|

سیمینوف 5

احمد غلامی

- دیدی آخر مُردی؟
- من که هنوز نمردم، دارم نفس می‌کشم. نگاه کن قلبم دارد بالا پایین می‌رود.
- نخیر مُردی.
- نمردم!
- چرا مُردی خودت نمی‌فهمی، اگر می‌توانی بلند شو راه برو!
یاقوت خواست خودش را از جا بکند. زور زد اما انگار به زمین پرچ شده بود.
- دیدی مُردی.
- نخیر نمردم!
دوباره زور زد. این‌بار دست‌هایش را روی زمین فشار داد تا از جا کنده شود، اما نمی‌توانست. مثل یک صخره توی دره افتاده بود. فریاد زد: «من نمی‌خواهم بمیرم!» این‌بار بیشتر زور زد تا از زمین جدا شود. کمی تکان خورد و دوباره افتاد.
- دیدی گفتم مردی.
یاقوت انگار که تسلیم شده باشد خودش را رها کرد روی زمین و به سقف سنگر چشم دوخت. یکی از تراورس‌ها سیاه و روغنی بود و معلوم بود که مدت‌ها زیر ریل قطار بوده است. یاقوت به ریل‌های قطار فکر کرد. به تراورس‌هایی که زیر ریل‌ها هستند و با پیچ‌های بزرگ به آنها پرچ می‌شوند. از مرخصی که برمی‌گشت، کنار پنجره قطار می‌ایستاد. زل می‌زد به دشت، به خانه‌ها، به باغ‌ها، به همه‌ چیزهایی که جلوِ نگاهش قرار می‌گرفت و تاب برمی‌داشت و دور می‌شد. صدای چرخ‌های قطار روی ریل را دوست داشت. صدای تتق‌تتق ممتدی که لحظه کوتاهی قطع می‌شد و باز دوباره ادامه پیدا می‌کرد.
- یاقوت چرا این‌قدر جلوِ پنجره‌ای، بیا بتمرگ!
صدای مادر را از توی کوپه می‌شنید، اما جوابش را نمی‌داد. درخت‌ها گرد می‌شدند و در انتهای دشت پرواز می‌کردند. خانه‌ها می‌چرخیدند و می‌چرخیدند و دور می‌شدند. آدم‌های پیاده، سوار قاطر یا دوچرخه سرعت‌شان کم می‌شد، چرخ می‌زدند و پشت قطار گم می‌شدند.
- یاقوت تو مُردی. حالا بلندشو برو، دیگر کارت تو جبهه تمام است.
یاقوت زور زد. فکر می‌کرد نمی‌تواند بلند شود، اما این‌بار سبک مثل پر کاه از زمین جدا شد. از سبکی خودش تعجب کرد. انگار یک جای کار اشکال داشت. این‌همه سبکی با آن پرچ‌شدن روی زمین جور درنمی‌آمد. برگشت به جایی که خوابیده بود نگاه کرد. یاقوت همان‌جا روی زمین بود. رفت بالای سرش ایستاد. در چشم‌هایش نگاه کرد. «یاقوت تو مُردی!» بعد تمام تنش لرزید. پس اینکه بالای سر یاقوت ایستاده کیست؟ حالا بدون اینکه سرش به سقف کوتاه سنگر بگیرد راحت می‌توانست راه برود. سنگر به‌ همان کوچکی قبل بود. اما انگار معیار اندازه‌گیری معنایش را از دست داده بود. یاقوت می‌توانست توی سنگر راه برود بدون اینکه سرش به سقف بگیرد. چرا؟ جوابی برایش نداشت و مهم‌تر از همه اینکه دنبال جواب هم نمی‌گشت. انگار از اول هم همین‌طور بوده. «یاقوت تو مردی!» یاقوت دیگر زور نمی‌زد از جا بلند شود. چون آدم فقط یک‌بار از خواب بیدار می‌شود و او حالا از خواب بیدار و از زمین کنده شده بود و با اینکه پاهایش روی زمین بود، احساس می‌کرد دارد پرواز می‌کند. دوری توی سنگر زد. سیمینوف را از گوشه سنگر برداشت، گلنگدن را کشید و آن را مسلح کرد. آمد بالای سر یاقوت که مثل تخته‌سنگی تهِ دره افتاده بود، ایستاد و اسلحه را گذاشت روی پیشانی‌اش و شلیک کرد: دنگ... یاقوت نعره‌زنان از خواب پرید. اولین کاری که کرد، دست روی پیشانی‌اش کشید. سوراخی روی آن نبود. تمام بدنش خیس عرق شده بود. بلند شد، لیوانی آب خورد. آب بوی کلمن را می‌داد. یخ‌ها وا رفته و آب گرم شده بود. سیمینوف گوشه سنگر بود. یاقوت آن را برداشت. ترسید آن را مسلح کند. از اول هم می‌دانست این تفنگ شوم است. تفنگی که مهیار را کشت و فاروق را بیچاره کرد و درخشانی را... راستی درخشانی کدام گوری رفته است. چرا توی سنگر نیست. یاقوت کجاست. برگشت نگاه کرد. یاقوت روی زمین افتاده بود، با سوراخی در پیشانی. صدای ریل‌های قطار می‌آمد. درخت‌ها چرخ می‌زدند و به آسمان می‌رفتند. یاقوت داشت دنبال قطار می‌دوید. نه، قطار داشت به‌سمت او می‌آمد و یاقوت می‌دوید تا زیر ریل‌های قطار لِه نشود. نه، یاقوت هنوز کنار پنجره ایستاده بود و داشت دشت را نگاه می‌کرد. «یاقوت، مادر! بیا بشین تو کوپه جلو راه مردم را نگیر.»
یاقوت برگشت توی کوپه را نگاه کرد. همه همان‌طور که روی صندلی نشسته بودند، جزغاله شده بودند. یاقوت از پنجره بیرون پرید. توی کانال می‌دوید. این درخشانی کدام گوری رفته است. به انتهای کانال رسید. درخشانی آنجا بود. داشت با دوربين سنگرهای دشمن را نگاه می‌کرد. تا او را دید گفت: «کدام گوری بودی؟ یک ساعت است دارم نگاه‌شان می‌کنم. یالا بیا اول آن‌که لب سنگر نشسته و کاغذ دستش است را بزن! خیلی عوضی است. تمام بچه‌های ما را تارومار کرده.» یاقوت از دوربین سیمینوف نگاه کرد. کسی آنجا نبود. خواست بگوید آنجا که کسی نیست، نگفت. شلیک کرد. درخشانی دوربین را گذاشت روی چشمش و گفت: «حرف نداری یاقوت! کله‌اش را داغون کردی.» آن‌قدر جدی گفت که یاقوت شک کرد. دوباره از توی دوربین سنگر دشمن را نگاه کرد. کنار پنجره ایستاده بود و سنگرهای دشمن چرخ می‌‌زدند و از جلو پنجره قطار کمانه می‌شدند و به آسمان می‌رفتند. برگشت و به درخشانی نگاه کرد. درخشانی بالای سرش بود. صدایش می‌زد: «یاقوت! یاقوت! تو نباید بمیری...»
- یاقوت تو دیگر مُردی!
یاقوت، مچاله گوشه کانال افتاده بود. یاقوت گوشه کانال نبود که. او توی سنگر بود. برگشت به سنگر. چشم‌‌هایش باز بود و داشت به تراورس سیاه و روغنی نگاه می‌کرد. دلش می‌خواست از جا بلند شود و برود کنار پنجره و بیرون را نگاه کند. سنگرها داشتند به‌سرعت روی ریل‌ می‌رفتند: تتق تتق...
درخشانی توی کوچه نُه بود. حوصله‌اش را نداشت. دوست داشت برود کنار پنجره و تا قطار به مقصد نرسیده همه‌جا را یک دل سیر تماشا کند. زور زد از جا بلند شود، اما انگار به زمین پرچ شده بود.

