|

آینه

همشهری
جوانان دنبال اقتصاد نیستند، مطالبه‌گرند
ناصر فکوهی: ...عواملی که گفتم پتانسیل‌های رادیکالی را در جوانان امروز ایجاد می‌کند... [شاخص‌های ذهنی که] ممکن است شورش و انقلاب را به‌عنوان راه‌حل توجیه کنند، امروز خیلی کمتر مورد باور هستند اما از طرف دیگر شاخص‌های عینی که باعث شورش می‌شود خیلی بیشتر شده است. اگر به هر موجودی بیش از یک حدی فشار وارد شود، عقلانیتش را از دست می‌دهد... .
عبدی: واقعیت این است که جامعه امروز ایران، دیگر هیچ راه‌حل مطالبه‌گرانه جزئی ندارد... اینها نیاز به یک راه‌حل بنیادی دارد... .

آسمان آبی
ازدست‌دادن فرصت‌ها
سعید مدنی: ...براساس نتایج به‌دست‌آمده درباره شیوع و بروز اعتیاد در کارخانه‌ها و مراکز صنعتی، حدود ۲۰ تا‌۳۰ درصد نیروی کار شاغل در این محل‌ها، معتاد یا سابقه سوءمصرف داشته‌اند. نکته مهم آنکه با درنظرگرفتن دامنه سنی جمعیت شاغل و ترکیب جنسیتی آن از یک‌ سو و محدودیت‌های مصرف مواد در محیط‌های کار، باید به‌زودی شاهد تغییرات تازه‌ای در نوع مواد مصرفی و روش مصرف بود. با درنظرگرفتن نکات مورد اشاره، اصرار و پافشاری بر اجرای برنامه‌های پیشگیری و درمان و کاهش زیان در محیط‌های کار، اهمیتی دوچندان یافته است. از این گذشته شواهد مورد اشاره در کنار ده‌ها مطالعه و پژوهش دیگر، نشان از ناکارآمدی اقدامات گذشته به منظور کنترل و کاهش سوءمصرف مواد دارد. تداوم وضع موجود و ادامه سیاست‌ها و برنامه‌های ناکارا و مدیریت ضعیف و غیرتخصصی اعتیاد در ایران، حاصلی جز ازدست‌دادن فرصت‌ها برای ایجاد جامعه‌ای سالم‌تر در پی نخواهد داشت. دولت وظیفه دارد، مداخله برای کنترل و کاهش اعتیاد را در اولویت برنامه‌های خود قرار دهد، زیرا در غیر این‌صورت به‌زودی بر نیروی کار کشور همان خواهد رفت که بر کارگران و کارکنان زحمتکش عسلویه آمد.

بهار
شاخص‌های شکست اصلاحات
از بهار دوم خرداد ۷۶ تا به امروز، حدود ۲۰ سال از عمر اصلاحات می‌گذرد؛ دوره زمانی که بی‌شک می‌توان آن را برای نقد دستاوردهای هر حرکت سیاسی کافی قلمداد کرد. پس بیراه نیست اگر پس از ۲۰ سال از خود بپرسیم دنبال‌کردن اصلاحات ما را از کجا به کجا رسانده است؟ موضوع نقد ما فعالان اجتماعی نیستند، بلکه دقیقا نقد یک جریان سیاسی است. برای نقد دستاوردهای ۲۰ سال اصلاح‌طلبی، ما معیارهای قابل سنجشی ارائه می‌کنیم که مشخصا در پیوند با ساختار حقوقی و حقیقی قدرت هستند. شاخص دموکراسی: به معنای سهم نهادهای انتخابی و دموکراتیک برای نقش‌آفرینی در امور و تصمیم‌سازی‌هاي کشور. برای نمونه، می‌توان به شأن و جایگاه مجلس اشاره کرد که زمانی قرار بود در رأس همه امور باشد اما امروز به اعتراف خود نمایندگان صادق حاضر در خانه مجلس، عملا به نهادی تشریفاتی تبدیل شده است. سطح پایبندی به قانون: آزادی‌های سیاسی: با بررسی مثال‌های ساده‌ای می‌توانیم از خود بپرسیم امروز چه نشانی از احزاب مستقل و فعال در عرصه سیاست ما باقی مانده؟ آیا فعالین سیاسی ذره‌ای به فعالیت تشکیلاتی اعتقاد دارند و یا هر اقدام تشکیلاتی بلافاصله به عنوان یک توطئه امنیتی سرکوب خواهد شد؟ آزادی‌های سیاسی... آزادی بیان و مطبوعات... «امکان بیان» ربطی به «آزادی بیان» ندارد. در این مورد باید دید که چه حجمی از این اطلاع‌رسانی می‌تواند به صورت قانونی و در رسانه‌های رسمی (مثل مطبوعات) انجام شود و بدون پیگرد حقوقی باقی بماند. آیا خبرنگاران ما حتی در سطح رؤیا هم می‌توانند بازگشت به عصر طلایی مطبوعات در نیمه دوم دهه 70 را تصور کنند؟

