|

گرینوف 9

احمد غلامی

سرگروهبان باروت‌سازان سجاد را نشان داد و گفت: «این یارو چه مرگش است. خواب ندارد؟ از شب تا صبح توی سنگر نگهبانی بیدار است و زل می‌زند به تاریکی!» مهدی اربابی گفت: «برای شما که بد نیست، بالای سنگرتان نشسته با خیال راحت می‌خوابید.» سرگروهبان گفت: «خیال راحت؟ این یارو که بالای سرم است از ترس خواب ندارم. با خود می‌گویم، الان است که بیاید بالای سرم. طوری به آدم نگاه می‌کند که انگار ارث باباش را می‌خواهد!» مهدی اربابی گفت: «حال‌وروز خوشی ندارد.» سرگروهبان گفت: «این را که خودم می‌بینم. چه‌کار باید کرد. کار دست‌مان ندهد. بعضی‌ها این‌طورند، یک‌دفعه می‌زند به سرشان. سر تیربار را برگردانَد، همه را به رگبار ببندد تکلیف چیست؟» مهدی اربابی گفت: «برود مرخصی و برگردد حالش خوب می‌شود.» سرگروهبان باروت‌سازان گفت: «نه‌بابا. یک روز گفتم، پسر بیا چند روز برو مرخصی روبه‌راه شوی! گفت، روبه‌راه هستم. تو برو خودت را روبه‌راه کن. گوشت‌تلخ است. هرچی می‌گویی یک‌چیز بارت می‌کند. می‌خواستم بروم توی سنگر حالش را جا بیاورم.» سرگروهبان دست کرد جیبش و پاکت سیگاری درآورد و نخ سیگاری گذاشت گوشه لبش و چند بار فندک زد. روشن نشد. عصبانی فندک را زد زمین و سیگار را برگرداند توی پاکت. مهدی اربابی گفت: «خیلی شاکی هستی انگار؟» سرگروهبان گفت: «این پسرِ بدجوری روی مخم است. نکند یک شب بیاید بالای سرم. کاش اسلحه‌اش را می‌گرفتم.» مهدی اربابی گفت: «یعنی گرینوف را می‌گرفتی؟» سرگروهبان گفت: «آره. چراکه نه. حالت طبیعی ندارد.» مهدی اربابی گفت: «یعنی بدون اسلحه توی خط باشد؟» سرگروهبان گفت: «آره چه اشکالی دارد!» مهدی اربابی گفت: «سخت نگیر سرگروهبان. شما که حالت بدتر از اوست.» سرگروهبان گفت: «یعنی چی؟! یعنی من هم دیوانه شدم!» مهدی اربابی گفت: «نه‌بابا. گفتم، خودتان را کنترل کنید. بی‌خودی این‌قدر می‌ترسید. این بچه آزارش به مورچه هم نمی‌رسد. از شب تا صبح بیدار است. صبح می‌آید توی سنگر صبحانه که می‌خورد تا عصر می‌خوابد. خوب معلوم است شب‌ها خوابش نمی‌برد.» سرگروهبان گفت: «خوب بپرس چه مرگش است؟» مهدی اربابی گفت: «پرسیدم، جواب سرراست نمی‌دهد. گفت، اگر ناراحتت می‌کنم بروم یک دسته دیگر.» سرگروهبان گفت: «خوب می‌گفتی برود. از اینجا دورتر می‌شد.» مهدی اربابی گفت: «رفیق‌ایم!» سرگروهبان گفت: «من دسته‌اش را عوض کنم؟» مهدی اربابی گفت: «بعد آن‌وقت دلیل دارد که شب بیاید بالای سرتان!» سرگروهبان گفت: «شوخی کردم. این‌قدرها هم بی‌معرفت نیستم.» مهدی اربابی جوابش را نداد. سرگروهبان گفت: «چه‌جور آدمی است؟» مهدی اربابی گفت: «اول که آمده بود، خیلی قُد بود. نمی‌شد بگویی بالای چشمت ابروست. فوری با آدم سرشاخ می‌شد. رفته‌رفته آرام شد.» سرگروهبان گفت: «کاش مثل همان روزهای اول بود. این‌جوری خیلی ترسناک است. آدم نمی‌داند توی مخش چه می‌گذرد.» مهدی اربابی گفت: «سرگروهبان انگار توهم زدید. جنس خوب گیرتان نیامده!» سرگروهبان گفت: «ما را باش، به کی دلمان را خوش کردیم. تو که بدتر از او هستی!» مهدی اربابی گفت: «آخر بی‌خودی گیر دادی به این بیچاره!» سرگروهبان