جنگ و جابهجایی جمعیت
دادههای جهانی نشان میدهد که جنگها در دهه اخیر بیش از هر عامل دیگری باعث جابهجایی جمعیت شدهاند. براساس گزارش سالانه کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل که در رسانههای مختلف ازجمله الجزیره منتشر شده، درحالحاضر بیش از ۴۲ میلیون نفر در جهان پناهنده هستند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
دادههای جهانی نشان میدهد که جنگها در دهه اخیر بیش از هر عامل دیگری باعث جابهجایی جمعیت شدهاند. براساس گزارش سالانه کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل که در رسانههای مختلف ازجمله الجزیره منتشر شده، درحالحاضر بیش از ۴۲ میلیون نفر در جهان پناهنده هستند. حدود ۷۳ میلیون نفر در داخل کشور خود آواره شدهاند. میلیونها نفر نیز در انتظار تعیین وضعیت پناهندگی قرار دارند دو جنگ پیشین یعنی سوریه و اوکراین بیشترین جابهجاییها را بهدنبال داشته است. در سال نخست جنگ روسیه با اوکراین بیش از ۵.۷ میلیون نفر از اوکراین خارج شدند و میلیونها نفر دیگر نیز در داخل کشور جابهجا شدند.
این یکی از سریعترین موجهای مهاجرتی در تاریخ معاصر اروپا محسوب میشود. براساس گزارشهای سازمان ملل، در طول سالهای جنگ بیش از ۱۳ میلیون سوری مجبور به ترک خانههای خود شدند؛ بخشی از آنها در داخل کشور آواره شدند و بخشی دیگر به کشورهای همسایه و اروپا مهاجرت کردند. این بحران یکی از بزرگترین موجهای مهاجرتی قرن بیستویکم را ایجاد کرد.
این آمارها نشان میدهد که جنگها نهتنها ساختارهای سیاسی و اقتصادی کشورها را تغییر میدهند، بلکه میتوانند ساختار جمعیتی جهان را نیز دگرگون کنند. این در حالی است که از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵، روند تغییرات جمعیتی جهان به دو مسیر کاملا متفاوت تقسیم شده است. برخی کشورها با اتکا به مهاجرت گسترده و رشد طبیعی جمعیت، چندین برابر شدهاند، درحالیکه گروه دیگری، بهویژه در اروپای شرقی، به دلیل پیری جمعیت، مهاجرت گسترده و کاهش نرخ زاد و ولد، کاهش چشمگیری را تجربه کردهاند. نقشه جدید منتشرشده بر مبنای دادههای صندوق بینالمللی پول، نمایی شفاف از این دگرگونیهای جمعیتی ارائه میدهد. تجارتنیوز گزارشی از این اطلاعات منتشر کرده است.
براساس دادههای منتشرشده، بیشترین افزایش جمعیت به قطر اختصاص دارد. جمعیت این کشور طی ۲۵ سال گذشته بیش از پنج برابر شده و رشد ۴۲۳.۴ درصدی را ثبت کرده است. این جهش عمدتا به دلیل ورود گسترده نیروی کار خارجی در دوره رونق انرژی و پروژههای عظیم زیرساختی رخ داده است. در میان دیگر اقتصادهای خلیج فارس نیز رشدهای درخورتوجهی دیده میشود؛ امارات متحده عربی با ۲۴۹.۷ درصد، بحرین با ۱۵۳.۹ درصد، کویت با ۱۳۹.۱ درصد، عمان با ۱۲۹.۱ درصد و عربستان سعودی با ۹۸.۵ درصد رشد جمعیت در جمع سریعترین افزایشهای جهانی قرار گرفتهاند. خارج از حوزه خلیج فارس، برخی کشورهای آفریقایی نیز افزایش شدید جمعیت را تجربه کردهاند. گینه استوایی با رشد ۱۶۶.۶ درصدی، نیجر با ۱۵۷ درصد، اقتصادهایی هستند که رشد جمعیت در آنها بسیار فراتر از میانگین جهانی بوده است.
در نقطه مقابل، روند کاهشی جمعیت در چند کشور به طور نگرانکنندهای چشمگیر است. اوکراین با ۳۲.۵ درصد کاهش پیشتاز جمعیتزدایی است. پس از آن بلغارستان با ۲۳.۲ درصد کاهش و رومانی با ۱۶.۱ درصد هستند. پیگیری مسیر عضویت در اتحادیه اروپا و بازشدن راههای مهاجرت به اروپای غربی موجب تسریع روند کاهش جمعیت در این کشورها شده است. این مسیر در ترکیب با جمعیت سالخورده و نرخ تولد پایین، اثر کاهندهای مضاعف ایجاد کرده است. در میان اقتصادهای بزرگ، تغییرات جمعیتی عمدتا در سطحی ملایمتر دیده میشود. هند رشد ۳۸.۴ درصدی، ایالات متحده رشد ۲۱ درصدی و چین رشد ۱۰.۹ درصدی را
ثبت کردهاند.
نقشه منتشرشده نشان میدهد که سریعترین رشدهای جمعیتی جهان عمدتا در کشورهایی رخ داده است که یا جذبکننده مهاجران هستند یا ساختار جمعیتی جوان و رشد طبیعی بالایی دارند. حال باید دید در دوران پساجنگ در خلیج فارس چه تغییراتی رخ خواهد داد؛ بهویژه آنکه نحوه رفتار کشورهایی نظیر امارات و قطر با کارگران در این مدت مورد انتقاد قرار گرفته است.
