اميد و انقلاب
حبيبالله معظمي . پژوهشگر اجتماعي
هنوز بعد از گذشت يک ماه از وقايع و اعتراضهاي ديماه کشور در کلنجار تعليلي با خود به سر ميبرم که چرا اين اعتراضها در ديماه (و مثلا نه در آذر يا ارديبهشتماه)، در همسايگي ماه انقلاب، ماه بهمن، رخ دادند؟ و البته با سعي به پرهيز از افتادن در توهمات ماورايي براي يافتن اين علت، بعضا اساس اين سؤال را نفي ميکنم و ممکن است اين همسايگي زماني اعتراضهاي ديماه را در آستانه آغاز چهلمين سال انقلاب، با بهمن (ماه انقلاب در سنت تقويمي ما)، صرفا يک حادثه بدانم.
اما دليل اين مجاورت زماني هرچه باشد، هر تعليل، حکمت و علتيابي در همسايگي آن اعتراضها و اين سالگرد كه بيابيم و بتراشيم؛ آنچه مسلم است اينکه وقوع اين دو در کنار هم، خواهينخواهي ذهنها را به سوي معناکردن هريک از اين وقايع (اعتراضها و سالگرد انقلاب) متأثر از ديگري و تأثير معنايي هر يک بر ديگري، ميکشاند. معاني و هدفهاي انقلاب اسلامي 22 بهمن 1357 چه بود و چه تأثير و فايدهاي ميتواند براي وقايع ديماه 1396 داشته باشد.
انقلاب اسلامي بيترديد و بيتعصب، مردميترين انقلاب در جهان دستکم در قرن بيستم بود. انقلابي که فردا سيونهمين سالگردش است و وارد چهلمين سال خود ميشود. انقلابي در بسياري جهات بينظير! انقلابي که در آن همه گروههاي سياسي؛ از مذهبي و غيرمذهبي، مارکسيست و مليگرا، روحاني و غيرروحاني، زن و مرد، باحجاب و بيحجاب تحت زعامت يک مرجع ديني عاليقدر مشارکت داشتند و آن را با اين «همگي» و «همهجانبگي». انقلابي که بدون سلاح و زور و با توسل به حرکت مدني اعتراض اجتماعي و تظاهرات مردمي به پيروزي رسيد. انقلابي که آرمانهايش، هم آزادي، هم عدالت، هم استقلال و هم دينخواهي بود.
در آستانه ورود به 40سالگي انقلاب، اعتراضهايي شهرهايي از کشور را دربر گرفت و اذهان را متوجه آرمانهاي انقلابي که 39 سال پيش به پيروزي رسيد، كرد که آن آرمانها چه بودند و چه سرنوشتي پيدا کردند و چه ميزان محقق شدند.
واقعيت اين است که بررسيهاي انجامشده از بافت و خواسته شرکتکنندگان در وقايع ديماه و نيز مطالعات و نظرخواهيهاي اخير نشان ميدهد که خواست مردم و معترضان صرفا اقتصادي نيست بلکه مطالبات جدي ديگري در حوزههاي اجتماعي و سياسي از جمله مسئله تبعيض، حس تبعيض، وجود فساد و مسائل سياسي، اختيار، آزادي و... دارند. در آستانه ورود به 40سالگي انقلاب نيازمنديم در عملکردها بازبيني كنيم تا ببينيم چه اندازه آرمانهاي انقلاب را محقق كردهايم و تا چه اندازه مردماني را که يکدست و همهجانبه انقلاب را به پيروزي رساندند، شقهشقه کردهايم زمينه ايجاد و پرورش تبعيض و سپس فساد را فراهم کردهايم. ما اميد داريم که در 40سالگي و چلهنشيني انقلاب، ققنوس تعالي ايران اسلامي آزاد و آباد و برخوردار از عدالت اجتماعي از دل اين بازبينيها سر برآورد. اين اميد را نااميد نکنيم. کمااينکه معترضان و مردم انقلابکرده گفتهاند که هنوز اميد دارند. ما به انقلاب و آرمانهايش اميد و دل بستهايم.
واقعيت اين است که بررسيهاي انجامشده از بافت و خواسته شرکتکنندگان در وقايع ديماه و نيز مطالعات و نظرخواهيهاي اخير نشان ميدهد که خواست مردم و معترضان صرفا اقتصادي نيست بلکه مطالبات جدي ديگري در حوزههاي اجتماعي و سياسي از جمله مسئله تبعيض، حس تبعيض، وجود فساد و مسائل سياسي، اختيار، آزادي و... دارند. در آستانه ورود به 40سالگي انقلاب نيازمنديم در عملکردها بازبيني كنيم تا ببينيم چه اندازه آرمانهاي انقلاب را محقق كردهايم و تا چه اندازه مردماني را که يکدست و همهجانبه انقلاب را به پيروزي رساندند، شقهشقه کردهايم زمينه ايجاد و پرورش تبعيض و سپس فساد را فراهم کردهايم. ما اميد داريم که در 40سالگي و چلهنشيني انقلاب، ققنوس تعالي ايران اسلامي آزاد و آباد و برخوردار از عدالت اجتماعي از دل اين بازبينيها سر برآورد. اين اميد را نااميد نکنيم. کمااينکه معترضان و مردم انقلابکرده گفتهاند که هنوز اميد دارند. ما به انقلاب و آرمانهايش اميد و دل بستهايم.