- دیدی آخر مُردی؟
- من که هنوز نمردم، دارم نفس می‌کشم. نگاه کن قلبم دارد بالا پایین می‌رود.
- نخیر مُردی.
- نمردم!
- چرا مُردی خودت نمی‌فهمی، اگر می‌توانی بلند شو راه برو!
یاقوت خواست خودش را از جا بکند. زور زد اما انگار به زمین پرچ شده بود.
- دیدی مُردی.
- نخیر نمردم!
دوباره زور زد. این‌بار دست‌هایش را روی زمین فشار داد تا از جا کنده شود، اما نمی‌توانست. مثل یک صخره توی دره افتاده بود. فریاد زد: «من نمی‌خواهم بمیرم!» این‌بار بیشتر زور زد تا از زمین جدا شود. کمی تکان خورد و دوباره افتاد.
- دیدی گفتم مردی.
یاقوت انگار که تسلیم شده باشد خودش را رها کرد روی زمین و به سقف سنگر چشم دوخت. یکی از تراورس‌ها سیاه و روغنی بود و معلوم بود که مدت‌ها زیر ریل قطار بوده است. یاقوت به ریل‌های قطار فکر کرد. به تراورس‌هایی که زیر ریل‌ها هستند و با پیچ‌های بزرگ به آنها پرچ می‌شوند. از مرخصی که برمی‌گشت، کنار پنجره قطار می‌ایستاد. زل می‌زد به دشت، به خانه‌ها، به باغ‌ها، به همه‌ چیزهایی که جلوِ نگاهش قرار می‌گرفت و تاب برمی‌داشت و دور می‌شد. صدای چرخ‌های قطار روی ریل را دوست داشت. صدای تتق‌تتق ممتدی که لحظه کوتاهی قطع می‌شد و باز دوباره ادامه پیدا می‌کرد.
- یاقوت چرا این‌قدر جلوِ پنجره‌ای، بیا بتمرگ!
صدای مادر را از توی کوپه می‌شنید، اما جوابش را نمی‌داد. درخت‌ها گرد می‌شدند و در انتهای دشت پرواز می‌کردند. خانه‌ها می‌چرخیدند و می‌چرخیدند و دور می‌شدند. آدم‌های پیاده، سوار قاطر یا دوچرخه سرعت‌شان کم می‌شد، چرخ می‌زدند و پشت قطار گم می‌شدند.
- یاقوت تو مُردی. حالا بلندشو برو، دیگر کارت تو جبهه تمام است.
یاقوت زور زد. فکر می‌کرد نمی‌تواند بلند شود، اما این‌بار سبک مثل پر کاه از زمین جدا شد. از سبکی خودش تعجب کرد. انگار یک جای کار اشکال داشت. این‌همه سبکی با آن پرچ‌شدن روی زمین جور درنمی‌آمد. برگشت به جایی که خوابیده بود نگاه کرد. یاقوت همان‌جا روی زمین بود. رفت بالای سرش ایستاد. در چشم‌هایش نگاه کرد. «یاقوت تو مُردی!» بعد تمام تنش لرزید. پس اینکه بالای سر یاقوت ایستاده کیست؟ حالا بدون اینکه سرش به سقف کوتاه سنگر بگیرد راحت می‌توانست راه برود. سنگر به‌ همان کوچکی قبل بود. اما انگار معیار اندازه‌گیری معنایش را از دست داده بود. یاقوت می‌توانست توی سنگر راه برود بدون اینکه سرش به سقف بگیرد. چرا؟ جوابی برایش نداشت و مهم‌تر از همه اینکه دنبال جواب هم نمی‌گشت. انگار از اول هم همین‌طور بوده. «یاقوت تو مردی!» یاقوت دیگر زور نمی‌زد از جا بلند شود. چون آدم فقط یک‌بار از خواب بیدار می‌شود و او حالا از خواب بیدار و از زمین کنده شده بود و با اینکه پاهایش روی زمین بود، احساس می‌کرد دارد پرواز می‌کند. دوری توی سنگر زد. سیمینوف را از گوشه سنگر برداشت، گلنگدن را کشید و آن را مسلح کرد. آمد بالای سر یاقوت که مثل تخته‌سنگی تهِ دره افتاده بود، ایستاد و اسلحه را گذاشت روی پیشانی‌اش و شلیک کرد: دنگ... یاقوت نعره‌زنان از خواب پرید. اولین کاری که کرد، دست روی پیشانی‌اش کشید. سوراخی روی آن نبود. تمام بدنش خیس عرق شده بود. بلند شد، لیوانی آب خورد. آب بوی کلمن را می‌داد. یخ‌ها وا رفته و آب گرم شده بود. سیمینوف گوشه سنگر بود. یاقوت آن را برداشت. ترسید آن را مسلح کند. از اول هم می‌دانست این تفنگ شوم است. تفنگی که مهیار را کشت و فاروق را بیچاره کرد و درخشانی را... راستی درخشانی کدام گوری رفته است. چرا توی سنگر نیست. یاقوت کجاست. برگشت نگاه کرد. یاقوت روی زمین افتاده بود، با سوراخی در پیشانی. صدای ریل‌های قطار می‌آمد. درخت‌ها چرخ می‌زدند و به آسمان می‌رفتند. یاقوت داشت دنبال قطار می‌دوید. نه، قطار داشت به‌سمت او می‌آمد و یاقوت می‌دوید تا زیر ریل‌های قطار لِه نشود. نه، یاقوت هنوز کنار پنجره ایستاده بود و داشت دشت را نگاه می‌کرد. «یاقوت، مادر! بیا بشین تو کوپه جلو راه مردم را نگیر.»
یاقوت برگشت توی کوپه را نگاه کرد. همه همان‌طور که روی صندلی نشسته بودند، جزغاله شده بودند. یاقوت از پنجره بیرون پرید. توی کانال می‌دوید. این درخشانی کدام گوری رفته است. به انتهای کانال رسید. درخشانی آنجا بود. داشت با دوربين سنگرهای دشمن را نگاه می‌کرد. تا او را دید گفت: «کدام گوری بودی؟ یک ساعت است دارم نگاه‌شان می‌کنم. یالا بیا اول آن‌که لب سنگر نشسته و کاغذ دستش است را بزن! خیلی عوضی است. تمام بچه‌های ما را تارومار کرده.» یاقوت از دوربین سیمینوف نگاه کرد. کسی آنجا نبود. خواست بگوید آنجا که کسی نیست، نگفت. شلیک کرد. درخشانی دوربین را گذاشت روی چشمش و گفت: «حرف نداری یاقوت! کله‌اش را داغون کردی.» آن‌قدر جدی گفت که یاقوت شک کرد. دوباره از توی دوربین سنگر دشمن را نگاه کرد. کنار پنجره ایستاده بود و سنگرهای دشمن چرخ می‌‌زدند و از جلو پنجره قطار کمانه می‌شدند و به آسمان می‌رفتند. برگشت و به درخشانی نگاه کرد. درخشانی بالای سرش بود. صدایش می‌زد: «یاقوت! یاقوت! تو نباید بمیری...»
- یاقوت تو دیگر مُردی!
یاقوت، مچاله گوشه کانال افتاده بود. یاقوت گوشه کانال نبود که. او توی سنگر بود. برگشت به سنگر. چشم‌‌هایش باز بود و داشت به تراورس سیاه و روغنی نگاه می‌کرد. دلش می‌خواست از جا بلند شود و برود کنار پنجره و بیرون را نگاه کند. سنگرها داشتند به‌سرعت روی ریل‌ می‌رفتند: تتق تتق...
درخشانی توی کوچه نُه بود. حوصله‌اش را نداشت. دوست داشت برود کنار پنجره و تا قطار به مقصد نرسیده همه‌جا را یک دل سیر تماشا کند. زور زد از جا بلند شود، اما انگار به زمین پرچ شده بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.