جوان
رهبری نظام بعد از امام چگونه شد؟
برخي از اصلاح‌طلبان بر اين باورند كه مديريت نظام بعد از امام متفاوت شد و برخي با صراحت مي‌گويند از اهداف انقلاب اسلامي منحرف شديم. عباس عبدی معتقد است بعد از امام دچار شکاف شدیم. ...گرانيگاه بحث اصلاح‌طلبان دو مسئله است؛ اول مخالفت یا سکوت در قبال اقدامات فرامرزي انقلاب اسلامي در فرداي امام و مخالفت با نظارت استصوابي بعد از امام. نخبگان مذكور معتقدند بعد از امام دايره نخبگان واجد صلاحيت براي ورود به قدرت كم شد و اين چالش اصلي آنان را با نظام شكل داده است. حجاريان با صراحت مي‌گويد: «اشتباهاتي كه ما خط‌امامي‌ها در دهه اول انقلاب انجام داديم اكنون اصولگرايان انجام مي‌دهند.» اين عبارت اعتراف به تغيير این جماعت است یا رهبری؟ فضاي فكري كه از فرداي امام در حلقه كيان به وجود آمد نشانگر اين بود كه تفكرات شالوده‌شكن در حیات امام تحت انقياد بود و با عروج ایشان سر برآورد. حال سؤال اين است كه حاكميت چگونه مي‌توانست مروجان سكولاريسم و نقادان مباني اسلام و تشيع در حلقه كيان را در قدرت به رسميت بشناسد؟ که البته در سال 1376 به رسمیت شناخت. اينكه كساني از منتها‌اليه چپ به مروجان ليبراليسم تبديل شدند مسئله مهمي در كشور ماست كه نبايد به‌راحتي از آن گذشت.

همشهری
جوانان دنبال اقتصاد نیستند، مطالبه‌گرند
ناصر فکوهی: ...عواملی که گفتم پتانسیل‌های رادیکالی را در جوانان امروز ایجاد می‌کند... [شاخص‌های ذهنی که] ممکن است شورش و انقلاب را به‌عنوان راه‌حل توجیه کنند، امروز خیلی کمتر مورد باور هستند اما از طرف دیگر شاخص‌های عینی که باعث شورش می‌شود خیلی بیشتر شده است. اگر به هر موجودی بیش از یک حدی فشار وارد شود، عقلانیتش را از دست می‌دهد... .
عبدی: واقعیت این است که جامعه امروز ایران، دیگر هیچ راه‌حل مطالبه‌گرانه جزئی ندارد... اینها نیاز به یک راه‌حل بنیادی دارد... .

آسمان آبی
ازدست‌دادن فرصت‌ها
سعید مدنی: ...براساس نتایج به‌دست‌آمده درباره شیوع و بروز اعتیاد در کارخانه‌ها و مراکز صنعتی، حدود ۲۰ تا‌۳۰ درصد نیروی کار شاغل در این محل‌ها، معتاد یا سابقه سوءمصرف داشته‌اند. نکته مهم آنکه با درنظرگرفتن دامنه سنی جمعیت شاغل و ترکیب جنسیتی آن از یک‌ سو و محدودیت‌های مصرف مواد در محیط‌های کار، باید به‌زودی شاهد تغییرات تازه‌ای در نوع مواد مصرفی و روش مصرف بود. با درنظرگرفتن نکات مورد اشاره، اصرار و پافشاری بر اجرای برنامه‌های پیشگیری و درمان و کاهش زیان در محیط‌های کار، اهمیتی دوچندان یافته است. از این گذشته شواهد مورد اشاره در کنار ده‌ها مطالعه و پژوهش دیگر، نشان از ناکارآمدی اقدامات گذشته به منظور کنترل و کاهش سوءمصرف مواد دارد. تداوم وضع موجود و ادامه سیاست‌ها و برنامه‌های ناکارا و مدیریت ضعیف و غیرتخصصی اعتیاد در ایران، حاصلی جز ازدست‌دادن فرصت‌ها برای ایجاد جامعه‌ای سالم‌تر در پی نخواهد داشت. دولت وظیفه دارد، مداخله برای کنترل و کاهش اعتیاد را در اولویت برنامه‌های خود قرار دهد، زیرا در غیر این‌صورت به‌زودی بر نیروی کار کشور همان خواهد رفت که بر کارگران و کارکنان زحمتکش عسلویه آمد.