هنوز بعد از گذشت يک ماه از وقايع و اعتراضهاي ديماه کشور در کلنجار تعليلي با خود به سر ميبرم که چرا اين اعتراضها در ديماه (و مثلا نه در آذر يا ارديبهشتماه)، در همسايگي ماه انقلاب، ماه بهمن، رخ دادند؟ و البته با سعي به پرهيز از افتادن در توهمات ماورايي براي يافتن اين علت، بعضا اساس اين سؤال را نفي ميکنم و ممکن است اين همسايگي زماني اعتراضهاي ديماه را در آستانه آغاز چهلمين سال انقلاب، با بهمن (ماه انقلاب در سنت تقويمي ما)، صرفا يک حادثه بدانم.
اما دليل اين مجاورت زماني هرچه باشد، هر تعليل، حکمت و علتيابي در همسايگي آن اعتراضها و اين سالگرد كه بيابيم و بتراشيم؛ آنچه مسلم است اينکه وقوع اين دو در کنار هم، خواهينخواهي ذهنها را به سوي معناکردن هريک از اين وقايع (اعتراضها و سالگرد انقلاب) متأثر از ديگري و تأثير معنايي هر يک بر ديگري، ميکشاند. معاني و هدفهاي انقلاب اسلامي 22 بهمن 1357 چه بود و چه تأثير و فايدهاي ميتواند براي وقايع ديماه 1396 داشته باشد.
انقلاب اسلامي بيترديد و بيتعصب، مردميترين انقلاب در جهان دستکم در قرن بيستم بود. انقلابي که فردا سيونهمين سالگردش است و وارد چهلمين سال خود ميشود. انقلابي در بسياري جهات بينظير! انقلابي که در آن همه گروههاي سياسي؛ از مذهبي و غيرمذهبي، مارکسيست و مليگرا، روحاني و غيرروحاني، زن و مرد، باحجاب و بيحجاب تحت زعامت يک مرجع ديني عاليقدر مشارکت داشتند و آن را با اين «همگي» و «همهجانبگي». انقلابي که بدون سلاح و زور و با توسل به حرکت مدني اعتراض اجتماعي و تظاهرات مردمي به پيروزي رسيد. انقلابي که آرمانهايش، هم آزادي، هم عدالت، هم استقلال و هم دينخواهي بود.
در آستانه ورود به 40سالگي انقلاب، اعتراضهايي شهرهايي از کشور را دربر گرفت و اذهان را متوجه آرمانهاي انقلابي که 39 سال پيش به پيروزي رسيد، كرد که آن آرمانها چه بودند و چه سرنوشتي پيدا کردند و چه ميزان محقق شدند.
واقعيت اين است که بررسيهاي انجامشده از بافت و خواسته شرکتکنندگان در وقايع ديماه و نيز مطالعات و نظرخواهيهاي اخير نشان ميدهد که خواست مردم و معترضان صرفا اقتصادي نيست بلکه مطالبات جدي ديگري در حوزههاي اجتماعي و سياسي از جمله مسئله تبعيض، حس تبعيض، وجود فساد و مسائل سياسي، اختيار، آزادي و... دارند. در آستانه ورود به 40سالگي انقلاب نيازمنديم در عملکردها بازبيني كنيم تا ببينيم چه اندازه آرمانهاي انقلاب را محقق كردهايم و تا چه اندازه مردماني را که يکدست و همهجانبه انقلاب را به پيروزي رساندند، شقهشقه کردهايم زمينه ايجاد و پرورش تبعيض و سپس فساد را فراهم کردهايم. ما اميد داريم که در 40سالگي و چلهنشيني انقلاب، ققنوس تعالي ايران اسلامي آزاد و آباد و برخوردار از عدالت اجتماعي از دل اين بازبينيها سر برآورد. اين اميد را نااميد نکنيم. کمااينکه معترضان و مردم انقلابکرده گفتهاند که هنوز اميد دارند. ما به انقلاب و آرمانهايش اميد و دل بستهايم.
واقعيت اين است که بررسيهاي انجامشده از بافت و خواسته شرکتکنندگان در وقايع ديماه و نيز مطالعات و نظرخواهيهاي اخير نشان ميدهد که خواست مردم و معترضان صرفا اقتصادي نيست بلکه مطالبات جدي ديگري در حوزههاي اجتماعي و سياسي از جمله مسئله تبعيض، حس تبعيض، وجود فساد و مسائل سياسي، اختيار، آزادي و... دارند. در آستانه ورود به 40سالگي انقلاب نيازمنديم در عملکردها بازبيني كنيم تا ببينيم چه اندازه آرمانهاي انقلاب را محقق كردهايم و تا چه اندازه مردماني را که يکدست و همهجانبه انقلاب را به پيروزي رساندند، شقهشقه کردهايم زمينه ايجاد و پرورش تبعيض و سپس فساد را فراهم کردهايم. ما اميد داريم که در 40سالگي و چلهنشيني انقلاب، ققنوس تعالي ايران اسلامي آزاد و آباد و برخوردار از عدالت اجتماعي از دل اين بازبينيها سر برآورد. اين اميد را نااميد نکنيم. کمااينکه معترضان و مردم انقلابکرده گفتهاند که هنوز اميد دارند. ما به انقلاب و آرمانهايش اميد و دل بستهايم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.