نامه 17 انجمن مدرسهساز و مدرسهیار به دولت
همزمان با تکرار تعطیلی مدارس در سالهای اخیر به دلیل همهگیری کرونا، ناترازی انرژی، آلودگی هوا و دیگر بحرانها، جمعی از نهادها، انجمنها، خیریهها، اندیشکدهها و کنشگران حوزه آموزش، در نامهای به رئیسجمهور و رئیس شورای عالی آموزش و پرورش، نسبت به پیامدهای تداوم این روند بر کیفیت یادگیری، عدالت آموزشی و آینده سرمایه انسانی کشور هشدار دادهاند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
همزمان با تکرار تعطیلی مدارس در سالهای اخیر به دلیل همهگیری کرونا، ناترازی انرژی، آلودگی هوا و دیگر بحرانها، جمعی از نهادها، انجمنها، خیریهها، اندیشکدهها و کنشگران حوزه آموزش، در نامهای به رئیسجمهور و رئیس شورای عالی آموزش و پرورش، نسبت به پیامدهای تداوم این روند بر کیفیت یادگیری، عدالت آموزشی و آینده سرمایه انسانی کشور هشدار دادهاند. امضاکنندگان این نامه با استناد به قانون اساسی، سند تحول بنیادین و برنامه هفتم پیشرفت، خواستار تدوین و تصویب پروتکل ملی پایداری آموزش حضوری در شرایط بحران شدهاند تا تعطیلی مدارس فقط به عنوان آخرین راهکار و بر پایه معیارهای علمی و ارزیابی ریسک انجام شود. در متن این نامه آمده است: «مطابق اصل سیام قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد. همچنین سند تحول بنیادین آموزش و پرورش و قانون برنامه هفتم پیشرفت بر عدالت آموزشی، کیفیت یادگیری و دسترسی پایدار به آموزش حضوری تأکید دارند. از این رو، پایداری فعالیت مدارس تکلیفی قانونی، حاکمیتی و راهبردی در قبال آینده کشور محسوب میشود. نهاد آموزش عمومی، خاستگاه پرورش سرمایه انسانی، پایدارترین دارایی ملی و از ارکان اقتدار و امنیت کشور است. مدرسه، افزون بر تربیت منابع انسانی کارآمد، مهمترین بستر شکلگیری انسجام اجتماعی و کاهش شکافهای اجتماعی به شمار میرود. هرگونه اختلال، وقفه یا جایگزینی آموزش حضوری با الگوهای ناپایدار، تهدیدی مستقیم برای کیفیت یادگیری، عدالت آموزشی، سرمایه اجتماعی و مسیر توسعه ملی است. در سالهای اخیر، پایداری نهاد مدرسه در ایران تحت تأثیر عوامل مختلفی همچون همهگیری کرونا، ناترازی انرژی و منابع طبیعی، آلودگی هوا، مخاطرات طبیعی و در یک سال اخیر پیامدهای ناشی از جنگ و شرایط امنیتی قرار گرفته و در مقاطع مختلف، تعطیلی یا محدودیت فعالیت حضوری مدارس را به دنبال داشته است. شواهد آموزشی، اجتماعی و روانشناختی نشان میدهد تداوم این وضعیت آثار بلندمدتی بر کیفیت سرمایه انسانی کشور خواهد داشت. گزارشهای رسمی داخلی و یافتههای نهادهای معتبر بینالمللی ازجمله یونسکو و یونیسف نیز نشان میدهد غیرحضوریشدن مدارس، در صورت فقدان سیاستهای جبرانی، موجب افزایش فقر یادگیری، تشدید نابرابری آموزشی، افت سلامت روان و کاهش سرمایه اجتماعی کودکان میشود. بر این اساس، ما مجموعهای از نهادها، انجمنها، خیریهها، اندیشکدهها و کنشگران حوزه آموزش، نگرانی عمیق خود را نسبت به استمرار این روند اعلام میکنیم. مهمترین شواهد عبارتاند از:
کاهش محسوس زمان مؤثر آموزش حضوری در مقایسه با بسیاری از نظامهای آموزشی موفق
افزایش فقر یادگیری در کشورهای با درآمد متوسط و پایین در پی اتکای گسترده به آموزش مجازی
فاصله قابل توجه بخشی از دانشآموزان ایرانی با حداقل شایستگیهای مورد انتظار در سواد خوانداری و نوشتاری، ریاضیات و علوم
افزایش مشکلات سلامت روان، کاهش انگیزه تحصیلی و افت تمرکز دانشآموزان
تشدید شکاف دیجیتال و افزایش نابرابری آموزشی در مناطق کمبرخوردار
افزایش خطر بازماندگی از تحصیل در میان دهکهای درآمدی پایین و خانوارهای آسیبپذیر
افزایش بار مراقبت بر خانوادهها و کاهش مشارکت اقتصادی زنان
تضعیف سرمایه اجتماعی، مهارتهای ارتباطی و تعلق دانشآموزان
به مدرسه».
در ادامه این نامه از رئیس دولت خواسته شد: «با مشارکت وزارت آموزش و پرورش، وزارت کشور، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان برنامه و بودجه، سازمان مدیریت بحران و سایر دستگاههای ذیربط، «پروتکل ملی پایداری آموزش حضوری در شرایط بحران» تدوین و به تصویب هیئت وزیران برسد. پیشنهاد میشود این پروتکل بر محورهای زیر استوار باشد:
۱. آموزش حضوری به عنوان اصل بنیادین نظام آموزشی شناخته شده و تعطیلی مدارس صرفا آخرین راهکار باشد.
۲. مدارس در شرایط ناترازی انرژی و منابع طبیعی در زمره زیرساختهای حیاتی مشابه مراکز درمانی قرار گیرند.
۳. معیارهای تعطیلی مدارس در شرایط آلودگی هوا بر پایه شواهد علمی بازنگری شود.
۴. در شرایط بحران، بهویژه جنگ و تهدیدات امنیتی، نظام تصمیمگیری مبتنی بر سطحبندی ریسک (حضوری، ترکیبی و غیرحضوری) اجرا شود.
۵. در صورت هرگونه تعطیلی یا وقفه در آموزش حضوری، وزارت آموزش و پرورش نسبت به جبران کسری آموزش به نحوی که سهم سالانه آموزش غیرحضوری از سقف معین و کارشناسیشده فراتر نرود، اقدام نماید (همزمان با جبران یادگیری، حمایت روانی-اجتماعی و تضمین دسترسی آموزشی برای دانشآموزان و گروههای کمبرخوردار).
۶. آموزش مهارتهای زندگی، مهارتهای عملی، تابآوری، سواد رسانهای و مدیریت بحران در برنامه مدارس تقویت شود.
۷. ترتیبی اتخاذ شود که گزارش سالانه پایداری آموزش حضوری و آثار تعطیلی مدارس به هیئت وزیران ارائه شود.
نظر به عنایت ویژه جنابعالی به امر آموزش و پرورش، اطمینان داریم ملاحظه این مطالبه ملی، زمینهساز تدوین سیاستی پایدار برای صیانت از حق آموزش کودکان ایران خواهد بود. حفظ پایداری مدرسه، سرمایهگذاری برای امنیت ملی، عدالت اجتماعی، سرمایه انسانی و آینده کشور است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