گفت: «بی‌خودی گیر ندادم. رفتارش عجیب‌وغریب شده. روزهای اول قطار قطار فشنگ خالی می‌کرد سر دشمن. حالا چی. نشسته زل می‌زند، ببیند کی یک گلوله می‌خورد توی کله‌اش!» مهدی اربابی گفت: «یادت است آن‌وقت‌ها هم می‌گفتید برای چی این پسره یک‌بند شلیک می‌کند.» سرگروهبان گفت: «آره، دیوانه‌ست. یک‌وقت آرام‌وقرار ندارد. یک‌وقت مثل مجسمه می‌شود.» مهدی اربابی گفت: «حالا چه‌کارش کنم سرگروهبان، می‌خواهی اعدامش کنم به جرم نگهبانیِ داوطلبانه شب تا صبح بالاسر سنگر!» سرگروهبان دوباره پاکت سیگارش را درآورد و نخ سیگاری گذاشت گوشه لبش و گفت: «کبریت بده لاکردار! با تو هم نمی‌شود درددل کرد. خوب می‌ترسم بابا، زن و بچه دارم. اگر این بزند به سرش، بیاید با گرینوف رگبار ببندد روی من، آبکشم کند، دیگر به درد کی می‌خورم!» مهدی اربابی گفت: «مگر حالا به درد کسی می‌خورید؟» سرگروهبان گفت: «نه! ولی پول که می‌برم برایشان.» هر دو ساکت شدند. دود سیگار توی فضای سنگر پیچید. سرگروهبان گفت: «راست می‌گویی زنده‌بودن من به درد کسی نمی‌خورد!» مهدی اربابی گفت: «شوخی کردم سرگروهبان گیر نده!» سرگروهبان گفت: «نه خداوکیلی، پای حرفت وایسا!» مهدی اربابی گفت: «سرگروهبان شوخی کردم. بالاخره بچه، پدر و زن، شوهر می‌خواهد.» سرگروهبان گفت: «این‌طور فکر می‌کنی؟» مهدی اربابی گفت: «معلوم‌ست!». سرگروهبان گفت: «ای بابا. زن و بچه فقط از آدم پول می‌خواهند. پول را که دادی خلاص. می‌توانی مرخص شوی. دو روز دوروبرت می‌گردند. روز سوم باید جُل‌وپلاست را جمع کنی و برگردی. به نبودنت بیشتر عادت کرده‌اند تا بودنت.» مهدی اربابی گفت: «برای همین دیر به‌ دیر می‌روید مرخصی!» سرگروهبان گفت: «آره. اینجا راحت‌ترم.» مهدی اربابی گفت: «من هم اینجا راحت‌ترم. آدم اینجا از هفت‌ دولت آزاد است. هیچ‌کس به آدم گیر نمی‌دهد.» سرگروهبان گفت: «خداوکیلی راست گفتی، آدم از هفت دولت آزاد است. تنها گیرش این است که جان آدم کف دستش است!» مهدی اربابی گفت: «خوب برای همین آزادی. خداوکیلی الان ما پادگان بودیم، شما جواب سلام ما را هم نمی‌دادید!» سرگروهبان سیگارش را توی چای نصفه لیوان انداخت و گفت: «توی پادگان از این خبرها نیست. از صد فرسخی باید پا جفت کنی.» مهدی اربابی گفت: «راست می‌گویید سرگروهبان؟» سرگروهبان گفت: «به جان دوتا بچه‌ام!» مهدی اربابی گفت: «سرگروهبان اگر کسی برای شما پا جفت کند، من از خنده روده‌بر می‌شوم.» سرگروهبان گفت: «الاغ، جنبه ندارید دیگر!» مهدی اربابی گفت: «سرگروهبان سجاد کجا رفت؟» سرگروهبان گفت: «سجاد!» مهدی اربابی سراسیمه از در سنگر زد بیرون و رفت بالای خاکریز. سجاد رفته بود آن‌طرف خاکریز، بی‌هدف به چپ و راست می‌رفت. سرگروهبان به آنها رسید. دست سجاد را کشید و به سمت خاکریز فریاد زد: «بچه‌ها به ما شلیک نکنید...» هر دو کشان‌کشان سجاد را آوردند توی سنگر. سجاد گوشه سنگر دراز کشید و خوابش برد. سرگروهبان برای خودش چای ریخت و شیشه فانوس را بالا داد و سیگاری گیراند. مهدی اربابی گفت: «بالاخره از پا درآمد!» سرگروهبان گفت: «از هفت دولت آزاد است. بگذار تا هر وقت خواست بخوابد.»

