئوپلیتیک و موضوعات آبوهوایی با انتشار بیانیهای کلی و پرابهام به کار خود پایان داد؛ اما در نهایت رهبران ۲۰ کشور بزرگ اقتصادی جهان توافق کردهاند که در سازوکار سازمان تجارت جهانی اصلاحاتی انجام شود. شاید تنها موضوعی که تمامی رهبران جهان بر سر آن متفقالقول بودند، وجود مشکلات و معضلات تجاری کنونی در جهان بود. این بیانیه در حالی به امضاي حاضران این نشست رسید که آمریکا اصرار داشت در بیانیه پایانی نشست تأکید شود «سیستم تجارت چندجانبه» کارایی ندارد. اما خلاف مخالفتهای آمریکا، در این بیانیه آمده است که «ما بر این عقیدهایم که این سیستم برای اتحاد، نوآوری و ایجاد شغل سودمند است و تأکید کردیم که همه ما به چارچوب سیستم تجارت چندجانبه متعهد هستیم».
اما این مسئله تنها موردی نبود که آمریکا با آن مخالف بود. یکی دیگر از موضوعات مورد بحث در این نشست، توافقنامه پاریس بود که همه کشورهای شرکتکننده در این نشست دوروزه به استثنای آمریکا در بیانیه پایانی تعهد خود را نسبت به مفاد توافقنامه آبوهوایی پاریس اعلام کردند. این توافقنامه که دونالد ترامپ از مخالفان سرسخت آن است، تلاش برای مقابله با گرمایش زمین را سرلوحه خود قرار داده است. امضاکنندگان این بیانیه با وجود مخالفتهای جدی ایالات متحده تأکید کردهاند که توافقنامه پاریس غیرقابل بازگشت و تجدیدنظر است. بخشی دیگر از بیانیه پایانی گروه 20 به تأکید اعضا بر تقویت هرچهبیشتر یک شبکه مالی ایمن در جهان اختصاص داشت. قدرتهای بزرگ اقتصادی جهان با اشاره به این موضوع یادآور شدند که این شبکه باید با مرکزیت صندوق بینالمللی پول قویتر و با اتکا به سهم و منابع مالی مناسبتر ایجاد شود. شرکتکنندگان همچنین تأکید کردند که درصدد یافتن راهی برای مدیریت تأثیر جهانیسازی بر سیستم مالیاتی بینالمللی هستند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.