چشمانداز مبهم صلح در غزه
در حالی که خلع سلاح حماس ماهها مهمترین مانع در مسیر مذاکرات صلح غزه به حساب میآمد، هفته گذشته این گروه با چارچوبی که با حمایت ایالات متحده تدوین شده بود موافقت کرد. هرچند دونالد ترامپ آن را تاریخی و گامی بزرگ به سوی صلح پایدار توصیف کرد، با این حال برخلاف خوشبینی اولیه واشینگتن، اسرائیل بهسرعت این طرح را رد کرد و آن را مغایر با ملاحظات امنیتی خود دانست.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: در حالی که خلع سلاح حماس ماهها مهمترین مانع در مسیر مذاکرات صلح غزه به حساب میآمد، هفته گذشته این گروه با چارچوبی که با حمایت ایالات متحده تدوین شده بود موافقت کرد. هرچند دونالد ترامپ آن را تاریخی و گامی بزرگ به سوی صلح پایدار توصیف کرد، با این حال برخلاف خوشبینی اولیه واشینگتن، اسرائیل بهسرعت این طرح را رد کرد و آن را مغایر با ملاحظات امنیتی خود دانست.
فارنپالیسی در گزارشی نوشته است: طرح مورد حمایت آمریکا بخشی از برنامه ۲۰مادهای ترامپ برای پایاندادن به جنگ غزه است. این برنامه، خلع سلاح کامل حماس را شرط اصلی اجرای سایر بندهای توافق میداند. از زمان برقراری آتشبس در اکتبر گذشته، اختلاف بر سر همین موضوع باعث شده روند صلح عملا متوقف باقی بماند. ترامپ پس از موافقت حماس با چارچوب پیشنهادی، در شبکههای اجتماعی از آن به عنوان یک دستاورد تاریخی یاد کرد و حتی مدعی شد اسرائیل هم به آن راضی است؛ اما فقط چند روز بعد مشخص شد واقعیت کاملا با گفتههای ترامپ در تضاد قرار دارد. بنیامین نتانیاهو صراحتا اعلام کرد دولتش این چارچوب را نپذیرفته و تا زمانی که حماس بهطور کامل خلع سلاح نشود، ارتش اسرائیل از مواضع کنونی خود در غزه عقبنشینی نمیکند. همزمان با این گفتهها، ارتش اسرائیل حملات هوایی خود به غزه را ادامه داد؛ اقدامی که با انتقاد نهاد موسوم به هیئت صلح که مسئول پیشبرد این ابتکار آمریکایی است، روبهرو شد.
کارشناسان معتقدند مخالفت اسرائیل بیش از آنکه ریشه در جزئیات فنی توافق داشته باشد، ناشی از ملاحظات سیاست داخلی است. شیرا افرون، پژوهشگر مؤسسه رَند میگوید در آستانه انتخابات پارلمانی اکتبر، پذیرش هرگونه توافقی که از نگاه افکار عمومی اسرائیل به معنای امتیازدادن به حماس باشد، برای دولت نتانیاهو ممکن نیست. به گفته او، نتانیاهو و ائتلاف حاکم وعده پیروزی کامل بر حماس را دادهاند و عقبنشینی از این موضع میتواند به قیمت ازدسترفتن حمایت رأیدهندگان تمام شود. اگر چارچوب پیشنهادی بتواند به پایان جنگ کمک کند، دولت فعلی انگیزهای برای پذیرش آن ندارد.
عامل دیگر، نقش احتمالی قطر و ترکیه در سازوکار نظارت بر خلع سلاح است. بر اساس این طرح، این دو کشور در کنار دیگر میانجیها در روند راستیآزمایی مشارکت خواهند داشت؛ موضوعی که از دید بخشی از جریان سیاسی اسرائیل قابل قبول نیست. به گفته افرون، در اسرائیل، قطر و ترکیه دیگر شرکای قابل اعتماد تلقی نمیشوند و برخی حتی ترکیه را ایران جدید میدانند. کارشناسان همچنین تأکید دارند حتی اگر نتانیاهو در انتخابات آینده قدرت را از دست بدهد، تغییر سیاست اسرائیل نسبت به غزه سریع نخواهد بود. جولی نورمن از اندیشکده چتمهاوس میگوید هر دولت جدیدی هم برای دادن امتیازات گسترده به حماس با فشار شدید داخلی روبهرو خواهد شد.
مطابق چارچوب پیشنهادی، پس از تأیید همه طرفها، یک دوره ۱۴روزه برای تعیین جدول زمانی دقیق آغاز میشود. در این مدت قرار است عملیات نظامی متوقف شود و روند خلع سلاح حماس با خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی از غزه پیش برود. اما شواهد میدانی نشان میدهد اسرائیل قصد ندارد بهسرعت از غزه خارج شود. برآوردها حاکی از آن است که ارتش اسرائیل اکنون بیش از ۶۰ درصد این باریکه را در کنترل دارد و در هفتههای اخیر هم خط زرد، یعنی مرز نظامی مناطق تحت کنترل اسرائیل را بیش از گذشته به داخل غزه گسترش داده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