سرگروهبان باروت‌سازان سجاد را نشان داد و گفت: «این یارو چه مرگش است. خواب ندارد؟ از شب تا صبح توی سنگر نگهبانی بیدار است و زل می‌زند به تاریکی!» مهدی اربابی گفت: «برای شما که بد نیست، بالای سنگرتان نشسته با خیال راحت می‌خوابید.» سرگروهبان گفت: «خیال راحت؟ این یارو که بالای سرم است از ترس خواب ندارم. با خود می‌گویم، الان است که بیاید بالای سرم. طوری به آدم نگاه می‌کند که انگار ارث باباش را می‌خواهد!» مهدی اربابی گفت: «حال‌وروز خوشی ندارد.» سرگروهبان گفت: «این را که خودم می‌بینم. چه‌کار باید کرد. کار دست‌مان ندهد. بعضی‌ها این‌طورند، یک‌دفعه می‌زند به سرشان. سر تیربار را برگردانَد، همه را به رگبار ببندد تکلیف چیست؟» مهدی اربابی گفت: «برود مرخصی و برگردد حالش خوب می‌شود.» سرگروهبان باروت‌سازان گفت: «نه‌بابا. یک روز گفتم، پسر بیا چند روز برو مرخصی روبه‌راه شوی! گفت، روبه‌راه هستم. تو برو خودت را روبه‌راه کن. گوشت‌تلخ است. هرچی می‌گویی یک‌چیز بارت می‌کند. می‌خواستم بروم توی سنگر حالش را جا بیاورم.» سرگروهبان دست کرد جیبش و پاکت سیگاری درآورد و نخ سیگاری گذاشت گوشه لبش و چند بار فندک زد. روشن نشد. عصبانی فندک را زد زمین و سیگار را برگرداند توی پاکت. مهدی اربابی گفت: «خیلی شاکی هستی انگار؟» سرگروهبان گفت: «این پسرِ بدجوری روی مخم است. نکند یک شب بیاید بالای سرم. کاش اسلحه‌اش را می‌گرفتم.» مهدی اربابی گفت: «یعنی گرینوف را می‌گرفتی؟» سرگروهبان گفت: «آره. چراکه نه. حالت طبیعی ندارد.» مهدی اربابی گفت: «یعنی بدون اسلحه توی خط باشد؟» سرگروهبان گفت: «آره چه اشکالی دارد!» مهدی اربابی گفت: «سخت نگیر سرگروهبان. شما که حالت بدتر از اوست.» سرگروهبان گفت: «یعنی چی؟! یعنی من هم دیوانه شدم!» مهدی اربابی گفت: «نه‌بابا. گفتم، خودتان را کنترل کنید. بی‌خودی این‌قدر می‌ترسید. این بچه آزارش به مورچه هم نمی‌رسد. از شب تا صبح بیدار است. صبح می‌آید توی سنگر صبحانه که می‌خورد تا عصر می‌خوابد. خوب معلوم است شب‌ها خوابش نمی‌برد.» سرگروهبان گفت: «خوب بپرس چه مرگش است؟» مهدی اربابی گفت: «پرسیدم، جواب سرراست نمی‌دهد. گفت، اگر ناراحتت می‌کنم بروم یک دسته دیگر.» سرگروهبان گفت: «خوب می‌گفتی برود. از اینجا دورتر می‌شد.» مهدی اربابی گفت: «رفیق‌ایم!» سرگروهبان گفت: «من دسته‌اش را عوض کنم؟» مهدی اربابی گفت: «بعد آن‌وقت دلیل دارد که شب بیاید بالای سرتان!» سرگروهبان گفت: «شوخی کردم. این‌قدرها هم بی‌معرفت نیستم.» مهدی اربابی جوابش را نداد. سرگروهبان گفت: «چه‌جور آدمی است؟» مهدی اربابی گفت: «اول که آمده بود، خیلی قُد بود. نمی‌شد بگویی بالای چشمت ابروست. فوری با آدم سرشاخ می‌شد. رفته‌رفته آرام شد.» سرگروهبان گفت: «کاش مثل همان روزهای اول بود. این‌جوری خیلی ترسناک است. آدم نمی‌داند توی مخش چه می‌گذرد.» مهدی اربابی گفت: «سرگروهبان انگار توهم زدید. جنس خوب گیرتان نیامده!» سرگروهبان گفت: «ما را باش، به کی دلمان را خوش کردیم. تو که بدتر از او هستی!» مهدی اربابی گفت: «آخر بی‌خودی گیر دادی به این بیچاره!» سرگروهبان گفت: «بی‌خودی گیر ندادم. رفتارش