آخرین یلدا
بابک زمانی- رئیس انجمن سکته مغزی
دکتر «یلدا» استاد بزرگ طب، کسی که بهعنوان الگوی طبابت در اذهان جامعه پزشکی شناخته میشد و هسته اصلی اخلاق به معنای قضاوت در نیک و بد رفتار پزشکی و ازاینرو طبیب جامعه پزشکی محسوب میشد، دیروز آخرین یلدای خود را تا صبح نپایید! بیمار بماند و طبیب برفت! آیا دکتر یلدا، از سلاله طبیبان بزرگی که ما را به حکمای تاریخیمان ربط میدادند، آخرین بود؟ آنان که ضمن اشراف بر آخرین دانش روز، بیمار را و نهفقط علائم او را که درد و رنج او را بستر اجتماعی و خانوادگی او را نمیدیدند، بلکه استنشاق میکردند! تحقیر روزافزون کار پزشکی به معنای مطلق آن؛ یعنی شنیدن و دیدن و بوکردن و شرححالگرفتن و معاینهکردن و ماهیت بیماری را به زبان ساده توضیحدادن و فایدهایرساندن در برابر اعمال و اقدامات تکنولوژیک ظاهر فریب پزشکی، واقعیتی انکارناپذیر است، اما آموزه خود دکتر یلداست که هیچچیز قادر نخواهد بود جامعه پزشکی را از تولید یلداهای جوان باز بدارد. گیرم رشتههای داخلیای که فقط به همان کار انسانی میپردازند روزبهروز در برابر رشتههایی که حتی جراحی هم نیستند اما به نوعی کار عملی آراسته شدهاند، رنگ ببازند، گیرم اقبال بسیاری از جوانان به سمت رشتههایی باشد که هرچه بیشتر از بیمار دورشان میکند، گیرم که رشتههایی که نامهای اساطیری پزشکی ما به آن میپرداختهاند یا هنوز میپردازند، مورد عنایت مردم و جامعه نباشند، گیرم نقش و اهمیت طبیب بهعنوان یک انسان تصمیمگیر در اذهان جامعه ما هرچه کمرنگ و کمرنگتر شده باشد. اما واقعیت آن است که هیچ فرماسیون اقتصادی-اجتماعی قادر نخواهد بود دانش طب را از میراث انسانی آن، از میراث یلداها، قریبها، مقتدرها و دواچیها تهی کند. آنچه از او و آن کلاسهای پرشور و پرمحبتی که در آن زیرزمین تنگ بخش عفونی بیمارستان امام برگزار میشد، در خاطر جامعه پزشکی، از پیرترینها تا جوانترینها مانده، قابل زدودن نیست. درس محبتی که دهها سال با وجود تنشهای مختلف اجتماعی، تندیها و خشونتهایی که خارج از دیوارهای آن مریضخانه جریان داشت، هیچگاه باز نایستاد. آنجا سوای آنچه درباره بیماریهای عفونی گفته میشد، طبیبان رشتههای دیگر را هم به خود جذب میکرد تا مدلی واقعا موجود از یک «طبیب انسان» با تمام ابعاد مختلفش را نظارهگر باشند و زاویه و فاصله خود را با او بسنجند و بعد از کلاس در صندلی چوبی کنار میز ریاست بخش که هیچگاه آن را نپذیرفت، مینشست تا بچهها هرکس بیمار پیچیدهای در هر بخشی دارد مطرح کند و او آنچه میگفت حتما مفید بود، حتی اگر گفته بود ناامید نشو! و فرقی نمیکرد رزیدنت سال اولی باشی که عملا حمال یکی از بخشهاست یا اَتِند (استاد) همان بخش! با همه با یک نگاه و یک لحن برخورد میکرد. آن اتاق تنها جایی از بیمارستان بود که دانشجوی سالاولی هم نهتنها آدم که طبیب بود. شب دراز است و طولانی، اما دکتر یلدا به ما آموخت که زندگی ادامه خواهد یافت و او آخرین یلدا نخواهد بود. یلداهای بسیاری همین الان در اطراف و دور و نزدیک حضور دارند، بسیار جوانند، اما بسیار پرتلاش. نرفتهاند، ماندهاند و نخواهند رفت. من هر روز بسیاری از آنها را ملاقات میکنم. تعدادشان اندک است، اما مثل گوهری کوچک، اما شبچراغ به چشم میآیند. آنها تمام یلدای طولانی را خواهند تابید تا صبح بدمد. مورنینگ دههاساله بخش عفونی بیمارستان امام نمیتواند بیحاصل بماند.
