|

چند گروه مهم شورشی سوریه از مذاکرات صلح خارج می‌شوند

تعلیق امید

توافق آتش‌بسی را که هفته گذشته با میانجی‌گری ترکیه و روسیه و با استقبال بسیاری از کشورهای جهان و سازمان‌های حقوق‌بشری حاصل شد بسیاری مهم‌ترین آتش‌بس بحران سوریه می‌خواندند؛ آتش‌بسی که می‌توانست فرصت تنفسی باشد برای مردمی که در طول نزدیک به شش سال گذشته، جنگی وحشیانه و خونین را تجربه کرده‌اند. در تئوری این آتش‌بس مهلتی است برای پایان‌دادن به مناقشه کشدار سوریه و حل و فصل پایدار جنگ.
اما در عمل احتمالا تنها چند روز یا در حالتی خوشبینانه چند هفته می‌پاید و در نهایت مانند همه توافق‌های پیشین به باد می‌رود و بار دیگر روز از نو، روزی از نو. گواه این ادعا اظهارات اخیر مخالفان سوری است. گروه‌های شورشی سوریه در بیانیه‌ای اعلام کردند تصمیم گرفته‌اند برنامه‌ریزی درباره مشارکت احتمالی در مذاکرات صلح ماه آینده در قزاقستان را به حالت تعلیق درآورند؛ مگر آنکه دولت سوریه و هم‌پیمانانش از نقض‌آتش‌بس دست بردارند.
در این بیانیه همچنین گروه‌های شورشی گفته‌اند هرگونه پیشروی ارضی از سوی ارتش ترکیه و شبه‌نظامیان هم‌پیمان سوریه می‌تواند آتش‌بس شکننده‌ای را که با میانجی‌گری ترکیه و روسیه از روز جمعه برقرار شده، به پایان برساند. آن‌طور که الجزیره گزارش داده است، گروه‌های شورشی این تصمیم را پس از آن گرفته‌اند که نیروهای دولتی به منطقه «وادی بردی» در نزدیکی دمشق حمله کردند، منطقه‌ای که برای تأمین آب پایتخت بسیار کلیدی است. ارتش آزاد سوریه، یکی از بزرگ‌ترین ائتلاف‌های مخالف بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه و «ارتش فتح» یکی دیگر از گروه‌های مخالف در میان گروه‌هایی است که مشارکت خود در مذاکرات صلح را به حالت تعلیق درآورده‌اند. شماری از گروه‌های مخالف سوری در بیانیه خود مدعی شده‌اند ارتش سوریه و متحدان آن در موارد زیاد و شدیدی آتش‌بس را نقض کرده‌اند. به گزارش الجزیره، در دو هفته گذشته، نیروی هوایی سوریه تقریبا هر روز منطقه وادی بردی را که در 15کیلومتری دمشق قرار دارد، بمباران کرده‌اند. دولت بشار اسد تلاش می‌کند با پس‌گرفتن این منطقه، آب آشامیدنی حدود چهار‌ میلیون نفر را که در دمشق و اطراف آن زندگی می‌کنند، تأمین کند. به گفته دفتر هماهنگی امور بشر‌دوستانه سازمان ملل متحد، از روز 22 دسامبر تأمین آب به مشکل برخورده است چراکه زیرساخت‌های تأمین آب هدف قرار گرفته و آسیب دیده‌اند. بااین‌همه این سازمان اعلام نکرد چه کسی مسئول تخریب این زیرساخت‌هاست. درحال‌حاضر آب دمشق جیره‌بندی شده و دولت هم تنها به ذخایر خود متکی است. دیده‌بان حقوق ‌بشر سوریه می‌گوید در چند روز اخیر حدود ‌هزار غیرنظامی که همه آنها زن و کودک هستند از منطقه وادی ‌بردی گریخته‌اند و در حال حرکت به سایر نقاط این استان هستند. این منطقه از اواسط سال 2015 تحت محاصره نیروهای دولتی سوریه بوده است اما از اواخر ماه دسامبر این محاصره تنگ‌تر شده است. ارتش سوریه شرق حلب را نیز با همین شیوه تحت کنترل خود درآورد و در نهایت توانست با میانجی‌گری ترکیه شورشیان و غیرنظامیان را از این منطقه خارج کند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد شب سال نو میلادی به اتفاق آرا از تلاش روسیه و ترکیه برای پایان نبرد در سوریه و تلاش برای ترتیب‌دادن این گفت‌وگوهای صلح استقبال کرد. توافق تازه آتش‌بس در همه سوریه جاری است اما شامل نیروهای کردی «یگان‌های مدافع خلق» و همچنین دو گروه جهادی داعش و جبهه فتح الشام نمی‌شود.
بسیاری بر این باورند که آتش‌بس اخیر می‌تواند مقدمه‌ای برای مذاکرات صلح ماه آینده در آستانه، پایتخت قزاقستان باشد؛ بااین‌همه تمامی طرف‌های درگیر در این بحران در مذاکرات آتش‌بس حضور نداشته‌اند و ازهمین‌رو با وجود امیدهای فراوان این آتش‌بس احتمالا فقط راه‌حلی کوتاه‌مدت است. وقتی پیروزی یک‌ طرف به هزینه‌های انسان‌دوستانه متکی باشد و ده‌ها‌ هزار شورشی هم هنوز عزم و اراده‌ای برای پایان جنگ نداشته باشند، امید برای پایان این جنگ شش ساله، امیدی عبث است.