عجیب‌وغریب شده. روزهای اول قطار قطار فشنگ خالی می‌کرد سر دشمن. حالا چی. نشسته زل می‌زند، ببیند کی یک گلوله می‌خورد توی کله‌اش!» مهدی اربابی گفت: «یادت است آن‌وقت‌ها هم می‌گفتید برای چی این پسره یک‌بند شلیک می‌کند.» سرگروهبان گفت: «آره، دیوانه‌ست. یک‌وقت آرام‌وقرار ندارد. یک‌وقت مثل مجسمه می‌شود.» مهدی اربابی گفت: «حالا چه‌کارش کنم سرگروهبان، می‌خواهی اعدامش کنم به جرم نگهبانیِ داوطلبانه شب تا صبح بالاسر سنگر!» سرگروهبان دوباره پاکت سیگارش را درآورد و نخ سیگاری گذاشت گوشه لبش و گفت: «کبریت بده لاکردار! با تو هم نمی‌شود درددل کرد. خوب می‌ترسم بابا، زن و بچه دارم. اگر این بزند به سرش، بیاید با گرینوف رگبار ببندد روی من، آبکشم کند، دیگر به درد کی می‌خورم!» مهدی اربابی گفت: «مگر حالا به درد کسی می‌خورید؟» سرگروهبان گفت: «نه! ولی پول که می‌برم برایشان.» هر دو ساکت شدند. دود سیگار توی فضای سنگر پیچید. سرگروهبان گفت: «راست می‌گویی زنده‌بودن من به درد کسی نمی‌خورد!» مهدی اربابی گفت: «شوخی کردم سرگروهبان گیر نده!» سرگروهبان گفت: «نه خداوکیلی، پای حرفت وایسا!» مهدی اربابی گفت: «سرگروهبان شوخی کردم. بالاخره بچه، پدر و زن، شوهر می‌خواهد.» سرگروهبان گفت: «این‌طور فکر می‌کنی؟» مهدی اربابی گفت: «معلوم‌ست!». سرگروهبان گفت: «ای بابا. زن و بچه فقط از آدم پول می‌خواهند. پول را که دادی خلاص. می‌توانی مرخص شوی. دو روز دوروبرت می‌گردند. روز سوم باید جُل‌وپلاست را جمع کنی و برگردی. به نبودنت بیشتر عادت کرده‌اند تا بودنت.» مهدی اربابی گفت: «برای همین دیر به‌ دیر می‌روید مرخصی!» سرگروهبان گفت: «آره. اینجا راحت‌ترم.» مهدی اربابی گفت: «من هم اینجا راحت‌ترم. آدم اینجا از هفت‌ دولت آزاد است. هیچ‌کس به آدم گیر نمی‌دهد.» سرگروهبان گفت: «خداوکیلی راست گفتی، آدم از هفت دولت آزاد است. تنها گیرش این است که جان آدم کف دستش است!» مهدی اربابی گفت: «خوب برای همین آزادی. خداوکیلی الان ما پادگان بودیم، شما جواب سلام ما را هم نمی‌دادید!» سرگروهبان سیگارش را توی چای نصفه لیوان انداخت و گفت: «توی پادگان از این خبرها نیست. از صد فرسخی باید پا جفت کنی.» مهدی اربابی گفت: «راست می‌گویید سرگروهبان؟» سرگروهبان گفت: «به جان دوتا بچه‌ام!» مهدی اربابی گفت: «سرگروهبان اگر کسی برای شما پا جفت کند، من از خنده روده‌بر می‌شوم.» سرگروهبان گفت: «الاغ، جنبه ندارید دیگر!» مهدی اربابی گفت: «سرگروهبان سجاد کجا رفت؟» سرگروهبان گفت: «سجاد!» مهدی اربابی سراسیمه از در سنگر زد بیرون و رفت بالای خاکریز. سجاد رفته بود آن‌طرف خاکریز، بی‌هدف به چپ و راست می‌رفت. سرگروهبان به آنها رسید. دست سجاد را کشید و به سمت خاکریز فریاد زد: «بچه‌ها به ما شلیک نکنید...» هر دو کشان‌کشان سجاد را آوردند توی سنگر. سجاد گوشه سنگر دراز کشید و خوابش برد. سرگروهبان برای خودش چای ریخت و شیشه فانوس را بالا داد و سیگاری گیراند. مهدی اربابی گفت: «بالاخره از پا درآمد!» سرگروهبان گفت: «از هفت دولت آزاد است. بگذار تا هر وقت خواست بخوابد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.