تاک
هر هفته در این ستون نوشتههایی درباره تربیت در اوان کودکی (تاک) منتشر میشود. هدف این است که آرامآرام در کشور از مرحله ذکر اهمیت توجه به این دوره مهم زندگی عبور کنیم و وارد مرحله اقدام و عمل درست شویم. این اقدام، هم ناظر بر چرخشهای نگرشی و عملی والدین و مربیان و هم ناظر بر سیاستگذاری کشور برای این دوره است.
خلاقیت در کودکان 2 تا 5 ساله
آزاده سیدمیرزایی جهقی.پژوهشگر مؤسسه مطالعات کودکی مدرس
کودکان امروز، قرنی را تجربه میکنند که باید تفکری انتقادی و خلاق داشته باشند. از سن دو سالگی که کودک جنبوجوش زیادی دارد، میتوان محیط خانه را بهگونهای فراهم کرد تا موجب رشد خلاقیت در کودک شود. فعالیتهای مناسب و مفید مانند لمسکردن، بازی با انواع اشیا و اسباببازیها، رویهمگذاشتن، هلدادن، کشیدن، چیدن و ساختن و... است که با وسایلی مانند قطعات چوب، پارچه، کاغذ و روزنامه، قوطی، خمیر، گل رس، شن و ماسه و... انجام میشود. خلاقیت در کودکان دو تا پنج ساله بهشدت در بازی ریشه دارد، چراکه بازی انعطافپذیری و مهارتهای حل مسئله را که از ویژگیهای تفکر خلاق است تقویت میکند. در ادامه لازم است والدین گرامی به نکات زیر توجه کنند:
- به کودک آزادی تحرک، کنجکاوی و کنکاش در محیط را بدهید تا آزادانه به مشاهده و آزمایش بپردازد.
- امکانات لازم برای کارهای خلاقانه مانند انواع ابزارهای نقاشی، ابزارهای ساخت وسایلی مانند لوگوها، قطعات چوبی و پلاستیکی را در اختیار کودک بگذارید؛ لازم نیست از اسباب بازیهای گرانقیمت استفاده کنید.
- میتوانید از تکههای پارچه، چسب، کاغذ رنگی، مقوا، دانههای حبوبات، گلدانی کوچک، کمی خاک، مقداری دانه و بذر برای کاشتن، انواع بطریهای آب و از سایر وسایل بدوناستفاده، برای رشد خلاقیت در کودکتان بهره ببرید.
- از تصورات قالبی درباره جنسیت کودک بپرهیزید (اینکه دختر ماشینبازی نمیکند یا پسر عروسکبازی نمیکند و...).
- گاهی با کودکتان چیزی بسازید، در ساختن وسایل گوناگون او را یاری کنید ولی ایده خود را به او تحمل نکنید.
- در برابر اشتباهات کودک صبوری کرده و او را تشویق به کسب تجربههای جدید کنید. او را از اشتباهکردن نترسانید.
- سؤالپرسیدن نقش مهمی در رشد خلاقیت دارد، بنابراین با حوصله به سؤالات کودک پاسخ دهید و بهتر است مستقیم جواب کودک را ندهید. وقتی کودک از چگونگی بارش باران سؤالی میپرسد. با یک کتری و تولید بخار نحوه بارش باران را به او عملا نشان دهید.
- اسباببازی وسیلهای فقط برای بازی، اکتشاف و رشد ذهنی کودک است، هرگز کودک را بهعلت خرابکردن اسباببازی تنبیه یا سرزنش نکنید، اسباببازیهایی را برای کودک خریداری کنید که قابل بستن، بازکردن و سرهمکردن باشد.
- از مقایسه، تحقیر، سرزنش و انتقاد مکرر از کودک خودداری کنید و محیطی مهربان و شاد برایش فراهم کنید.
هر هفته در این ستون نوشتههایی درباره تربیت در اوان کودکی (تاک) منتشر میشود. هدف این است که آرامآرام در کشور از مرحله ذکر اهمیت توجه به این دوره مهم زندگی عبور کنیم و وارد مرحله اقدام و عمل درست شویم. این اقدام، هم ناظر بر چرخشهای نگرشی و عملی والدین و مربیان و هم ناظر بر سیاستگذاری کشور برای این دوره است.
خلاقیت در کودکان 2 تا 5 ساله
آزاده سیدمیرزایی جهقی.پژوهشگر مؤسسه مطالعات کودکی مدرس
کودکان امروز، قرنی را تجربه میکنند که باید تفکری انتقادی و خلاق داشته باشند. از سن دو سالگی که کودک جنبوجوش زیادی دارد، میتوان محیط خانه را بهگونهای فراهم کرد تا موجب رشد خلاقیت در کودک شود. فعالیتهای مناسب و مفید مانند لمسکردن، بازی با انواع اشیا و اسباببازیها، رویهمگذاشتن، هلدادن، کشیدن، چیدن و ساختن و... است که با وسایلی مانند قطعات چوب، پارچه، کاغذ و روزنامه، قوطی، خمیر، گل رس، شن و ماسه و... انجام میشود. خلاقیت در کودکان دو تا پنج ساله بهشدت در بازی ریشه دارد، چراکه بازی انعطافپذیری و مهارتهای حل مسئله را که از ویژگیهای تفکر خلاق است تقویت میکند. در ادامه لازم است والدین گرامی به نکات زیر توجه کنند:
- به کودک آزادی تحرک، کنجکاوی و کنکاش در محیط را بدهید تا آزادانه به مشاهده و آزمایش بپردازد.
- امکانات لازم برای کارهای خلاقانه مانند انواع ابزارهای نقاشی، ابزارهای ساخت وسایلی مانند لوگوها، قطعات چوبی و پلاستیکی را در اختیار کودک بگذارید؛ لازم نیست از اسباب بازیهای گرانقیمت استفاده کنید.
- میتوانید از تکههای پارچه، چسب، کاغذ رنگی، مقوا، دانههای حبوبات، گلدانی کوچک، کمی خاک، مقداری دانه و بذر برای کاشتن، انواع بطریهای آب و از سایر وسایل بدوناستفاده، برای رشد خلاقیت در کودکتان بهره ببرید.
- از تصورات قالبی درباره جنسیت کودک بپرهیزید (اینکه دختر ماشینبازی نمیکند یا پسر عروسکبازی نمیکند و...).
- گاهی با کودکتان چیزی بسازید، در ساختن وسایل گوناگون او را یاری کنید ولی ایده خود را به او تحمل نکنید.
- در برابر اشتباهات کودک صبوری کرده و او را تشویق به کسب تجربههای جدید کنید. او را از اشتباهکردن نترسانید.
- سؤالپرسیدن نقش مهمی در رشد خلاقیت دارد، بنابراین با حوصله به سؤالات کودک پاسخ دهید و بهتر است مستقیم جواب کودک را ندهید. وقتی کودک از چگونگی بارش باران سؤالی میپرسد. با یک کتری و تولید بخار نحوه بارش باران را به او عملا نشان دهید.
- اسباببازی وسیلهای فقط برای بازی، اکتشاف و رشد ذهنی کودک است، هرگز کودک را بهعلت خرابکردن اسباببازی تنبیه یا سرزنش نکنید، اسباببازیهایی را برای کودک خریداری کنید که قابل بستن، بازکردن و سرهمکردن باشد.
- از مقایسه، تحقیر، سرزنش و انتقاد مکرر از کودک خودداری کنید و محیطی مهربان و شاد برایش فراهم کنید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.