بهار
شاخص‌های شکست اصلاحات
از بهار دوم خرداد ۷۶ تا به امروز، حدود ۲۰ سال از عمر اصلاحات می‌گذرد؛ دوره زمانی که بی‌شک می‌توان آن را برای نقد دستاوردهای هر حرکت سیاسی کافی قلمداد کرد. پس بیراه نیست اگر پس از ۲۰ سال از خود بپرسیم دنبال‌کردن اصلاحات ما را از کجا به کجا رسانده است؟ موضوع نقد ما فعالان اجتماعی نیستند، بلکه دقیقا نقد یک جریان سیاسی است. برای نقد دستاوردهای ۲۰ سال اصلاح‌طلبی، ما معیارهای قابل سنجشی ارائه می‌کنیم که مشخصا در پیوند با ساختار حقوقی و حقیقی قدرت هستند. شاخص دموکراسی: به معنای سهم نهادهای انتخابی و دموکراتیک برای نقش‌آفرینی در امور و تصمیم‌سازی‌هاي کشور. برای نمونه، می‌توان به شأن و جایگاه مجلس اشاره کرد که زمانی قرار بود در رأس همه امور باشد اما امروز به اعتراف خود نمایندگان صادق حاضر در خانه مجلس، عملا به نهادی تشریفاتی تبدیل شده است. سطح پایبندی به قانون: آزادی‌های سیاسی: با بررسی مثال‌های ساده‌ای می‌توانیم از خود بپرسیم امروز چه نشانی از احزاب مستقل و فعال در عرصه سیاست ما باقی مانده؟ آیا فعالین سیاسی ذره‌ای به فعالیت تشکیلاتی اعتقاد دارند و یا هر اقدام تشکیلاتی بلافاصله به عنوان یک توطئه امنیتی سرکوب خواهد شد؟ آزادی‌های سیاسی... آزادی بیان و مطبوعات... «امکان بیان» ربطی به «آزادی بیان» ندارد. در این مورد باید دید که چه حجمی از این اطلاع‌رسانی می‌تواند به صورت قانونی و در رسانه‌های رسمی (مثل مطبوعات) انجام شود و بدون پیگرد حقوقی باقی بماند. آیا خبرنگاران ما حتی در سطح رؤیا هم می‌توانند بازگشت به عصر طلایی مطبوعات در نیمه دوم دهه 70 را تصور کنند؟

جوان
رهبری نظام بعد از امام چگونه شد؟
برخي از اصلاح‌طلبان بر اين باورند كه مديريت نظام بعد از امام متفاوت شد و برخي با صراحت مي‌گويند از اهداف انقلاب اسلامي منحرف شديم. عباس عبدی معتقد است بعد از امام دچار شکاف شدیم. ...گرانيگاه بحث اصلاح‌طلبان دو مسئله است؛ اول مخالفت یا سکوت در قبال اقدامات فرامرزي انقلاب اسلامي در فرداي امام و مخالفت با نظارت استصوابي بعد از امام. نخبگان مذكور معتقدند بعد از امام دايره نخبگان واجد صلاحيت براي ورود به قدرت كم شد و اين چالش اصلي آنان را با نظام شكل داده است. حجاريان با صراحت مي‌گويد: «اشتباهاتي كه ما خط‌امامي‌ها در دهه اول انقلاب انجام داديم اكنون اصولگرايان انجام مي‌دهند.» اين عبارت اعتراف به تغيير این جماعت است یا رهبری؟ فضاي فكري كه از فرداي امام در حلقه كيان به وجود آمد نشانگر اين بود كه تفكرات شالوده‌شكن در حیات امام تحت انقياد بود و با عروج ایشان سر برآورد. حال سؤال اين است كه حاكميت چگونه مي‌توانست مروجان سكولاريسم و نقادان مباني اسلام و تشيع در حلقه كيان را در قدرت به رسميت بشناسد؟ که البته در سال 1376 به رسمیت شناخت. اينكه كساني از منتها‌اليه چپ به مروجان ليبراليسم تبديل شدند مسئله مهمي در كشور ماست كه نبايد به‌راحتي از آن گذشت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.