|

چه فایده؟!

شرق، سعید برآبادی: می‌پرسم «آخه چرا اینجا؟ اونم جلو مدرسه» و این را درست یک ساعت بعد می‌گویم که نشسته‌ایم، سیگاری گیرانده‌ایم و به قول معروف پسرخاله شده‌ایم. یکی‌شان سر بلند می‌کند از زیر پتوي پلنگی پیچیده دورش و می‌گوید: «اینجا پناهه، باد نمیاد». راست می‌گوید، سوزِ هوا در همین عقب‌نشینی درگاهی مدرسه ابوذر غفاری فروکش کرده و می‌توانند دو، سه نفری بنشینند کنار یک پیک‌نیک کم‌شعله، دست بسابند، گرم شوند و دو، سه بستی دود کنند بدون اینکه باد بیاید و یکهو بزند زیر زرورق و 70، 80 هزار تومان، آرد شود توی هوا. نه حس جواب‌دادن دارند و نه میلی برای فروگذاشتن لوله‌هایی که دست گرفته‌اند. یکی با نی نوشابه، یکی با رول کاغذ، یکی با تکه‌ای از زرورق پاکت سیگار و آن یکی هم که معلوم نیست چطور، اما همگی دارند «هوف» می‌کشند به داخل آن دود سفیدرنگ غلیظ که از کنار سوزن و آتش بلند می‌شود.
بالای سرشان تابلو مدرسه است، اما برای این ته‌خطی‌ها چه اهمیتی دارد. کارشان را که کردند، یکی، دو ساعت هم وقت غذا و قضای حاجت است و بعد شبشان تازه شروع می‌شود. بلند می‌شوند، جل‌وپلاس را جایی در خرابه‌های پایین خیابان- همان جایی که دارند یک پاساژ پرده‌فروشی تازه می‌سازند، مخفی می‌کنند و راه می‌افتند به کاسبی. «شغل که نمیشه اسمش رو گذاشت، ضایعات جمع می‌کنیم، آهنی، مسی، اوراقی‌، وان حموم، هرچی که بشه نقدش کرد. قبلا نگهبان بودم، یه‌بار کارگاه رو دزد زد، بیچاره‌ام کرد. حالام که می‌بینی...».
عابرها هم برایشان عادی شده است دیگر، دیدن این شب‌نشینی‌های بی‌شکوه در سایه‌روشن شبِ خیابان. از مترو مولوی، راسته خیابان مولوی را که بگیری به سمت شرق، کنار خیابان ردیف‌به‌ردیف نشسته‌اند؛ در حال فروش خنزرپنزر، در حال معامله‌کردن جنس، در حال کشیدنِ گروهی، در حال تکه‌پرانی نشئگی یا سر تکیه داده‌اند به آجرهای قدیمی ساختمان‌ها در چرت پس از عمل. توی جوي‌ها پر است از سوزن‌های به‌زحمت صاف‌شده،‌شیشه‌های شکسته دارو، ورق‌های خالی ترامادول و هرآنچه فکرش را بشود کرد. پیرمرد نارنجی‌پوش می‌گوید که شب‌ها دو، سه‌باری جوي‌ها را تمیز می‌کنند، اما مگر پاک می‌شود؟ «چه فایده، شما نگاه کن، وضع ما اینجا به‌خاطر موش و فاضلاب، خراب نیست، بعضی‌هاشون اینجا، از موش هم خطرناک‌ترن». آب دهانش را قورت می‌دهد، جاروی بلندش را می‌اندازد روی پشتش و همین‌طورکه روانه است به سمت «صف جمع» این یکی، دو جمله آخر را هم می‌فرستد توی هوا: «موش هم بدِ بچه‌اش رو نمی‌خواد! اینا می‌خوان. اینا سرنگ خونی می‌اندازن تو خیابون و فردا صبح، بچه‌مدرسه‌ای من و شما می‌بینه و خدا می‌دونه چی پیش میاد».
آن‌طرف‌تر از مدرسه، بیمارستانی است. آن‌طرف‌تر از آن هم کوچه‌هایی که می‌لولند در هم و می‌روند به سمت شوش و خزانه و ری. تا همین چند ماه پیش، معتادان در تاریکی می‌نشستند، لای جرز دیوار خرابه‌ها پنهان می‌شدند، می‌گذاشتند ساعت به یک شب برسد بعد بیایند و چیزکی بزنند، حالا اما وضع فرق کرده، خلافی که باید پنهان می‌شد توی پستو، آمده است و نشسته توی ویترین کوچه و خیابان. می‌آیند توی پیاده‌رو می‌نشینند، ازدحام می‌کنند سر چهارراه مولوی و آن‌قدر آشکار، می‌خرند و می‌فروشند و می‌کشند و تگری می‌زنند و دوباره می‌زنند که هیچ چیزی جلودارشان نیست. گنده فروش‌ها معلوم‌اند، بدبخت‌ها و ته‌خطی‌ها هم، معلوم. آن‌یکی که هنوز زنجیر استیلی به گردنش دارد و بلد است به خانم‌های محل تکه بندازد و سرخ نشود، می‌فروشد و آن یکی که دست‌هایش را کاردی کرده، به موازات رگ‌هایش خالکوبی دارد و رد تیغ، خریدار است. می‌خرد، اسکناس‌های پاره‌پوره را می‌شمرد و بعد دست زنی که همراهش است را می‌گیرد و می‌روند چند کوچه آن‌طرف‌تر، فندک اتمی می‌زنند زیر زرورق و خلاص. صبح‌به‌صبح رفتگر می‌آید تا آخرین تکه‌های این تانگو را جمع کند، اما موش‌ها زودتر از او رسیده‌اند به آشغال‌های جوي‌ها و پیاده‌روها.