دکتر «یلدا» استاد بزرگ طب، کسی که بهعنوان الگوی طبابت در اذهان جامعه پزشکی شناخته میشد و هسته اصلی اخلاق به معنای قضاوت در نیک و بد رفتار پزشکی و ازاینرو طبیب جامعه پزشکی محسوب میشد، دیروز آخرین یلدای خود را تا صبح نپایید! بیمار بماند و طبیب برفت! آیا دکتر یلدا، از سلاله طبیبان بزرگی که ما را به حکمای تاریخیمان ربط میدادند، آخرین بود؟ آنان که ضمن اشراف بر آخرین دانش روز، بیمار را و نهفقط علائم او را که درد و رنج او را بستر اجتماعی و خانوادگی او را نمیدیدند، بلکه استنشاق میکردند! تحقیر روزافزون کار پزشکی به معنای مطلق آن؛ یعنی شنیدن و دیدن و بوکردن و شرححالگرفتن و معاینهکردن و ماهیت بیماری را به زبان ساده توضیحدادن و فایدهایرساندن در برابر اعمال و اقدامات تکنولوژیک ظاهر فریب پزشکی، واقعیتی انکارناپذیر است، اما آموزه خود دکتر یلداست که هیچچیز قادر نخواهد بود جامعه پزشکی را از تولید یلداهای جوان باز بدارد. گیرم رشتههای داخلیای که فقط به همان کار انسانی میپردازند روزبهروز در برابر رشتههایی که حتی جراحی هم نیستند اما به نوعی کار عملی آراسته شدهاند، رنگ ببازند، گیرم اقبال بسیاری از جوانان به سمت رشتههایی باشد که هرچه بیشتر از بیمار دورشان میکند، گیرم که رشتههایی که نامهای اساطیری پزشکی ما به آن میپرداختهاند یا هنوز میپردازند، مورد عنایت مردم و جامعه نباشند، گیرم نقش و اهمیت طبیب بهعنوان یک انسان تصمیمگیر در اذهان جامعه ما هرچه کمرنگ و کمرنگتر شده باشد. اما واقعیت آن است که هیچ فرماسیون اقتصادی-اجتماعی قادر نخواهد بود دانش طب را از میراث انسانی آن، از میراث یلداها، قریبها، مقتدرها و دواچیها تهی کند. آنچه از او و آن کلاسهای پرشور و پرمحبتی که در آن زیرزمین تنگ بخش عفونی بیمارستان امام برگزار میشد، در خاطر جامعه پزشکی، از پیرترینها تا جوانترینها مانده، قابل زدودن نیست. درس محبتی که دهها سال با وجود تنشهای مختلف اجتماعی، تندیها و خشونتهایی که خارج از دیوارهای آن مریضخانه جریان داشت، هیچگاه باز نایستاد. آنجا سوای آنچه درباره بیماریهای عفونی گفته میشد، طبیبان رشتههای دیگر را هم به خود جذب میکرد تا مدلی واقعا موجود از یک «طبیب انسان» با تمام ابعاد مختلفش را نظارهگر باشند و زاویه و فاصله خود را با او بسنجند و بعد از کلاس در صندلی چوبی کنار میز ریاست بخش که هیچگاه آن را نپذیرفت، مینشست تا بچهها هرکس بیمار پیچیدهای در هر بخشی دارد مطرح کند و او آنچه میگفت حتما مفید بود، حتی اگر گفته بود ناامید نشو! و فرقی نمیکرد رزیدنت سال اولی باشی که عملا حمال یکی از بخشهاست یا اَتِند (استاد) همان بخش! با همه با یک نگاه و یک لحن برخورد میکرد. آن اتاق تنها جایی از بیمارستان بود که دانشجوی سالاولی هم نهتنها آدم که طبیب بود. شب دراز است و طولانی، اما دکتر یلدا به ما آموخت که زندگی ادامه خواهد یافت و او آخرین یلدا نخواهد بود. یلداهای بسیاری همین الان در اطراف و دور و نزدیک حضور دارند، بسیار جوانند، اما بسیار پرتلاش. نرفتهاند، ماندهاند و نخواهند رفت. من هر روز بسیاری از آنها را ملاقات میکنم. تعدادشان اندک است، اما مثل گوهری کوچک، اما شبچراغ به چشم میآیند. آنها تمام یلدای طولانی را خواهند تابید تا صبح بدمد. مورنینگ دههاساله بخش عفونی بیمارستان امام نمیتواند بیحاصل بماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.