توافق آتش‌بسی را که هفته گذشته با میانجی‌گری ترکیه و روسیه و با استقبال بسیاری از کشورهای جهان و سازمان‌های حقوق‌بشری حاصل شد بسیاری مهم‌ترین آتش‌بس بحران سوریه می‌خواندند؛ آتش‌بسی که می‌توانست فرصت تنفسی باشد برای مردمی که در طول نزدیک به شش سال گذشته، جنگی وحشیانه و خونین را تجربه کرده‌اند. در تئوری این آتش‌بس مهلتی است برای پایان‌دادن به مناقشه کشدار سوریه و حل و فصل پایدار جنگ.
اما در عمل احتمالا تنها چند روز یا در حالتی خوشبینانه چند هفته می‌پاید و در نهایت مانند همه توافق‌های پیشین به باد می‌رود و بار دیگر روز از نو، روزی از نو. گواه این ادعا اظهارات اخیر مخالفان سوری است. گروه‌های شورشی سوریه در بیانیه‌ای اعلام کردند تصمیم گرفته‌اند برنامه‌ریزی درباره مشارکت احتمالی در مذاکرات صلح ماه آینده در قزاقستان را به حالت تعلیق درآورند؛ مگر آنکه دولت سوریه و هم‌پیمانانش از نقض‌آتش‌بس دست بردارند.
در این بیانیه همچنین گروه‌های شورشی گفته‌اند هرگونه پیشروی ارضی از سوی ارتش ترکیه و شبه‌نظامیان هم‌پیمان سوریه می‌تواند آتش‌بس شکننده‌ای را که با میانجی‌گری ترکیه و روسیه از روز جمعه برقرار شده، به پایان برساند. آن‌طور که الجزیره گزارش داده است، گروه‌های شورشی این تصمیم را پس از آن گرفته‌اند که نیروهای دولتی به منطقه «وادی بردی» در نزدیکی دمشق حمله کردند، منطقه‌ای که برای تأمین آب پایتخت بسیار کلیدی است. ارتش آزاد سوریه، یکی از بزرگ‌ترین ائتلاف‌های مخالف بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه و «ارتش فتح» یکی دیگر از گروه‌های مخالف در میان گروه‌هایی است که مشارکت خود در مذاکرات صلح را به حالت تعلیق درآورده‌اند. شماری از گروه‌های مخالف سوری در بیانیه خود مدعی شده‌اند ارتش سوریه و متحدان آن در موارد زیاد و شدیدی آتش‌بس را نقض کرده‌اند. به گزارش الجزیره، در دو هفته گذشته، نیروی هوایی سوریه تقریبا هر روز منطقه وادی بردی را که در 15کیلومتری دمشق قرار دارد، بمباران کرده‌اند. دولت بشار اسد تلاش می‌کند با پس‌گرفتن این منطقه، آب آشامیدنی حدود چهار‌ میلیون نفر را که در دمشق و اطراف آن زندگی می‌کنند، تأمین کند. به گفته دفتر هماهنگی امور بشر‌دوستانه سازمان ملل متحد، از روز 22 دسامبر تأمین آب به مشکل برخورده است چراکه زیرساخت‌های تأمین آب هدف قرار گرفته و آسیب دیده‌اند. بااین‌همه این سازمان اعلام نکرد چه کسی مسئول تخریب این زیرساخت‌هاست. درحال‌حاضر آب دمشق جیره‌بندی شده و دولت هم تنها به ذخایر خود متکی است. دیده‌بان حقوق ‌بشر سوریه می‌گوید در چند روز اخیر حدود ‌هزار غیرنظامی که همه آنها زن و کودک هستند از منطقه وادی ‌بردی گریخته‌اند و در حال حرکت به سایر نقاط این استان هستند. این منطقه از اواسط سال 2015 تحت محاصره نیروهای دولتی سوریه بوده است اما از اواخر ماه دسامبر این محاصره تنگ‌تر شده است. ارتش سوریه شرق حلب را نیز با همین شیوه تحت کنترل خود درآورد و در نهایت توانست با میانجی‌گری ترکیه شورشیان و غیرنظامیان را از این منطقه خارج کند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد شب سال نو میلادی به اتفاق آرا از تلاش روسیه و ترکیه برای پایان نبرد در سوریه و تلاش برای ترتیب‌دادن این گفت‌وگوهای صلح استقبال کرد. توافق تازه آتش‌بس در همه سوریه جاری است اما شامل نیروهای کردی «یگان‌های مدافع خلق» و همچنین دو گروه جهادی داعش و جبهه فتح الشام نمی‌شود.
بسیاری بر این باورند که آتش‌بس اخیر می‌تواند مقدمه‌ای برای مذاکرات صلح ماه آینده در آستانه، پایتخت قزاقستان باشد؛ بااین‌همه تمامی طرف‌های درگیر در این بحران در مذاکرات آتش‌بس حضور نداشته‌اند و ازهمین‌رو با وجود امیدهای فراوان این آتش‌بس احتمالا فقط راه‌حلی کوتاه‌مدت است. وقتی پیروزی یک‌ طرف به هزینه‌های انسان‌دوستانه متکی باشد و ده‌ها‌ هزار شورشی هم هنوز عزم و اراده‌ای برای پایان جنگ نداشته باشند، امید برای پایان این جنگ شش ساله، امیدی عبث است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.