شرق، سعید برآبادی: می‌پرسم «آخه چرا اینجا؟ اونم جلو مدرسه» و این را درست یک ساعت بعد می‌گویم که نشسته‌ایم، سیگاری گیرانده‌ایم و به قول معروف پسرخاله شده‌ایم. یکی‌شان سر بلند می‌کند از زیر پتوي پلنگی پیچیده دورش و می‌گوید: «اینجا پناهه، باد نمیاد». راست می‌گوید، سوزِ هوا در همین عقب‌نشینی درگاهی مدرسه ابوذر غفاری فروکش کرده و می‌توانند دو، سه نفری بنشینند کنار یک پیک‌نیک کم‌شعله، دست بسابند، گرم شوند و دو، سه بستی دود کنند بدون اینکه باد بیاید و یکهو بزند زیر زرورق و 70، 80 هزار تومان، آرد شود توی هوا. نه حس جواب‌دادن دارند و نه میلی برای فروگذاشتن لوله‌هایی که دست گرفته‌اند. یکی با نی نوشابه، یکی با رول کاغذ، یکی با تکه‌ای از زرورق پاکت سیگار و آن یکی هم که معلوم نیست چطور، اما همگی دارند «هوف» می‌کشند به داخل آن دود سفیدرنگ غلیظ که از کنار سوزن و آتش بلند می‌شود.
بالای سرشان تابلو مدرسه است، اما برای این ته‌خطی‌ها چه اهمیتی دارد. کارشان را که کردند، یکی، دو ساعت هم وقت غذا و قضای حاجت است و بعد شبشان تازه شروع می‌شود. بلند می‌شوند، جل‌وپلاس را جایی در خرابه‌های پایین خیابان- همان جایی که دارند یک پاساژ پرده‌فروشی تازه می‌سازند، مخفی می‌کنند و راه می‌افتند به کاسبی. «شغل که نمیشه اسمش رو گذاشت، ضایعات جمع می‌کنیم، آهنی، مسی، اوراقی‌، وان حموم، هرچی که بشه نقدش کرد. قبلا نگهبان بودم، یه‌بار کارگاه رو دزد زد، بیچاره‌ام کرد. حالام که می‌بینی...».
عابرها هم برایشان عادی شده است دیگر، دیدن این شب‌نشینی‌های بی‌شکوه در سایه‌روشن شبِ خیابان. از مترو مولوی، راسته خیابان مولوی را که بگیری به سمت شرق، کنار خیابان ردیف‌به‌ردیف نشسته‌اند؛ در حال فروش خنزرپنزر، در حال معامله‌کردن جنس، در حال کشیدنِ گروهی، در حال تکه‌پرانی نشئگی یا سر تکیه داده‌اند به آجرهای قدیمی ساختمان‌ها در چرت پس از عمل. توی جوي‌ها پر است از سوزن‌های به‌زحمت صاف‌شده،‌شیشه‌های شکسته دارو، ورق‌های خالی ترامادول و هرآنچه فکرش را بشود کرد. پیرمرد نارنجی‌پوش می‌گوید که شب‌ها دو، سه‌باری جوي‌ها را تمیز می‌کنند، اما مگر پاک می‌شود؟ «چه فایده، شما نگاه کن، وضع ما اینجا به‌خاطر موش و فاضلاب، خراب نیست، بعضی‌هاشون اینجا، از موش هم خطرناک‌ترن». آب دهانش را قورت می‌دهد، جاروی بلندش را می‌اندازد روی پشتش و همین‌طورکه روانه است به سمت «صف جمع» این یکی، دو جمله آخر را هم می‌فرستد توی هوا: «موش هم بدِ بچه‌اش رو نمی‌خواد! اینا می‌خوان. اینا سرنگ خونی می‌اندازن تو خیابون و فردا صبح، بچه‌مدرسه‌ای من و شما می‌بینه و خدا می‌دونه چی پیش میاد».
آن‌طرف‌تر از مدرسه، بیمارستانی است. آن‌طرف‌تر از آن هم کوچه‌هایی که می‌لولند در هم و می‌روند به سمت شوش و خزانه و ری. تا همین چند ماه پیش، معتادان در تاریکی می‌نشستند، لای جرز دیوار خرابه‌ها پنهان می‌شدند، می‌گذاشتند ساعت به یک شب برسد بعد بیایند و چیزکی بزنند، حالا اما وضع فرق کرده، خلافی که باید پنهان می‌شد توی پستو، آمده است و نشسته توی ویترین کوچه و خیابان. می‌آیند توی پیاده‌رو می‌نشینند، ازدحام می‌کنند سر چهارراه مولوی و آن‌قدر آشکار، می‌خرند و می‌فروشند و می‌کشند و تگری می‌زنند و دوباره می‌زنند که هیچ چیزی جلودارشان نیست. گنده فروش‌ها معلوم‌اند، بدبخت‌ها و ته‌خطی‌ها هم، معلوم. آن‌یکی که هنوز زنجیر استیلی به گردنش دارد و بلد است به خانم‌های محل تکه بندازد و سرخ نشود، می‌فروشد و آن یکی که دست‌هایش را کاردی کرده، به موازات رگ‌هایش خالکوبی دارد و رد تیغ، خریدار است. می‌خرد، اسکناس‌های پاره‌پوره را می‌شمرد و بعد دست زنی که همراهش است را می‌گیرد و می‌روند چند کوچه آن‌طرف‌تر، فندک اتمی می‌زنند زیر زرورق و خلاص. صبح‌به‌صبح رفتگر می‌آید تا آخرین تکه‌های این تانگو را جمع کند، اما موش‌ها زودتر از او رسیده‌اند به آشغال‌های جوي‌ها و پیاده‌روها.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.